<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">1019-469X</issn>
                                                                                                        <publisher>
                    <publisher-name>Ankara Üniversitesi</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id/>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>Late Modern Ottoman History</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Yakınçağ Osmanlı Tarihi</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                        <article-title>Dr. Abdullah Cevdet Hak Gazetesinde</article-title>
                                                                                                                                        </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                <name>
                                    <surname>Arıkan</surname>
                                    <given-names>Zeki</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>EGE ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TARİH BÖLÜMÜ, TARİH PR.</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20090331">
                    <day>03</day>
                    <month>31</month>
                    <year>2009</year>
                </pub-date>
                                                    <issue>25</issue>
                                        <fpage>1</fpage>
                                        <lpage>32</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20090101">
                        <day>01</day>
                        <month>01</month>
                        <year>2009</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20090226">
                        <day>02</day>
                        <month>26</month>
                        <year>2009</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 1990, OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi</copyright-statement>
                    <copyright-year>1990</copyright-year>
                    <copyright-holder>OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Dr. Abdullah Cevdet (1869 -1932)  yakın dönem Türkiye tarihinin önde gelen aydınlarından biridir. Mekteb-i Tıbbiye’de iken İttihad-ı Osmanî’nin kuruluşunda etkin bir rol oynadı. Yazar, düşünür, hekim, şair, çevirmen olarak üne kavuşmuştur. Uzun yıllar yurt dışında yaşadı. İçtihad dergisini yayına soktu(1904) ve Imprimerie Internationale matbaasını kurdu. Çeviri, telif ve şiirleriyle bir aydınlanma hareketinin öncülüğünü üstlenmiş; dönemin önde gelen serbest düşünürlerinden biridir. Doğu’nun ve Batı’nın başlıca şair, bilgin ve filozoflarının eserlerini Türkçe’ye çevirerek iki dünyayı bir potada eritmeye çalışıyordu. Dr. Abdullah Cevdet, II. Meşrutiyet’in ilan edildiği tarihte Kahire’de yaşıyordu. Birkaç yıl sonra İstanbul’a döndü. İçtihad Evi’ne yerleşti.  Mütareke dönemine kadar hiçbir memuriyete girmedi. İttihatçılarla arası biraz soğuktu. Ama o bunu sürekli olarak yalanladı. İçtihad’ın yayını sürüyor ve belli başlı gazetelerde de yazılar yazıyordu. Ülkenin fikir hayatındaki rolü tartışılamayacak bir düzeydeydi. İttihat ve Terakki 1912 yılında iktidardan düşünce onu, destekleyen Hak Gazetesi yayına girdi. İstanbul’un önde gelen gazeteci ve yazarları burada yazı yazıyordu. Dr. Abdullah Cevdet de bu gazetenin başlıca yazarları arasında yer alır. Dr. Abdullah Cevdet, Hak Gazetesi’ndeki yazılarında ülke sorunları üzerinde durur. Sağlık, eğitim, bilgisizlik konularına ağırlık verir. İstanbul yangınları ve kentin perişanlığı da onun gözünden kaçmaz. İtalyanların Trablusgarp’a saldırması ve buradaki direniş, gazetenin gündemini belirler. Dr. Abdullah Cevdet de diğer aydınlarla birlikte İtalyanlara karşı tavır alır. O günlerde Askerî Rüşdiyeleri, Mekteb-i Harbiye’yi ve İhtiyat Zabitan Mektebi’ni  (Yedeksubay Okulu) ziyaret eder. Öğrencilerle iletişim kurar, onlarla konuşur, kötümser olmamalarını öğütler. Ülkenin birliğinin önemini vurgular. Bu araştırmamızda Dr. Abdullah Cevdet’in Hak Gazetesi’ndeki yazıları üzerinde duracak ve onunla ilgili kimi ön yargıları düzeltmeye çalışacağız.</p></abstract>
                                                                                    
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Dr. Abdullah Cevdet</kwd>
                                                    <kwd>  İçtihad</kwd>
                                                    <kwd>  İttihat ve Terakki</kwd>
                                                    <kwd>  Hak gazetesi</kwd>
                                                    <kwd>  II. Meşrutiyet</kwd>
                                                    <kwd>  Trablusgarp.</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                                                                                                                    </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İçtihad Mecmuası</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Hak Gazetesi</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tanin Gazetesi</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Abdullah Djevdet, “Un précurseur anarchiste Ebou-el Muarri”, Les Temps modernes, Suppl. Litt., 5 (1898), s. 536-537.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Abdullah Cevdet, “Muhtelit İzdivaçlar”, Âdab-ı Muaşeret Rehberi, ayrı basım.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ahmad, Feroz, İttihat ve Terakki, (Çev. Nuran Ülken), Kaynak Yay., İstanbul, 1984.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Aksoy, Ekrem, “Ölümünün Yetmiş Beşinci Yılında Abdullah Cevdet”, Sözcükler, 2 (Mart-Nisan 2008), s. 120-126.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Akşin, Sina, Şeriatçı Bir Ayaklanma 31 Mart Olayı, İmge, Ankara, 1994.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Aklan, Necati, “‘The eternal enemy of Islam:’ Abdullah Cevdet and the Baha’i religion”, Bulletin of SOAS, 68/1 (2005), s. 1-20.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bayur, Yusuf Hikmet, Türk İnkılabı Tarihi, TTK, Ankara, 1991, II/1.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Binark, İsmet – Sefercioğlu, Nejat, Doğumunun 100. Yıldönümü Münasebetiyle Süleyman Nazif Bibliyografyası, Ankara, 1970.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Creel, Frank W., “Abdullah Cevdet: A Father of Kemalism”, Journal of Turkish Studies, 1980, s. 9-26.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Çağın, Şerife, “Abdullah Cevdet’ten Hüseyinzade Ali’ye Mektuplar”, Yeni Türk Edebiyatı, 1 (Mart 2010), s. 195-232.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Demir, Fevzi, Osmanlı Devleti’nde İkinci Meclis-i Mebusan Seçimleri (1908-1914), İmge, Ankara, 2007.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Enginün, İnci, Türk Edebiyatında Shakespeare, Dergâh, İstanbul, t.y.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Flemming, Barbara &amp; Schmidt, Jan, The Diary of Karl Süssheim (1878-1947), Franz Steiner Verlag, Stuttgart, 2002.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Gövsa, İbrahim Alaettin, Süleyman Nazif Hayatı, Kitapları, Mektupları, Fıkra ve Mektupları, İstanbul, 1933.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Gündüz, Mustafa, İçtihadın İçtihadı, Lotus, Ankara, 2008.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Güneş, İhsan, “1912 Seçimleri ve Eskişehir’de Meydana Gelen Olaylar”, Belleten, 216 (1992), s. 470-481.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Günyol, Vedat, “Büyük İnsancı Abdullah Cevdet”, Türk Dili, 328 (Ocak 1979), s. 10-13.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Günyol, Vedat, Çalakalem (Eleştiriler), Çan Yayınları, İstanbul, 1977.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Günyol, Vedat, Güleryüzlü Ciddilik, Çağdaş, İstanbul, 1986.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Hanioğlu, M. Şükrü, Bir Siyasal Düşünür Olarak Doktor Abdullah Cevdet ve Dönemi, Üçdal, İstanbul, 1981.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Hanioğlu, M. Şükrü, Osmanlı İttihad ve Terakki Cemiyeti ve Jön Türklük (1889-1902), I, İletişim, İstanbul, 1985.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Hisar, Abdülhak Şinasi, “Süleyman Nazif’e Dair Hatıralar”, Muhit, III (1931), s. 30-31.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbrahim Temo’nun İttihat ve Terakki Anıları, Arba, İstanbul, 1987.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Karakaş, Şuayb, Süleyman Nazif: Hayatı, Sanatı, Eserleri, Kültür Bakanlığı, Ankara, 1987.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kaygusuz, Bezmi Nusret, Bir Roman Gibi, İzmir, 1955.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Koloğlu, Orhan, 500 Years in Turkish–Libyan Relations, Ankara, 2007.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kreiser, Klaus, Atatürk: Bir Biyografi (Çev. Dilek Zaptçıoğlu), İletişim, İstanbul, 2008.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kurgan, Şükrü, Süleyman Nazif: Hayatı, Sanatı, Eserleri, Varlık, İstanbul, 1955.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mardin, Şerif, Jön Türklerin Siyasi Fikirleri (1895-1908), İstanbul, 1983.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref33">
                        <label>33</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Nurullah Ataç, “Abdullah Djevdet”, Milliyet, 6 Kânunuevvel 1932, No. 2451.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref34">
                        <label>34</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Pekdoğan, Celal, “Batılılaşma Bağlamında Bazı Batıcıların ‘Öteki’ne Bakışları ve Bir Tartışma”, Bilgi Bellek, 6 (2006), s. 46-73.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref35">
                        <label>35</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tansü, Yunus Emre, Batıcı Düşüncenin Etkili Bir Sözcüsü Olarak İçtihad Mecmuası (1904-1932), Basılmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2002.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref36">
                        <label>36</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Topuz, Hıfzı, II. Mahmut’tan Holdinglere Türk Basın Tarihi, Remzi, İstanbul, 2003.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref37">
                        <label>37</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tunaya, Tarık Zafer, Türkiye’de Siyasi Partiler (1859-1952), İstanbul, 1952.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref38">
                        <label>38</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tunçay, Mete, Türkiye’de Sol Akımlar (1908-1925), Bilgi, Ankara, 1967.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref39">
                        <label>39</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ülken, Hilmi Ziya, Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi, İstanbul, 1970.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref40">
                        <label>40</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yücebaş, Hilmi, Süleyman Nazif’ten Hatıralar, İstanbul, 1957.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
