Akılcı ve Sezgisel Karar Verme Stilleri Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması

Yakup İme; Makbule Kalı Soyer; Muhammet Şerif Keskinoğlu

doi:10.26466/opus.720827

TR EN

Akılcı ve Sezgisel Karar Verme Stilleri Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması

Öz

Bu araştırmada rasyonel ve sezgisel karar verme biçimleri ölçeğini Türkçe'ye uyarlayıp, güvenilirliğini ve geçerliliğini incelemek amaçlanmıştır. Veriler, 357 kadın ve 383 erkek olmak üzere toplam 740 üniversite öğrencisi grubundan toplanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi ile ölçeğin psikometrik özellikleri Mplus Programında incelenmiştir. Akılcı ve sezgisel karar verme ölçeği ile karar verme stilleri ölçeği arasındaki ilişki ölçüt geçerliliği kapsamında incelenmiştir. Ölçeğin ölçüt ile ilgili geçerliliği, iç tutarlılığı ve test-tekrar test güvenirliği SPSS programında hesaplanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, akılcı ve sezgisel karar stilleri ölçeğinin iki faktörlü yapısının doğrulandığını göstermiştir. Ölçüt geçerlik kapsamında rasyonel ve sezgisel karar biçimleri ölçeği ile karar verme biçimleri alt ölçekleri arasında pozitif korelasyonlar bulunmuştur. Toplam ölçek için Cronbach’ın alfa değeri .80'dir. Alt ölçek boyutları için, akılcı karar verme için 0,90 ve sezgisel karar verme için 0,85 olduğu görülmüştür.Ölçeğin bütünü için test-tekrar test korelasyon değeri .86 şeklinde bulunmuştur. Araştırma bulguları, akılcı ve sezgisel karar verme ölçeğinin Türkiye'deki üniversite öğrencileri ile psikometrik uyumluluğa sahip olduğunu ve yapılacak bilimsel çalışmalarda kullanılabileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

karar verme , akılcı , sezgisel , ölçek uyarlama

Adaptation of Rational and Intuitive Decision Making Styles Scale to Turkish

Abstract

This research was designed to adapt the rational and intuitive decision styles scale into Turkish and to evaluate its reliability and validity. Research sample of the research consisting of 740 university students. Participants are 357 women and 383 men. CFA was used to test the psychometric properties of the scale in the Mplus Program. The relationship between rational and intuitive decision-making scale and decision-making styles scale was examined within the context of criterion validity. The criterion validity, internal coherency and test-retest reliability was calculated in the SPSS program. According to results, structure of the the rational and intuitive decision styles has been validated. For the criterion validity, positive correlations were found between the rational and intuitive decision styles scale and decision-making styles subscales. Cronbach’s alpha was .80 for the total scale. For subscales dimensions, it was found to be .90 for rational decision making and .85 for intuitive decision making. The test-retest correlation coefficient was .86.This research showed that rational and intuitive decision-making scale has great psychometric compatibility with university students in Turkey, and it could be used in studies with university students.

Keywords

decision making , rational , intuitive , scale adaptation

Kaynakça

Baiocco, R., Laghi,F. ve D’Alessio,M. (2009). Decision-making style among adolescents: Relationship with sensation seeking and locus of control. Journal of Adolescence, 32,963-976
Büyüköztürk, Ş. (2018). Handbook of data analysis for the Social Sciences. Statistical research pattern SPSS applications and interpretation (24th Edition). Ankara: Pegem Academy
Çolakkadıoğlu, O.(2012). The reliability and validity study of adolescent decision-making questionnaire for the high school students. Journal of The Institute Of Social Sciences Of Mustafa Kemal University, 9(19), 387- 403.
Driver, M. J., Brousseau, K. E. ve Hunsaker, P. L. (1990). The dynamic decision maker. New York, NY: Harper & Row
Driver, M. J., Svensson, K., Amato, R. P. ve Pate, L. E. (1996). A human information-processing approach to strategic change: Altering managerial decision styles. International Studies of Management and Organization, 26, 41–58.
Hamilton,K Shih,S.I. ve Mohammed,S. (2016). The development and validation of the rational and intuitive decision styles scale. Journal of Personality Assessment, 98(5), 523-535.
Hunt, R. G., Krzystofiak, F. J., Meindl, J. R. ve Yousry, A. M. (1989). Cognitive style and decision making. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 44, 436–453.
Kinicki, A. ve Williams, B. (2013). Management: A practical introduction (6th edition). New York: McGraw-Hill.
Kline, R.B. (2005).Principles and practice of structural equation modeling (Second Edition). NY: Guilford Publications.
Lavrakas, P.J. (2008). Introduction. P.J. Lavrakas (Ed.), Encyclopedia of Survey Research Methods içinde (s.35-41). California: Sage.

Leykin,Y. ve DeRubeis, R. J.(2010). Decision-making styles and depressive symptomatology: Development of the Decision Styles Questionnaire. Judgment and Decision Making, 5(7), 506–515.
Maruyama, G.M. (1998). Basics of structural equation modeling (First Edition).CA: Sage Publications.
Miller, D. C. ve Byrnes, J. P. (2001). Adolescents’ decision making in social situations. A self-regulation perspective. Applied Developmental Psychology, 22,237-256.
Nutt, P. C. (1990). Strategic decisions made by top executives and middle managers with data and process dominant style. Journal of Management Studies, 27, 173-194
Özgüven, İ. E. (1994). Psychological tests. Ankara: Yeni Dogus Printing House.
Phillips, W. J., Fletcher, J. M., Marks, A. D. G. ve Hine, D. W. (2016). Thinking styles and decision making: A meta- analysis. Psychological Bulletin, 142(3), 260–290
Rowe, A. J. ve Mason, R. O. (1987). Managing with style: A guide to understanding, assessing, and improving decision making. San Francisco, CA: Jossey-Bass
Rowe, A. J. ve Boulgarides, J. D. (1992). The decision maker. A. J. Rowe ve J. D. Boulgarides (Ed.), Managerial decision making: A guide to successful business decisions (s. 21–43). New York:Macmillan.
Rowe, A. J. ve Davis, S. A. (1996). Intelligent information systems: Meeting the challenge of the knowledge era. Westport: Quorum Books.
Scott,S.G. ve Bruce, R. A. (1995). Decision-making style: The development and assessment of a new measure. Educational and Psychological Measurement, 55, 818–831.
Sireci,S.G., Patsula,L. ve Hambleton,R.K.(2005). Statistical methods for identifying flaws in the test adaptation process. R.K. Hambleton, P. F. Merenda ve C. D. Spielberger (Eds.)Adapting educational and psychological tests for cross-cultural assessment içinde (s.93-116). London: Lawrence Erlbaum Associates.
Spicer, D. P. ve Sadler-Smith, E. (2005). An examination of the general decision-making style questionnaire in two UK samples. Journal of Managerial Psychology, 20, 137–149.
Şeker,H. ve Gençdoğan, B.(2014).Psikolojide ve eğitimde ölçme aracı geliştirme (2. Basım). Ankara: Nobel Yayınları.
Tabachnick B.G. ve Fidel, L.S. (2001).Using multivariate statistics (4th Edition).MA: Allyn and Bacon.
Taşdelen,A.(2001). Teacher candidates' decision-making styles based on some psychosocial variables. Pamukkale University Faculty of Education,10(10),40-52.
Ümmet,D.,İme,Y.,Çağlar,A. ve Akyıl, Y.(2020).Lise öğrencilerinde karar verme: olumsuz değerlendirilme korkusu ve başarı yönelimlerine gore bir değerlendirme.Humanistic Perspective,2(2),68-80.
Wood, N. L. ve Highhouse, S. (2014). Do self-reported decision styles relate with others’ impressions of decision quality? Personality and Individual Differences, 70, 224–228.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yakup İme ^*
0000-0001-6818-8044
Türkiye

Makbule Kalı Soyer
0000-0002-9031-5721
Türkiye

Muhammet Şerif Keskinoğlu Bu kişi benim
0000-0003-1840-2406
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

15 Nisan 2020

Kabul Tarihi

19 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 16 Sayı: Eğitim ve Toplum Özel sayısı

DOI

https://doi.org/10.26466/opus.720827

IZ

https://izlik.org/JA63FG35FS

APA

İme, Y., Kalı Soyer, M., & Keskinoğlu, M. Ş. (2020). Akılcı ve Sezgisel Karar Verme Stilleri Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması. OPUS International Journal of Society Researches, 16(Eğitim ve Toplum Özel sayısı), 5995-6013. https://doi.org/10.26466/opus.720827

Cited By

Analysing the Level and Relation between the Reasoning Ways, the Social Problem Solving, the Rational and Intuitive Decision Making Skills of in-Service and Pre-Service Teachers

İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.15869/itobiad.1281925

The Role of Rational and Intuitive Decision Making Styles in Predicting Academic Achievement of Turkish Pre-Service Physical Education

Milli Eğitim Dergisi

https://doi.org/10.37669/milliegitim.1534848

The human brain in decision-making processes in hospital administrative and financial units: Neural mechanisms, theta activity, and awareness

Behavioural Brain Research

https://doi.org/10.1016/j.bbr.2025.115737

Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğrencilerinin Kanıta Dayalı Uygulamaya Bakış Açılarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

Journal of Higher Education and Science

https://doi.org/10.5961/higheredusci.1565327

Akılcı ve Sezgisel Karar Verme Stilleri Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması

Akılcı ve Sezgisel Karar Verme Stilleri Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması

Öz

Anahtar Kelimeler

Adaptation of Rational and Intuitive Decision Making Styles Scale to Turkish

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Analysing the Level and Relation between the Reasoning Ways, the Social Problem Solving, the Rational and Intuitive Decision Making Skills of in-Service and Pre-Service Teachers

Lisansüstü Eğitimde Öğrenci Özelliklerinin Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile Analizi

Examination of Sports Self-Regulation, Motivational Determination, and Decision-Making Styles in University Students

BİREYSEL MEŞRUİYET ALGISININ KARAR ALMA STİLLERİNE ETKİSİ: KRİPTO VARLIK ALIM SATIM PLATFORMLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Duygu düzenleme stratejilerinin karar verme stilleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Shaping Digital Entrepreneurship: IT Students' Decision-Making Styles and Entrepreneurial Orientation

The Role of Rational and Intuitive Decision Making Styles in Predicting Academic Achievement of Turkish Pre-Service Physical Education

Üniversite Öğrencilerinin Kişilik Özelliklerinin Rasyonel ve Sezgisel Karar Verme Süreçleri Üzerine Etkisi

Duygusal Karar Verme Stili Ölçeğinin Geliştirilmesi

Enneagram Kişilik Tiplerinin Akılcı ve Sezgisel Karar Verme Stilleri Üzerindeki Etkisi

The human brain in decision-making processes in hospital administrative and financial units: Neural mechanisms, theta activity, and awareness

Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Öğrencilerinin Kanıta Dayalı Uygulamaya Bakış Açılarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

The Moderating Role of Self-Efficacy in The Effect of Rational and Intuitive Decision-Making Styles on Power Demand

The effect of psychological flexibility and intolerance of uncertainty on decision-making styles in university students

Bocce ve Bowling Sporcularında Antrenör–Sporcu İlişkisi İle Akılcı ve Sezgisel Karar Verme Stilleri Arasındaki İlişki