Araştırma Makalesi

Uluslararası Ekonomik İlişkilerin Türkiye’de Sabit Sermaye Oluşumu Üzerine Etkileri

Cilt: 13 Sayı: 1 24 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

Uluslararası Ekonomik İlişkilerin Türkiye’de Sabit Sermaye Oluşumu Üzerine Etkileri

Öz

Araştırmamızın amacı, Türkiye’de dış ekonomik ilişkilerin sabit sermaye oluşumu üzerine etkisini incelemektir. Bu amaçla, Dünya Bankasından elde edilen 1987-2022 dönemini kapsayan sabit sermaye oluşumu, ihracat, ithalat, dış dünyadan ülkeye ve ülkeden dış dünyaya yapılan doğrudan yabancı yatırımlar, dış borçlar, net yabancı varlıklar değişkenlerinin yıllık verileri kullanılmıştır. Verilerin analizi için gecikmesi dağıtılmış otoregresif sınır testi (ARDL) yaklaşımı uygun görülmüştür. Uygulanan test değişkenler arasında uzun dönem ilişkisinin var olduğunu doğrulamıştır. Uzun dönem katsayılarına göre, bağımlı değişken üzerinde pozitif bir etkiye sahip olan ithalat, negatif bir etkiye sahip yurtdışına yapılan doğrudan yatırımlar dışında diğer değişkenlerin anlamlı bir etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir. Kısa dönem katsayıları incelendiğinde, ithalat, doğrudan yabancı yatırımlar ve dış borçlar değişkenlerinin sabit sermaye oluşumu üzerinde anlamlı pozitif bir etkiye sahip olduğu görülmektedir. Ayrıca, ülkeden yurtdışına yapılan doğrudan yatırımların mevcut değerinin bağımlı değişken üzerine olumsuz bir etkisi olduğu, ancak gecikmeli değerinin olumlu bir etki gösterdiği tespit edilmiştir. Net yabancı varlıkların ise anlamlı bir etkisinin olmadığı gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akel, V. ve Gazel, S. (2014). Döviz Kurları İle BIST Sanayi Endeksi Arasındaki Eşbütünleşme İlişkisi: Bir ARDL Sınır Testi Yaklaşımı, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 44, 23-41.
  2. Akpokodje, G. (2000). The Effect of Export earning Fluctuations on Capital Formation in Nigeria. Kenya: African Economic Research Consortium. https://aercafrica.org/old-website/wp-content/uploads/2018/07/rp103.pdf. (7.03.2024)
  3. Ahmed, H., & Miller, S. M. (2000). Crowding-out and crowding-in effects of the components of government expenditure. Contemporary Economic Policy, 18(1), 124-133. https://doi.org/10.1111/j.1465-7287.2000.tb00011.x.
  4. Amighini, A., McMillan, M., & Sanfilippo, M. (2017). FDI and capıtal formatıon ın developing economies: New evidence from industry-level data. (Working Paper No 23049). Natıonal Bureau Of Economıc Research (Nber). http://www.nber.org/papers/w23049 (14.02.2024)
  5. Alexander, C. (2001). Market Models: A Guide to Financial Data Analysis. John Wiley & Sons Ltd
  6. Carbonell, J. B. & Werner, R. A. (2018). Does Foreign Direct Investment Generate Economic Growth? A New Empirical Approach Applied to Spain, Economic Geography, 94(4), 425-456, doi: 10.1080/00130095.2017.1393312
  7. Bhattacharya, R., & Clements, B. (2004). Calculating the benefits of debt relief. Finance & Development, 41(4), 48-50.
  8. Carlson, K., & Spencer, R. W. (1975). Crowding out and its critics. Federal Reserve Bank of St. Louis Review, 57, 2-17. Available at: https://doi.org/10.20955/r.57.2-17.nkq.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Büyüme, Kalkınma Ekonomisi - Makro

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

9 Aralık 2023

Kabul Tarihi

27 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 13 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aliyev, P., Batu Ağırkaya, M., & Çelik, Ş. (2024). Uluslararası Ekonomik İlişkilerin Türkiye’de Sabit Sermaye Oluşumu Üzerine Etkileri. Paradigma: İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi, 13(1), 56-68. https://izlik.org/JA75KW76JM
AMA
1.Aliyev P, Batu Ağırkaya M, Çelik Ş. Uluslararası Ekonomik İlişkilerin Türkiye’de Sabit Sermaye Oluşumu Üzerine Etkileri. Paradigma: İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi. 2024;13(1):56-68. https://izlik.org/JA75KW76JM
Chicago
Aliyev, Polad, Melahat Batu Ağırkaya, ve Şenol Çelik. 2024. “Uluslararası Ekonomik İlişkilerin Türkiye’de Sabit Sermaye Oluşumu Üzerine Etkileri”. Paradigma: İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi 13 (1): 56-68. https://izlik.org/JA75KW76JM.
EndNote
Aliyev P, Batu Ağırkaya M, Çelik Ş (01 Haziran 2024) Uluslararası Ekonomik İlişkilerin Türkiye’de Sabit Sermaye Oluşumu Üzerine Etkileri. Paradigma: İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi 13 1 56–68.
IEEE
[1]P. Aliyev, M. Batu Ağırkaya, ve Ş. Çelik, “Uluslararası Ekonomik İlişkilerin Türkiye’de Sabit Sermaye Oluşumu Üzerine Etkileri”, Paradigma: İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi, c. 13, sy 1, ss. 56–68, Haz. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75KW76JM
ISNAD
Aliyev, Polad - Batu Ağırkaya, Melahat - Çelik, Şenol. “Uluslararası Ekonomik İlişkilerin Türkiye’de Sabit Sermaye Oluşumu Üzerine Etkileri”. Paradigma: İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi 13/1 (01 Haziran 2024): 56-68. https://izlik.org/JA75KW76JM.
JAMA
1.Aliyev P, Batu Ağırkaya M, Çelik Ş. Uluslararası Ekonomik İlişkilerin Türkiye’de Sabit Sermaye Oluşumu Üzerine Etkileri. Paradigma: İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi. 2024;13:56–68.
MLA
Aliyev, Polad, vd. “Uluslararası Ekonomik İlişkilerin Türkiye’de Sabit Sermaye Oluşumu Üzerine Etkileri”. Paradigma: İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi, c. 13, sy 1, Haziran 2024, ss. 56-68, https://izlik.org/JA75KW76JM.
Vancouver
1.Polad Aliyev, Melahat Batu Ağırkaya, Şenol Çelik. Uluslararası Ekonomik İlişkilerin Türkiye’de Sabit Sermaye Oluşumu Üzerine Etkileri. Paradigma: İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2024;13(1):56-68. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75KW76JM