Tükenmişlik, bireyin işle ilgili sürekli stres ve baskı altında kalması sonucunda ortaya çıkan; duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı hissinde azalma ile karakterize edilen çok boyutlu bir sendromdur. İnsanlarla yoğun etkileşim gerektiren mesleklerde daha yaygın görülen tükenmişlik, öğretmenlik mesleğini doğrudan etkileyen kritik bir olgudur. Bu bağlamda öğretmenlik, sürekli fedakârlık gerektiren, güçlü iletişim becerileri isteyen ve duygusal emek yükü yüksek olan bir meslek olduğu için tükenmişlik düzeylerinin diğer meslek gruplarına kıyasla daha yüksek olduğu alanlardan biri olarak değerlendirilmektedir. Öğretmenlerin birçoğunda okul kültürü ve türü, okulun fiziki eksiklikleri, örgütsel çatışmalar, altyapı ve kaynak yetersizliği, eğitim durumları ile öğrencilerin demografik özellikleri ve çeşitliliği gibi faktörler nedeniyle mesleğe ilişkin ideallerinden uzaklaşma, isteksizlik ve mesleğe karşı soğuma görülebilmektedir. Ayrıca öğretmen, öğrenci ve aile arasındaki çatışmalar; okul-aile anlaşmazlıkları; öğrencilerin disiplin sorunları; sınıf mevcutlarının fazlalığı; bürokratik işleyişin yavaşlığı; düşük maaşlar; toplum baskısı; sürekli eleştirel yaklaşımlar ve ödüllendirme–teşvik mekanizmalarının yetersizliği de tükenmişliğe neden olan diğer etkenler arasında yer almaktadır. Bu tür durumlar öğretmenlerde tükenmişliğe yol açarak hem mesleki verimliliklerini hem de öğrencilerin öğrenme süreçlerini olumsuz etkileyebilmektedir. Dolayısıyla öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi bu anlamda önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin cinsiyet, medeni durum, yaş, mesleki kıdem, eğitim durumu ve branş gibi demografik değişkenler açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bilhassa özel eğitim uygulama okullarında görev yapan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) öğretmenleri ile özel eğitim öğretmenlerinin tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi, bu alanda duygusal yükün ve çalışma koşullarının farklılık göstermesi nedeniyle ayrı bir önem taşımaktadır. Özel eğitim kurumlarında öğrencilerin bireysel ihtiyaçlarına yönelik yoğun çaba harcanması, öğretmenler üzerinde ek stres ve sorumluluk oluşturarak tükenmişlik riskini artırmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma, özel eğitim uygulama okullarının bulunduğu 80 şehir merkezi ile bazı büyükşehirlerin ilçelerinde yürütülmüştür (özel eğitim uygulama okulu bulunmadığı için Şırnak ili kapsam dışı bırakılmıştır). Örneklem seçimine gidilmeyerek tüm evrene ulaşılması hedeflenmiştir. Veri toplama sürecinde iki araç kullanılmıştır: Katılımcıların demografik bilgilerini belirlemek amacıyla hazırlanan 12 maddelik “Kişisel Bilgi Formu” ve tükenmişlik düzeylerini ölçmeye yönelik 22 maddelik ve üç alt boyut içeren “Maslach Tükenmişlik Ölçeği”. Araştırma bulguları, öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin bazı demografik değişkenlere göre anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle cinsiyet, yaş grupları, mesleki kıdem ve özel eğitim uygulama okullarındaki görev türü bakımından katılımcılar arasında belirgin farklılıklar saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar literatürdeki benzer çalışmalarla karşılaştırılarak tartışılmış ve öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerini azaltmaya yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiştir.
Burnout is a multidimensional syndrome characterized by emotional exhaustion, depersonalization, and a decreased sense of personal accomplishment, resulting from the individual being under constant work-related stress and pressure. Burnout, which is more common in professions that require intense interaction with people, is a critical phenomenon that directly affects the teaching profession. In this context, teaching is considered one of the fields where burnout levels are higher compared to other professional groups because it is a profession that requires constant sacrifice, strong communication skills and a high emotional labor load. Many teachers may experience a departure from their professional ideals, reluctance and a cooling off towards the profession due to factors such as school culture and type, physical deficiencies of the school, organizational conflicts, inadequate infrastructure and resources, educational backgrounds and demographic characteristics and diversity of students. In addition, conflicts between teachers, students and families, school-family disagreements, student discipline problems, large class sizes, slow bureaucratic processes, low salaries, social pressure, constant critical approaches and inadequate reward and incentive mechanisms are among the other factors that cause burnout. Such situations can lead to burnout in teachers, negatively affecting both their professional productivity and students' learning processes. Therefore, it is important to examine teacher burnout levels across various variables. This study aimed to assess teacher burnout levels across demographic variables such as gender, marital status, age, professional experience, educational background and field of study. Examining the burnout levels of Religious Culture and Moral Knowledge (RCMK) teachers and special education teachers, especially those working in special education practice schools, is of particular importance because the emotional load and working conditions in these areas differ. Intensive efforts to address the individual needs of students in private educational institutions create additional stress and responsibility on teachers, increasing the risk of burnout. In the study, the scanning model, one of the quantitative research methods, was used. The study was conducted in 80 city centers and some districts of metropolitan cities where special education practice schools are located (Şırnak province was excluded because it did not have a special education practice school). The aim was to reach the entire population by avoiding sample selection. Two tools were used in the data collection process: a 12-item "Personal Information Form" designed to determine participants' demographic information and the 22-item "Maslach Burnout Inventory" with three sub-dimensions to measure burnout levels. Research findings revealed that teachers' burnout levels differ significantly according to some demographic variables. Significant differences were found among the participants, especially in terms of gender, age groups, professional seniority and type of duty in special education practice schools. The results obtained were discussed by comparing them with similar studies in the literature and various suggestions were developed to reduce the burnout levels of teachers.