Armenia’s Geopolitical Limitations and Regional Cooperation Potential with the Turkic World

Abstract

This study examines Armenia’s strategic position in the South Caucasus and its strained relations with Türkiye and Azerbaijan within the framework of nation-state building and modernization. Analysing the formation of Armenian identity through historical memory and cultural references, the processes of nation-state formation are examined in the context of relations with Russia and the West. The construction of Türkiye in particular, and the Turkic world more broadly, as the ‘other’ has functioned as a limiting factor in Armenia’s foreign policy and regional cooperation. The study emphasizes the restrictive effects on diplomatic and regional cooperation of Armenia’s refusal to acknowledge its historical and cultural ties with Türkiye, despite shared historical and cultural affinities with Turks, and its designation of Türkiye as the “other”. However, it is argued that the potential to serve as a bridge between Türkiye and the Turkic states of Central Asia offers a strategic opportunity to overcome Armenia’s current limitations. It has been stated that granting Armenia an observer status in organizations such as the Organization of Turkic States could encourage it to pursue policies in this direction, but that factors such as Russia, the West, and the diaspora make such a radical change in Armenia’s foreign policy vision difficult. The diplomatic opportunities that emerged after the Second Karabakh War in 2020 have increased Armenia’s ability to reshape its regional cooperation and modernisation strategies and necessitate a reassessment of the country’s international policy perspective. In this context, the study highlights the importance of re-examining Armenia’s identity construction and foreign policy strategies in the context of historical, cultural, and geopolitical factors.

Keywords

• Nation-state
• Identity Construction
• Othering
• Modernization
• Ontological Insecurity.

Ermenistan’ın Jeopolitik Sınırlılıkları ve Türk Dünyası ile Bölgesel İşbirliği Potansiyeli

Abstract

Bu çalışma, Ermenistan’ın Güney Kafkasya’daki stratejik konumunu ve bu bağlamda Türkiye ve Azerbaycan ile sorunlu ilişkilerini, ulus devlet inşası ve modernleşme süreçleri çerçevesinde ele almaktadır. Ermeni kimliğinin oluşumu, tarihsel hafıza ve kültürel referanslar üzerinden analiz edilirken, Rusya ve Batı ile ilişkiler bağlamında ulus devletleşme süreçleri sorgulanmaktadır. Özellikle Türkiye ve genel olarak Türk dünyasının “öteki” olarak konumlandırılması, Ermenistan’ın dış politika ve bölgesel işbirliği alanlarında sınırlayıcı bir faktör olarak ortaya çıkmaktadır. Çalışma, Ermenistan’ın tarihsel ve kültürel açıdan Türklerle pek çok ortak noktaya sahip olmasına rağmen bu yakınlığı reddederek Türkiye’yi öteki olarak tanımlamasının, diplomatik ve bölgesel işbirliği açısından kısıtlayıcı etkilerini vurgulamaktadır. Bununla birlikte, Türkiye ve Orta Asya Türk devletleri arasında köprü rolü üstlenme potansiyelinin, Ermenistan’ın mevcut sınırlılıklarını aşmak için stratejik bir fırsat sunduğu ileri sürülmektedir. Türk Devletleri Teşkilatı gibi yapılanmalarda Ermenistan’a verilecek gözlemcilik gibi bir statünün onun bu doğrultuda politika izlemesini teşvik edici olabileceği, bununla birlikte Rusya, Batı ve diaspora gibi faktörlerin Ermeni dış politika vizyonunda böylesine radikal bir değişimi zorlaştırdıkları dile getirilmiştir. 2020’deki İkinci Karabağ Savaşı sonrası ortaya çıkan diplomatik fırsatlar, Ermenistan’ın bölgesel işbirliği ve modernleşme stratejilerini yeniden şekillendirme imkânını artırmakta ve ülkenin uluslararası politika perspektifinin yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çerçevede çalışma, Ermenistan’ın kimlik inşası ve dış politika stratejilerini tarihsel, kültürel ve jeopolitik faktörler bağlamında yeniden sorgulamanın önemini ortaya koymaktadır.

Keywords

• Ulus Devlet
• Kimlik İnşası
• Ötekileştirme
• Modernleşme
• Ontolojik Güvensizlik.

References

1. Ahmad, Feroz. The Making of Modern Turkey. London: Routledge, 1993.
2. Akkaş, Hasan Hüseyin. Türklerde Hakimiyet. İstanbul: Efe Akademi Yayınları, 2024.
3. Altstadt, Audrey L. The Azerbaijani Turks: Power and Identity Under Russian Rule. Stanford: Hoover Institution, 1992.
4. Anderson, Benedict. Hayali Cemaatler: Milliyetçiliğin Kökenleri ve Yayılması Üzerine Düşünceler. trans. İskender Savaşır. İstanbul: Metis Yayınları, 1993.
5. Avcı, Özkan ve Caner Çakı. “Milan Nedić İktidarında Sırp Toplumunda Düşman İnşası Propagandasına Yönelik Bir İnceleme.” Uluslararası Suçlar ve Tarih Dergisi 21 (2020): 81-110.
6. Ayaz Avan, Esengül. “Karabağ Meselesi ve Türkiye-Ermenistan İlişkilerine Etkisi.” Ermeni Araştırmaları 78 (2025): 57-95.
7. Bauman, Zygmunt. Modernity and the Holocaust. Ithaca, NY: Cornell University Press, 1989.
8. Bayraklı, Enes & Oğuz Güngörmez. “İslamofobi ve Anti-semitizm Karşılaştırmasını Anlamlandırmak: Kapsamlı Bir Literatür Değerlendirmesi.” Muhafazakâr Düşünce Dergisi 14/53 (2018): 119-148.

9. Berkes, Niyazi. The Development of Secularism in Turkey. Facsimile ed. Hurst, 1998.
10. Braude, Benjamin, and Bernard Lewis, eds. Christians and Jews in the Ottoman Empire. New York: Holmes & Meier Publishers, 1982.
11. Clogg, Richard. A Concise History of Greece. Cambridge: Cambridge University Press, 1992.
12. Cornell, Svante E. Small Nations and Great Powers: A Study of Ethnopolitical Conflict in the Caucasus. London: Routledge, 2001.
13. Çağaptay, Soner. Islam, Secularism, and Nationalism in Modern Turkey: “Who is a Turk?”. London: Routledge, 2006.
14. Davison, Roderic. Essays in Ottoman and Turkish History, 1774-1923: The Impact of the West. Austin: University of Texas Press, 1990.
15. Davison, Roderic. “The Armenian Crisis, 1912-1914.” The American Historical Review 53/3 (1948): 481-505.
16. De Waal, Thomas. Black Garden: Armenia and Azerbaijan Through Peace and War. New York: New York University Press, 2013.
17. Dugin, Aleksandr. Rus Jeopolitiği: Avrasyacı Yaklaşım. trans. Vügar İmanov. İstanbul: Küre Yayınları, 2003.
18. Findley, Carter Vaughn. Bureaucratic Reform in the Ottoman Empire: The Sublime Porte, 1789-1922. Princeton Studies on the Near East. Princeton University Press, 2012.
19. Gellner, Ernest. Uluslar ve Ulusçuluk. trans. Büşra Ersanlı ve Günay G. Özdoğan. İstanbul: Hil Yayınları, 1992.
20. Güler, Ayşegül. “The Statehood Process of Armenians, the Factors That Influenced Them and the Evaluation of the Current Situation.” Review of Armenian Studies 51 (2025): 85-104.
21. Hall, Stuart. “Who Needs ‘Identity’?” In Introduction to Questions of Cultural Identity, edited by Stuart Hall and Paul du Gay, 1-17. London: Sage, 1996.
22. Hosking, Geoffrey. Rusya ve Ruslar: İlkçağlardan 21. Yüzyıla. Trans. Kezban Acar. İstanbul: İletişim Yayınları, 2004.
23. Jane, Murat. “‘Küçük Devlet’ Kavramı Bağlamında Ermeni̇stan’ın Trans-Kafkasya Poli̇ti̇kasının Anali̇zi̇ (1991-2020).” Ermeni Araştırmaları, 75 (2024): 61-94. https://doi.org/10.36542/erma.1411153.
24. Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü (KEİ). “Kuruluş ve Amaçlar” [Establishment and Objectives]. Accessed September 4, 2025. https://www.bsec-organization.org.
25. Karpat, Kemal. Osmanlı’da Milletler ve Milliyetçilik: Osmanlı İmparatorluğu’nda Sosyal ve Politik Düşünce. İstanbul: Timaş Yayınları, 2013.
26. Karpat, Kemal. Osmanlı’dan Günümüze Kimlik ve İdeoloji. İstanbul: Timaş Yayınları, 2011.
27. Kayalı, Hasan. Arabs and Young Turks: Ottomanism, Arabism, and Islamism in the Ottoman Empire, 1908-1918. Berkeley: University of California Press, 1997.
28. Köksal, Pınar. “Orta Asya’da Tarihsel Kimlikler ve Çatışma.” Uluslararası Suçlar ve Tarih, 21 (2020): 21-52.
29. Mardin, Şerif. “Center-Periphery Relations: A Key to Turkish Politics.” Daedalus 102/1 (1973): 169-190.