Türk Futbolunda Video Yardımcı Hakem (VAR) Uygulamasına Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirilmesi

From past to present, football has continued to increase both the audience fans and the viewing pleasure and has become one of the most watched and followed sports. The decisions of the referees during the football match have a direct effect on the result of the match. The decisions of the referees are often controversial. It is possible to prevent wrong decisions with the developing technology. The Video Assistant Referee (VAR), which was developed hereby, provides great convenience to the refrees at the final decision. However, discussions about the application of VAR remain fresh at football public opinion. The various stakeholders of football share their positive or negative opinions about the application of VAR with the public. The aim of this study is to develop a scale that measures the attitudes of individuals towards the application of VAR in Turkish football. For this purpose, a pool of 43 items was created by the researchers and 5 items were excluded from the scope of expert opinions and a 38-item draft scale was obtained. Exploratory and confirmatory factor analyzes, test-retest method and internal consistency analysis were used as statistical methods. As a result of the exploratory factor analysis applied to the draft scale, a measurement structure consisting of 4 sub-dimensions and 20 items was obtained and the validity of this structure was confirmed by confirmatory factor analysis. The reliability of the scale was examined by test-retest method and internal consistency analysis. As a result of the analysis, the stability coefficient of the scale was calculated as 0.994, the internal consistency coefficient of Cronbach Alpha was 0.893, and the Spearman-Brown half reliability coefficient was calculated as 0.911. It was concluded that the scale developed according to these findings is a reliable and valid measurement tool..

Geçmişten günümüze gelinceye dek hem seyirci/taraftar kitlesini hem de seyir zevkini arttırmaya devam ettiren futbol, günümüzde en çok izlenen ve takip edilen spor dallarından biri olmuştur. Futbol maçı esnasında hakemlerin vermiş olduğu kararlar maç sonucuna doğrudan etki etmektedir. Hakemlerin vermiş olduğu kararlar çoğu zaman tartışmaya sebebiyet vermektedir. Hatalı kararların önüne geçebilmek gelişen teknoloji ile mümkün olabilmektedir. Bu amaçla geliştirilen Video Yardımcı Hakem (VAR), son karar noktasında hakemlere büyük kolaylık sağlamaktadır. Fakat bununla birlikte VAR uygulaması hakkında futbol kamuoyundaki tartışmalar tazeliğini korumaktadır. Futbolun çeşitli paydaşları uygulama hakkında olumlu veya olumsuz görüşlerini futbol kamuoyuyla paylaşmaktadır. Bu düşüncelerden hareketle çalışmanın amacı Türk futbolunda VAR uygulamasına yönelik bireylerin tutumlarını ölçmeye yarayan bir ölçek geliştirmektir. Bu amaçla araştırmacılar tarafından 43 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuş, uzman görüşleri doğrultusunda 5 madde kapsam dışı bırakılarak 38 maddelik taslak ölçek elde edilmiştir. İstatistiksel yöntem olarak açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri, test tekrar test yöntemi ve iç tutarlılık analizi kullanılmıştır. Taslak ölçeğe uygulanan açımlayıcı faktör analizi sonucunda 4 alt boyuttan ve 20 maddeden oluşan bir ölçme yapısı elde edilmiş, doğrulayıcı faktör analizi ile bu yapının geçerliliği teyit edilmiştir. Ölçeğin güvenirliği test tekrar test yöntemi ile ve iç tutarlılık analizi ile incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin kararlılık katsayısı 0,994 olarak, Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı 0,893 olarak, Spearman-Brown yarı güvenirlik katsayısı ise 0,911 olarak hesaplanmıştır. Bu bulgulara göre geliştirilmiş olan ölçeğin güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı olduğu sonucuna varılmıştır.