The roots of academic Tasawwuf studies in Turkey date back to the Ottoman period. However, it is also known that there has been a rise in this field since 1949, when the Faculty of Theology at Ankara University was established, and 1959, when the Higher Institutes of Islamic Studies were founded. This study will examine the general landscape of academic Tasawwuf studies in Turkey, addressing trends, challenges and future prospects. Within this framework, it will focus on the unique structure of the field of Tasawwuf, the methodologies dominating research, the topics under investigation, potential directions for research in the face of Orientalist approaches, the most common errors in research and methodology, and possible solutions. The study analyses the tension between the traditional Sufi heritage and the modern context, whilst also examining the opportunities presented by new technical possibilities, such as artificial intelligence, and the methodological risks they entail.
Türkiye’de akademik tasavvuf araştırmalarının kökleri Osmanlı dönemine kadar gider. Ancak Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesinin kurulduğu 1949 ve Yüksek İslâm Enstitülerinin kurulduğu 1959 yılından itibaren bu konuda bir yükseliş olduğu da bilinmektedir. Bu çalışmada, Türkiye’de akademik tasavvuf araştırmalarının genel görünümü eğilimleri, problemleri ve geleceğine dair tespitler ele alınacaktır. Bu çerçevede tasavvuf alanının özel yapısı, çalışmalara hâkim olan metodolojiler, çalışılan konular, oryantalist yaklaşımlar karşısında çalışmaların alabileceği yönler, çalışma ve metotlarda en çok düşülen hatalar ve çözüm yolları gibi konular üzerinde durulacaktır. Çalışma, geleneksel tasavvuf birikimi ile modern durum arasındaki gerilimi analiz ederken; yapay zekâ gibi yeni teknik imkânların sahaya sunduğu fırsatları ve beraberinde getirdiği metodolojik riskleri sorgulamaktadır.