TÜRKİYE’DE ROMANLAR VE ALT KİMLİK GRUPLARI: ETNO-DİLSEL FARKLILIKLARIN KİMLİĞE YANSIMALARI

Roma are a community known for their specific culture. The roots of Roma in Turkey extend to the very ancient terms and this community doesn't indicate a homogeneous structure. This study examines language-based subgroups in Turkey. In other words, it focuses on Rom, Dom and Lom groups which are desired to be united under the umbrella of Roma but differ in terms of their language characteristics. From this point of view, it seeks an answer for the question of whether Roma identity is inclusive for their subgroups or it makes differences invisible. In this study, although the term Roma has been used predominantly, the term Gypsy has also been addressed. The reason of this is to pay attention to the debates over the identity issue. The methodology of this article is based on the data obtained from the academic literature. In this context, primarily, the Roma and Gypsy duality and the timeline of these communities’ history in Turkey will be discussed through the migration phenomenon. Subsequently, language-based subgroups will be examined.

Romanlar, kendilerine özgü kültürel yapılarıyla tanınan bir topluluktur. Türkiye’de yaşayan Romanların kökeni, tarihin çok eski dönemlerine uzanır ve bu topluluk homojen bir kimlik yapısı göstermez. Bu çalışma, Türkiye’deki Romanların dil temelli alt kimlik gruplarını ele almaktadır. Çalışmanın odak noktası, Roman kimliği şemsiyesi altında birleştirilmek istenen fakat dil özellikleri açısından farklılık gösteren Rom, Dom ve Lom gruplardır. Buradan hareketle söz konusu alt gruplar açısından Roman kimliği kapsayıcı mıdır ya da farklılıkları görünmez mi kılmaktadır sorusuna yanıt aranmaktadır. Çalışmada genel olarak Roman ifadesi kullanılmakla birlikte Çingene ifadesine de yer verilmiştir. Bunun nedeni ise kimlik meselesi üzerinden yaşanan tartışmalara dikkat çekmektir. Çalışmanın metodolojisi literatür taramasından elde edilen verilere dayanmaktadır. Bu bağlamda öncelikle Roman ve Çingene ikilemine ve göç olgusu üzerinden bu toplulukların Türkiye’deki tarihsel yolculuklarına değinilecektir. Daha sonra ise dil temelli alt kimlik grupları incelenecektir.