Gaziantep’te Unutulmuş Bir Meşk Geleneği: İkindi Sazı

Bu çalışmanın amacı; Gaziantep müzik kültürü açısından önem taşıdığı düşünülen “İkindi Sazı” eğlence

geleneğinin tanıtılmasıdır. 1925-1970’li yıllar arasında devam ettiği ifade edilen bu gelenek, Cumhuriyet’in

kuruluşundan sonra, hem klasik Türk müziği icrasının tanınması hem de o yıllardaki Gaziantep müzik kültürünün

anlaşılması bakımından önemlidir ve ikindi namazı sonrasında başladığı için bu adla anılmıştır. Hemen her gün

yapılan bu eğlencenin, ülkemizin diğer eğlence veya meşklerden farkı, gündüz yapılması ve kadın erkek beraber

katılabilmesidir. Fasıl geleneği içerisinde devam eden meşklerde sadece Türk sanat müziği veya makam müziği (o

zamanki anlayışla) icrası yapılmış, halk müziğine mesafeli bir duruş sergilendiğinden ancak son dönemlere doğru

birkaç türkü okunmaya başlanmıştır. O dönemde Müslüman kesimin müzikle uğraşması hele hele hanımların

sahneye çıkarak şarkı söylemesi hoş karşılanmadığından bu meşk gecelerine icracı olarak İstanbul’dan hanım

sanatçıların getirildiği ve çoğunun da gayri Müslim olduğu belirtilmektedir. Bu çalışma, unutulmaya yüz tutmuş ya

da “İkindi Sazı” gibi unutulmuş değerlerimizi su yüzüne çıkartarak, kültürel değerlerimizin gelecek kuşaklara

doğru anlatılması ve aktarımının sağlanması bakımından önemlidir.

Çalışma, “literatür tarama” ve “görüşme” yöntemiyle elde edilen veriler ışığında yürütülmüştür.

Kurtuluş mücadelesinde Gaziantep’in de çok ciddi sıkıntılar çektiği göz önüne alındığında savaştan çıkmış yorgun,

yaralı ve motivasyona ihtiyacı olan bölge halkına “İkindi Sazı” adındaki bu tür faaliyetler, bir nebze olsun moral

olmuş, insanların kaynaşmasına katkıda bulunmuştur. Bunun yanı sıra şehir halkı, Türk müziğini doğru icra eden

sanatçılardan dinlemiş, sanata duyulması gereken saygıyı ve hürmeti gösterme olgunluğunu katkı sağlamıştır.