PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 2528-9950 2149-8385 Politik Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi Approaches Of Accounting Profession Members Towards Tax Loss And Tax Evasion: A Study In Gaziosmanpasa County Vergi Kayıp Ve Kaçağının Önlenmesine Yönelik Muhasebe Meslek Mensuplarının Yaklaşımları Gaziosmanpaşa İlçesinde Bir Araştırma Kara Ekrem Öztürk Enes Said 04 01 2016 2 1 25 36 04 01 2016 Copyright © 2015, PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 2015 PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi

This study was performed in order to state the views of accounting profession members towards preventing tax evasion and tax loss. The study was designed by using relational screening model based on quantitative and qualitative analyses. Accounting profession members in Gaziosmanpasa, ISTANBUL constituted the universe of the study. There are 645 accounting profession members residing in Gaziosmanpasa County in Istanbul. The sample was constituted by 251 profession members who volunteered participating in the study and was selected in the universe. Survey form, which consisted of 2 chapters, was utilized as a data collection tool. In the first section, there is a section consisting of 8 multiple choice questions which were composed upon doing literature review by the author. On the other hand, in the second chapter, a lot of scales present in the literature were used and the data acquired were statistically analyzed. SPSS 21 package programme was used so as to make quantitative data analysis. After entering data by doing an appropriate coding in SPSS programme, frequency, percentage, mean and standard deviation values with regard to demographic features and survey materials were calculated. Results of the study were examined on the basis of various demographic variables. It was found that the idea of the participants that tax loss and evasion result from regulation, financial reasons and accounting applications was affected by their Professional seniority, education level and profession profiles. On the other hand, it was found that that the idea of the participants that tax loss and evasion result from administrative, economical, psychological, and social reasons was affected by all variables - professional seniority, education level, profession profiles and gender.

Bu çalışma, vergi kayıp ve kaçağının önlenmesine yönelik muhasebe meslek mensuplarının görüşlerine yer vermek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın yöntemi nicel veri analizine dayalı olarak tarama modelinde tasarlanmıştır. Bu araştırmanın evrenini İstanbul ili Gaziosmanpaşa ilçesinde bulunan muhasebe meslek mensuplarını oluşturmaktadır. İstanbul’un Gaziosmanpaşa ilçesinde toplamda 645 muhasebe meslek mensubu bulunmaktadır. Örneklem anakütle içinden seçilmiş araştırmaya katılmaya gönüllü 251 meslek mensubundan oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak anket formu kullanılmış ve kullanılan anket formu 2 bölümden oluşmuştur. İlk bölümde yazar tarafından literatür taraması yapılarak oluşturulan ve 8 çoktan seçmeli sorudan oluşan bölüm yer almaktadır. İkinci bölümde ise literatürde yer alan bir ölçek kullanılmış elde edilen veriler istatiksel açıdan analiz edilmiştir. Nicel veri analizini yapmak için SPSS 21 paket programı kullanılmıştır. Veriler uygun kodlamalar yapılarak SPSS programına girildikten sonra demografik özelliklerin ve anket maddelerine ilişkin tanımlayıcı istatistikler için frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Yapılan çalışma sonuçları çeşitli demografik değişkenler bazında incelenmiştir Vergi kayıp kaçaklarının mevzuattan, mali nedenlerden ve muhasebe uygulamalarından kaynaklandığını düşünen katılımcıların fikrini mesleki kıdemleri, eğitim düzeyleri ve meslek profilleri etkilediği tespit edilmiştir. Yönetsel, ekonomik, psikolojik, sosyal nedenlerden kaynaklandığını düşünen katılımcıların fikrini ise cinsiyet, mesleki kıdemleri, eğitim düzeyleri ve meslek profilleri olmak üzere tüm değişkenlerin etkilediği tespit edilmiştir.

 KAYNAKÇA Aydın, S. (2003). Vergi Kaybı, Nedenleri ve Yöntemleri, Vergi Sorunları Dergisi, Sayı:178,s.20. Çatıkkaş Ö, (2011), “İşletmelerde Mali Tablo Hileleri”, Denetişim Dergisi sayı 8, ss 18-30 Çavuş, A. (2001). Kaçakçılık Suçunda Netice Unsuru, Yaklaşım, Yıl:9, Sayı:104, Ağustos. Glasser, K.M.(1990). Auditing Made Simple, 1. Baskı, Bungay: Richard Clay Ltd., s.255. Güçlü, F. (2005). Muhasebe Denetimi. Ankara: Detay Yayıncılık. Gündüz, Z. “Türkiye’de Vergi Nasıl Kaçırılıyor?”, http://www.muhasebetr .com/makaleler/020/(13.05.2015) Karakoç, Y.(1995). Vergi Kaçağı Kavramı ve Türleri, Vergi Dünyası Dergisi, Sayı:163, s.57 Kırbaş, S. (1995). Kayıt Dışı Ekonomi Nedenleri, Boyutlan, Çözüm Yollan, Tesev Yayınları, Yayın no: 9, Ankara. Köprübası, A.(2000). Türkiye’de Vergi Kayıp ve Kaçakçılığının Önlenmesinde Muhasebe Denetimi ve Vergi Uygulamalarının Etkinliği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Marsap, B. (1996). Muhasebe Mesleği, Fonksiyonları ve Meslek Mensuplarının Nitelikleri, Yaklaşım Dergisi, Sayı:37, s.119 Organ İ. ve Çavdar, F. (2012). Elektronik Ticaretin Vergilendirilmesinde Uluslararası Alanda Yaşanan Sorunlar, IUYD’2012 / 3(1). Owens, J.(2006). Tax in a Borderless World, OECD Centre for Tax Policy and Administration, OECD Observer, No.257. Ömürbek n., Çiçek H. G. ve Çiçek S.(2007). Vergi Bilinci Üzerine Bir İnceleme: Üniversite Öğrencileri Üzerinde Yapılan Anketin Bulguları, Maliye Dergisi, Sayı: 153. Özeroğlu, A.İ. (2014). Finansal Aldatmaca ve İşletme Hileleri, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl:2, Sayı:2, s180-196 Sayar, N. S. (1975). Kamu Maliyesi. Cilt:I, Nihad Sayar Yayın ve Yardım Vakfı Yayınları No:256, İstanbul: Sermet Matbaası, s.142 Senyüz, D. (1992). Vergilemede İstikrar İlkesi ve Türk Vergi Mevzuatı. Maliye Araştırma Konferansları, Otuz besinci Seri, Yıl. 1991/92, İstanbul. Tekin, S. (2003). Kayıt Dışı Ekonomi ve Vergi Denetimi, Vergi Sorunları Dergisi, Sayı:181, s.67 Tosuner, M.(1989). 1980 Sonrası Türk Vergi Sisteminin Yapısı ve Gelişimi, Erkekraklı Matbaası, İzmir. TUSİAD (2011). Kayıt dışı ekonomiye, kayıtsız kalmaya ne kadar devam edeceğiz?, Görüş Dergisi, Şubat 2011. Türkal H, Ekici S. M ve İnan M, 2010. “Vergi Suç Kabahati Kavramı, 4369 Sayılı Yasa Öncesinden Günümüze Yürürlükteki Vergi Suçları- Kabahatleri ve Cezaları”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt18, Sayı1