Sanayide Çalışan İşçilerde İş Kazası, Meslek Hastalıkları ve Madde Kullanımı

Öz

Bu çalışmada, sanayi işçilerinde iş kazaları, meslek hastalıkları ve madde kullanımının incelenmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı tipte olan bu çalışma, Aralık 2022 ile Mart 2023 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmanın evrenini Şırnak merkezde bulunan bir sanayi bölgesinde çalışan işçiler oluşturmuştur. Evrenden örneklem seçimi yapılmamış, tüm evren çalışmaya dahil edilmiştir. Evren 200 kişiden oluşmuştur ancak araştırma 130 kişi ile tamamlanmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında, araştırmacılar tarafından oluşturulan sanayi işçilerinin iş kazasına, meslek hastalıklarına, madde kullanımına yönelik sorular ve Sosyodemografik Özellikler Formu ile yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı ile değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler (n, %) kullanılmıştır. Çalışmamızda sanayi işçilerinin %78.5’i sigara, %27.7’si alkol kullanımının olduğu saptanmıştır. Son bir yılda kullanılan madde türü incelendiğinde; %6.9’u uçucu madde, %6.2’si esrar, %2.3’ü amfetamin kullandığı tespit edilmiştir. Bu araştırmada işçilerin %81.5’i iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili eğitim ya da kurs almadığı, iş yerinde zarar veren etkenler arasında %43.8’inin yüksek sıcaklık, %28.5’i düşük sıcaklık, %89.2’si ağır kaldırma, %36.2’si tekrarlayan hareketler, %63.1’i duruş bozukluğu, %46.9’u toza, %37.7’si kimyasal maddelere maruz kaldığı tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda işçicilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili eğitim ve kurs almadığı, çeşitli zarar veren etkenlere maruz kaldığı, en çok kas iskelet sistemi rahatsızlığı yaşadığı, iş yerinde kaza riski yüksek, eğitimlerinin çok zayıf olduğu ve sigara, alkol madde kullanımlarının olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İş kazası
• madde kullanımı
• meslek hastalıkları
• sanayi işçileri
• iş sağlığı ve güvenliği

Occupational Accidents, Occupational Diseases and Substance Use in Industrial Workers

Öz

The aim of this study was to investigate occupational accidents, occupational diseases and substance use in industrial workers. This descriptive study was conducted between December 2022 and March 2023. The population of the study consisted of workers working in an industrial zone in the center of Şırnak. No sample selection was made from the population and the whole population was included in the study. The population consisted of 200 people, but the study was completed with 130 people. The data were collected by face-to-face interview method with the questions on occupational accidents, occupational diseases and substance use of industrial workers and Sociodemographic Characteristics Form created by the researchers. The data obtained in the study were evaluated with SPSS 22.0 package program. Descriptive statistics (n, %) were used to analyze the data. In our study, it was found that 78.5% of industrial workers smoked cigarettes and 27.7% used alcohol. When the type of substance used in the last year was analyzed; 6.9% used volatile substances, 6.2% used cannabis, and 2.3% used amphetamine. In this study, it was determined that 81.5% of the workers did not receive training or courses on occupational accidents and occupational diseases, 43.8% were exposed to high temperature, 28.5% to low temperature, 89.2% to heavy lifting, 36.2% to repetitive movements, 63.1% to posture disorder, 46.9% to dust, and 37.7% to chemical substances. As a result of the study, it was determined that the workers did not receive training and courses on occupational accidents and occupational diseases, were exposed to various damaging factors, suffered from musculoskeletal system disorders the most, had a high risk of accidents at work, had very poor training, and smoked and drank alcohol.

Anahtar Kelimeler

• Occupational accident
• substance use
• occupational diseases
• industrial workers
• occupational health and safety.

Kaynakça

1. Avasthi, A., & Sahoo, S. (2021). Impact, role, and contribution of family in the mental health of industrial workers. Ind Psychiatry J, 30(Suppl 1), S301-s304. doi:10.4103/0972-6748.328836
2. Bae, S. W., Jeong, I., Yoon, J. H., Lee, S. W., Kim, T. H., & Won, J. U. (2021). Relationship between workers' return to work, job retention and income in industrial accidents in Korea: a longitudinal study. BMJ Open, 11(4), e039948. doi:10.1136/bmjopen-2020-039948
3. Bae, S. W., Oh, S. S., Park, W. M., Roh, J., & Won, J. U. (2019). Changes in Income after an Industrial Accident According to Industry and Return-to-Work Status. Int J Environ Res Public Health, 16(14). doi:10.3390/ijerph16142603
4. Cerev, G., & Yıldırım, S. (2018). Çalışanların kişisel özelliklerinin iş kazası ve meslek hastalıklarına etkisi üzerine bir inceleme. Fırat Üniversitesi Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 2(1), 53-72.
5. Damari, B., Sarami, H., Alikhani, S., & Mirzaei, H. (2020). A National survey on substance use among Iranian industrial workers. Med J Islam Repub Iran, 34, 20. doi:10.34171/mjiri.34.20
6. Gedik, T., & İlhan, A. (2014). Sakarya ili mobilya imalatçılarında iş sağlığı ve iş güvenliği üzerine bir inceleme. Turkish Journal of Forestry, 15(2), 123-129.
7. İlhan, A., Koşar, G., Karapınar, A., & Gedik, T. (2013). Sakarya ili mobilya imalatında iş kazası ve meslek hastalıklarının ortaya çıkış nedenlerinin analizi. Kastamonu University Journal of Forestry Faculty, 13(2), 202-210.
8. Irmak, S., Peker, H., Ersen, N., & Akyüz, İ. (2021). Artvin’deki orman ürünleri işletmelerinin iş sağlığı ve güvenliğinin risk değerlendirilmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 22, 288-289.

9. Kocabaş, F., Aydın, U., Özgüler, V. C., İlhan, M. N., Demirkaya, S., Nihan, A., & Özbaş, C. (2018). Çalışma ortamında psikososyal risk etmenlerinin iş kazası, meslek hastalıkları ve işle ilgili hastalıklarla ilişkisi. Sosyal Güvence Dergisi(14), 28-62.
10. Li, P., Li, M. L., Gao, Y., & Wang, X. (2022). [Analysis on the detection of suspected occupational diseases and occupational contraindications for benzene workers in Tianjin]. Zhonghua Lao Dong Wei Sheng Zhi Ye Bing Za Zhi, 40(4), 283-287. doi:10.3760/cma.j.cn121094-20201012-00573
11. Makina Mühendisleri Odası. (2020). İşçi sağlığı ve iş güvenliği. Retrieved from Ankara: https://mmo.org.tr/sites/default/files/isgrapor_06082020.pdf
12. Özaydın, F. (2021). Sanayi İşçilerinde Görülen İş Kazalarının Sağlık Okuryazarlığı ve İşyeri Güvenlik İklimi ile İlşkisi. (Tıpta Uzmanlık Tezi). Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Bursa.
13. Ramirez-Cardenas, A., Wingate, K. C., Pompei, R., King, B., Scott, K. A., Hagan-Haynes, K., & Chosewood, L. C. (2023). Fatalities involving substance use among U.S. oil and gas extraction workers identified through an industry specific surveillance system (2014-2019). J Occup Environ Med. doi:10.1097/jom.0000000000002856
14. Rikhotso, O., Morodi, T. J., & Masekameni, D. M. (2022). Occupational Health and Safety Statistics as an Indicator of Worker Physical Health in South African Industry. Int J Environ Res Public Health, 19(3). doi:10.3390/ijerph19031690
15. Sachdeva, A., Ali, E., & Singh, J. M. (2022). Barriers to treatment of alcohol and tobacco use disorders in industrial workers. Ind Psychiatry J, 31(1), 43-48. doi:10.4103/ipj.ipj_99_21
16. Türkiye Cumhuriyeti Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK). (2021). SGK İstatistik Yıllığı. Retrieved from https://www.sgk.gov.tr/Istatistik/Yillik/fcd5e59b-6af9-4d90-a451-ee7500eb1cb4/ Son Erişim Tarihi 17/04/2023
17. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO). (2018). Genç İşçilerin Sağlık ve Güvenliğini İyileştirilmesi. Retrieved from https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---europe/---ro-geneva/---ilo-ankara/documents/publication/wcms_627045.pdf Erişim Tarihi: 15/04/2023)