Bu çalışmada Rusyalı Müslüman Türklerden olan Abdürreşid İbrahim’in Doğu Asya ülkelerine yaptığı ziyarete yönelik notlarına yer verdiği seyahatnamesinde, kendisinde oluşan Japon imgesi ve Japonya’nın kalkınma sürecinin rol-model olarak Osmanlı Devleti’ne sunulması işlenecektir. İbrahim’in seyahat sonrası İstanbul başta olmak üzere imparatorluğun çeşitli bölgelerinde verdiği konferanslarda ve İslâmcı ve milliyetçi karakterli Sebiürreşat gibi çeşitli dergilerde yayımlanan yazılarında, kalkınma projesinde kültürel sermayenin önemi vurgulanarak Japon toplumunun geleneksel özelliklerini kaybetmeden iktisaden kalkınmış bir Batı-Avrupalı ülke görünümünde sunması ve Japon imgesinin Osmanlı kamuoyunda yerleşmesinde önemli bir rol oynar. Zaten Batılı ve Hıristiyan olmayan bir devlet olarak Japonya’nın, Batılı ve Hıristiyan bir devlet olan Rusya’yı mağlup etmesi, imparatorluk kamuoyunda heyecanla takip edilmişti. Bu kapsamda İbrahim 1908 yılında başladığı doğu yolcuğuna yönelik notlarını 1910 yılında yayımladığı hacimli eseri Âlem-i İslâm ve Japonya’da İslâmiyetin Yayılması isimli hacimli eserinde ortaya koyarken temel amacı kalkınma projesinde Osmanlı Devleti’ne kültürel özelliklerini koruyarak kalkınma çerçevesini, yani Japon kalkınma modelini uygulama fırsatını sunmaktır.
This study examines the image of Japan and the presentation of Japan's development process to the Turkish-Islamic world as a role-model in a travelogue by Abdürreşid İbrahim, a Russian Muslim Turk, in which he included his notes on his visit to Eastern Asian countries. He emphasizes the importance of cultural capital in the development project in his conferences in Istanbul and in his articles published in various Islamist and nationalist journals, while presenting Japan as a Western-European country that has developed economically without losing its traditional characteristics. He played an important role in establishing the image of Japan in the Ottoman public opinion, inviting the Turkish-Islamic world to develop under the leadership of Japan against the imperialism of the West. Abdürreşid İbrahim, whose Islamic missionary activities in Japan were supported in line with Japan's official foreign policy of imperialism towards Islamic countries at the time, believed that the Turkish and Islamic world’s salvation was possible by applying the Japanese development model. In this context, Abdürreşid İbrahim expressed his observations about Japan's daily life, presenting a modern appearance like a Western European country, in his lectures to Muslims in various parts of the Ottoman Empire, especially in Istanbul, and in Europe.