PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 2528-9950 2149-8385 Politik Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi TÜRKİYE’DE YAYIN YAPAN ULUSLARARASI HABER ORGANLARI ÜZERİNE EKONOMİ-POLİTİK BİR İNCELEME https://orcid.org/0000-0001-6896-7558 Budak Emrah AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ 11 30 2018 4 3 344 357 11 16 2018 11 26 2018 Copyright © 2015, PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 2015 PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi

İletişimteknolojilerinin gelişimi ile birlikte medyanın küresel ölçekte etkili olmasıulusal olarak yayın yapan haber organlarını uluslararası bir boyuta taşımıştır.Küresel ölçekte büyük yer edinen medya şirketleri farklı ülkelerde yayınyaparak, o ülkenin toplumuna enformasyon sağlamaktadır. Sağlanan enformasyonundoğruluğu ve gerçekliği ise tartışmalı bir hal almıştır. Çünkü medya organlarıiçinde bulundukları ekonomi politik yapıya uygun yayınlar yapmaktadır. Medyanınkendisini fonlayan finans grubunun istediği yönde enformasyon akışı sağladığıbilinmektedir. Bu çalışmada da Türkiye’de yayın yapan Amerika’nın Sesi (Voiceof America VoA), Deutche Welle (Almanya), BBC Türkçe (İngiltere) ve SputnikNews (Rusya) haber kuruluşlarında Suriye’deki savaş durumu üzerine sunulanhaber içerikleri eleştirel söylem analizi yöntemi ile incelenmiştir. Habermetinlerinin incelenmesi neticesinde haber kuruluşlarının kendisini finanseeden ülkenin çıkar ve ideolojileri ile paralel bir söylem ürettiğisaptanmıştır.

 Haber Söylem Söylem Analizi İdeoloji Ekonomi politik Act governing the Public Broadcasting Corporation “Deutsche Welle” (2004). Deutsche Welle Act, Understanding Germany. Aro, Jessica (2016). The Cyberspace war: propaganda and trolling as warfare tools. European Wiew. 15, 121-132. Bagdikian, B.H. (2004), Yeni Medya Tekeli. (Çev. Emine Eminel). Ankara: Akılçelen Kitaplar. BBC, (1928). BBC Year-Book-1928. London: BBC BBC, (1959), The European Service of the BBC: Two decades of Broadcasting to Europe 1938-1959, London: BBC. Bulut, S. (2009). Sermayenin Medyası Medyanın Sermayesi Ekonomi Politik Yaklaşımlar, Ankara: Ütopya Yayınevi. Chomsky, N. (2012). Medya Gerçeği, (çev. A. Yılmaz ve O. Akınhay), İstanbul: Everest Yayınları. Chomsky, N. ve Herman, E. (2012), Rızanın İmalatı: Kitle Medyasının Ekonomi Politiği, (çev. E. Abadoğlu), Bgst Yayınları, İstanbul. Darıcılı B. Özdal B. (2017), Enformasyon Savaşı Bağlamında Rusya Federasyonu-Türkiye İlişkilerinin Analizi. İstanbul gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 19-40. Ertekin, B. A. (2015). Uluslararası Radyo Ve Televizyon Yayıncılığı Açısından Deutsche Welle (Dw)’Nin Kamu Diplomasisindeki Yeri ve Önemi. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi. 4(7). http://acikerisim.nku.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/20.500.11776/1699/97-184-3-PB.pdf?sequence=1&isAllowed=y adresinden alındı. Galtung, J. (2013). “High Road, Low Road: Charting the Course for Peace Journalism”. J. Galtung and D. Fischer (ed.). Springer Briefs on Pioneers in Science and Practice 5. 95-102. Springer, Heidelberg. Golding, P. ve Murdock, G. (2014). Kültür, İletişim ve Ekonomi Politik. S. İrvan (ed.). Medya, Kültür, Siyaset. Ankara: Pharmakon Yayınları. Güngör, N. (2013), İletişim: Kuramlar ve Yaklaşımlar, Ankara: Siyasal Kitabevi. İnce, H. O. (2011), Almanya’da Farklı Olmak: Entegrasyon ve Hoşgörü Kavramına Eleştirel Bir Bakış. Bilig, (58), 173-202. John M. Mackenzie (2017), The cinema, radio and the Empire in Propaganda and Empire Manchester University Press Katherine Costello (2018) Russia’s Use of Media and Information Operations in Turkey https://www.rand.org/pubs/perspectives/PE278.html adresinden alındı Kılıç, E. (2010), Uluslararası Kamu Yayıncılığında Kamu Haberciliğine Bir Örnek: BBC Türkçe Servisi, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Krugler, David, F. (2000), The Voice of America and The Domestic Propaganda Battles 1945-1953. University of Missouri Press, Columbia and London. Ljungman, Jakob (2016), A study of the relation between propaganda and soft power. Master Thesis. Uppsala University. Marx, K. ve Engels, F. (2013), Alman İdeolojisi (Feuerbach), (çev. S. Belli), Ankara: Sol Yayınları Nicholas S. (2003), Brushing up your empire: Dominion and colonial propaganda on the BBC’s home service, 1939-45. The journal of Imperial and Commonwealth History 31(2), 207-230. Rawnsley, G.D. (1996), Radio Diplomacy and Propaganda: The BBC and VOA in International Politics, 1954–64, New York: St Martin’s. Schiller, H. (2005), Zihin Yönlendirenler. (çev. C. Cerit), İstanbul: Pınar Yayınları. Stenton, Zabelle (1989), The Blue Book of British broadcasting: A Handbook for Professional Bodies and Students of Broadcasting, London: Tellex Monitors Ltd. Thussu, Daya Kishan (2000), International Communication: Continuity and Change, London: Arnold. Uttaro, Ralph A. (1982), The Voices Of America In International Radio Propaganda. Law and Contemporary Problems Vol: 45 No: 4 pp. 103-122 Van Dijk, Teun (1998), “Opinion and Ideologies in the Press,” Approaches to Media Discourse (Ed.). Allan Bell and Peter Garrett. Oxford, Blackwell Publishers, 21-62. Van Dijk, Teun (2001), “Multidisciplinary CDA: A Plea for Diversity. Methods of Critical Discourse Analysis”. Methods of Critical Discourse Analysis (Ed.). Ruth Wodak and Michael Meyer. Sage Publicaitons, London. 95-121. Yaylagül, L. (2010), Kitle İletişim Kuramları: Egemen ve Eleştirel Yaklaşımlar, Ankara: Dipnot Yayınları. https://www.insidevoa.com/p/5829.html Sputnik News, (2016), 22 Ekim 2018 tarihinde https://sputniknews.com/blogs/201612051048175193-deutsche-welle-fake-news/ adresinden alındı. Sputnik News, (2016), 22 Ekim 2018 tarihinde https://sputniknews.com/columnists/201611231047764979-west-weaponizing-fake-news/ adresinden alındı. Deutsche Welle (2016), 22 Ekim 2018 tarihinde https://www.dw.com/en/german-media-worries-about-russian-led-disinformation-campaign/a-19061955 adresinden alındı. https://www.dw.com/en/about-dw/profile/s-30688 Deutsce Welle (2018) 22 Ekim 2018 tarihinde https://www.dw.com/en/german-chancellor-angela-merkel-deutsche-welle-is-a-success-story/a-44089172 adresinden alındı https://www.bbc.co.uk/aboutthebbc/insidethebbc/whoweare/ataglance https://tr.sputniknews.com/docs/about/hakkimizda.html Milliyet (2014), 18 Ekim 2018 tarihinde http://www.milliyet.com.tr/rusya-dan-medya-atagi/dunya/detay/1968251/default.htm adresinden alındı. Medyascope (2018) 18 Ekim 2018 tarihinde https://medyascope.tv/2018/09/04/rand-corporation-raporu-rusya-turkiyenin-bati-ile-arasini-acmak-icin-sistemli-medya-operasyonlari-duzenledi/ adresinden alındı.