TR
EN
Afyon Menekşe mermerinin (İscehisarAfyonkarahisar) Roma döneminden günümüze önemi, karakterizasyonu, tuz kristalleşmesi ve donma-çözülme testleriyle dayanıklılığının değerlendirilmesi
Öz
Mermer, antik çağların en önemli yapı malzemelerinden birisidir. Özellikle Roma İmparatorluğu döneminde mermer kullanımı artmıştır. Roma döneminde önemli anıtsal yapılarda kaliteli mermere ihtiyaç duyulması nedeniyle birçok mermer ocağı açılmıştır. Bu ocaklardan birisi de Docimium (İscehisar-Afyonkarahisar) mermer ocağıdır. Bu ocaktan ince taneli beyaz (Afyon kaymak) ve morumsu-kırmızı renkli (Afyon Menekşe) mermerleri çıkarılmıştır. Bu mermerler, Efes limanından birçok Roma şehrine gönderilmiş ve Roma döneminde birçok anıtsal ve önemli yapıda kullanılmıştır. Bu çalışmada, antik dönemlerden beri uluslararası öneme sahip olan Afyon Menekşe (Pavonazzetto) mermeri incelenmiştir. Çalışma üç aşamada ele alınmıştır. Birinci aşamada Afyon Menekşe mermerinin Roma dönemindeki önemi açıklanmış, ikinci aşamada karakterizasyonu yapılmıştır. Bu amaçla kimyasal, mineralojik-petrografik (polarize mikroskop, XRD, SEM), fiziksel ve mekanik testler/analizler yapılmıştır. Üçüncü aşamada ise Afyon Menekşe (Pavonazzetto) mermerinin, tuz kristalleşme ve donma-çözülme deneyleri yardımıyla dayanıklılığı değerlendirilmiştir. Elde edilen verilere göre mermerlerin, tuz kristalleşmesi ve donma-çözülme deneyleri sonrasında ultrasonik dalga hızı ilerlemesi sırasıyla %23,83 ve %13,3, tek eksenli basınç dayanımı değerleri %15,97 ve %20,11 oranında azalmıştır. Yaşlandırma deneyleri sonrasında meydana gelen ayrışmaların breşik yapıda yer alan flogopit ve muskovit gibi mika ve illit gibi kil minerallerinden kaynaklandığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] Mrozek-Wysocka M. “Ancient marbles: Provenance determination by archaeometric study”. In Geoscience in Archaeometry. Methods and Case Studies; Michalska, D., Szczepaniak, M., Eds.; Wydawnictwo Naukowe Bogucki: Poznan, Poland, 99–122, (2014).
- [2] Moropoulou A., Delegou E.T., Apostolopoulou M., Kolaiti A., Papatrechas C., Economou G., Mavrogonatos C. “The white marbles of the Tomb of Christ in Jerusalem: characterization and provenance”, Sustainability, 11: 2495, (2019).
- [3] Yavuz A.B. “Mermer ocaklarında üretim verimliliğini etkileyen jeolojik parametreler ve bunların tespitinin üretim verimliliği üzerindeki etkileri”, Mermer Madenciliğinde Çevresel Yaklaşımlar, Muğla Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları – 6, (Ed. Güler, T ve Polat E), 1-22, (2018).
- [4] Lazzarini L. “Archaeometric aspects of white and coloured marbles used in antiquity: the state of the art”, Periodico di Mineralogie, 73: 113-125, (2004).
- [5] Koch G. “Sarkophage DerRömischen Kaiserzeit”, Roma İmparatorluk Dönemi Lahitleri, (in Turkish), Çev. Z. Zühre İlkgelen, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul, (2001).
- [6] Röder J. “Marmor Phrygium; Die Antiken Marmorbrüche von İscehisar in Westanatolien”. JDL 86: 253–312, (1971).
- [7] Attanasio D., Bruno M., Prochaska W., Yavuz A.B. “Analysis and Discrimination of Phrygian and other Pavonazzetto-like marbles”, Proceedings of the Tenth International Conference of ASMOSIA Association for the Study of Marble & Other Stones in Antiquity Rome. (2012).
- [8] Long L.E. “Extracting economics from Roman marble quarries”. Economic History Review, 70(1): 52–78, (2017).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Eylül 2021
Gönderilme Tarihi
12 Ocak 2020
Kabul Tarihi
7 Mayıs 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 24 Sayı: 3
APA
Çelik, M. Y., & Sert, M. (2021). Afyon Menekşe mermerinin (İscehisarAfyonkarahisar) Roma döneminden günümüze önemi, karakterizasyonu, tuz kristalleşmesi ve donma-çözülme testleriyle dayanıklılığının değerlendirilmesi. Politeknik Dergisi, 24(3), 785-796. https://doi.org/10.2339/politeknik.673694
AMA
1.Çelik MY, Sert M. Afyon Menekşe mermerinin (İscehisarAfyonkarahisar) Roma döneminden günümüze önemi, karakterizasyonu, tuz kristalleşmesi ve donma-çözülme testleriyle dayanıklılığının değerlendirilmesi. Politeknik Dergisi. 2021;24(3):785-796. doi:10.2339/politeknik.673694
Chicago
Çelik, Mustafa Yavuz, ve Murat Sert. 2021. “Afyon Menekşe mermerinin (İscehisarAfyonkarahisar) Roma döneminden günümüze önemi, karakterizasyonu, tuz kristalleşmesi ve donma-çözülme testleriyle dayanıklılığının değerlendirilmesi”. Politeknik Dergisi 24 (3): 785-96. https://doi.org/10.2339/politeknik.673694.
EndNote
Çelik MY, Sert M (01 Eylül 2021) Afyon Menekşe mermerinin (İscehisarAfyonkarahisar) Roma döneminden günümüze önemi, karakterizasyonu, tuz kristalleşmesi ve donma-çözülme testleriyle dayanıklılığının değerlendirilmesi. Politeknik Dergisi 24 3 785–796.
IEEE
[1]M. Y. Çelik ve M. Sert, “Afyon Menekşe mermerinin (İscehisarAfyonkarahisar) Roma döneminden günümüze önemi, karakterizasyonu, tuz kristalleşmesi ve donma-çözülme testleriyle dayanıklılığının değerlendirilmesi”, Politeknik Dergisi, c. 24, sy 3, ss. 785–796, Eyl. 2021, doi: 10.2339/politeknik.673694.
ISNAD
Çelik, Mustafa Yavuz - Sert, Murat. “Afyon Menekşe mermerinin (İscehisarAfyonkarahisar) Roma döneminden günümüze önemi, karakterizasyonu, tuz kristalleşmesi ve donma-çözülme testleriyle dayanıklılığının değerlendirilmesi”. Politeknik Dergisi 24/3 (01 Eylül 2021): 785-796. https://doi.org/10.2339/politeknik.673694.
JAMA
1.Çelik MY, Sert M. Afyon Menekşe mermerinin (İscehisarAfyonkarahisar) Roma döneminden günümüze önemi, karakterizasyonu, tuz kristalleşmesi ve donma-çözülme testleriyle dayanıklılığının değerlendirilmesi. Politeknik Dergisi. 2021;24:785–796.
MLA
Çelik, Mustafa Yavuz, ve Murat Sert. “Afyon Menekşe mermerinin (İscehisarAfyonkarahisar) Roma döneminden günümüze önemi, karakterizasyonu, tuz kristalleşmesi ve donma-çözülme testleriyle dayanıklılığının değerlendirilmesi”. Politeknik Dergisi, c. 24, sy 3, Eylül 2021, ss. 785-96, doi:10.2339/politeknik.673694.
Vancouver
1.Mustafa Yavuz Çelik, Murat Sert. Afyon Menekşe mermerinin (İscehisarAfyonkarahisar) Roma döneminden günümüze önemi, karakterizasyonu, tuz kristalleşmesi ve donma-çözülme testleriyle dayanıklılığının değerlendirilmesi. Politeknik Dergisi. 01 Eylül 2021;24(3):785-96. doi:10.2339/politeknik.673694
Cited By
Bathonea’dan Erken Hristiyanlık Dönemine Ait Bir Martyrion ve Opus Sectile Döşemesi
Journal of Mosaic Research
https://doi.org/10.26658/jmr.1376862Characterization of İscehisar Andesite (Afyonkarahisar-Turkey), Used as a Building Stone Source of Historical Heritages from Ancient Times to the Present
Geoheritage
https://doi.org/10.1007/s12371-024-00979-1Salt crystallization resistance of four travertine types: integrated petro-physical and microstructural evaluation
Bulletin of Engineering Geology and the Environment
https://doi.org/10.1007/s10064-026-04797-3