Vehhâbî hareketine geniş bir perspektiften bakan bazı tezler dışındakiVehhâbîlik’le ilgili kaynaklar, hareketin ortaya çığtığı dönemin özelliklerikonusunda hemfikirdirler. Bu kaynaklarda çizilen genel çerçeve Muhammed b.Abdilvehhâb’ın (ö. 1206/1792) Hicaz,Irak ve Suriye’ye yaptığı ilmî seyahatleri sırasında insanların İslâm’ın Ehl-isünnet yolundan saptığını görmesi ve İslâm’a dahil edilen bidat ve hurafelerinayıklanması gerektiği kanaatine varmış olmasıdır. Vehhâbî hareketinin misyonu konusundaki görüşlerinen temel olanı hareketin dinî olduğu söylemidir ve dahaçok kendilerinin tanımlamaları bu yöndedir. Ancak hareketindinîlik boyutunun dışında siyasî, ekonomik, bedevilik, asabiyye gibi başkasebepler de sayılmıştır. Ayrıca Vehhâbîliğin farklı şekillerdeisimlendirilmesiyle hareketin ortaya çıkış sebebinin dinî mi siyasî mi olduğuya da hareketin Ehl-i sünnet çizgisinde mi yoksa ondan bir sapmaya mı işaretettiği anlatılmaya çalışılmıştır. İbnAbdülvehhâb’ın fikirlerinin yaygınlık kazanmasıyla eleştiriler ve karşıçıkışlar da başlamıştır. Hareketin yaklaşımlarını kabul etmeyen ve onunla fiilî savaşan emîrler olduğugibi, İbn Abdülvehhâb’ın ve tâbilerinin fikirlerini, metotlarını çürütmek, yanlışlığınıortaya koymak maksadıylarisâle, kitap ve makale yazan birçok müellif vardır. Buna karşılık bu reddiye kültürüne cevap niteliğindeliteratür de oluşmuştur. Bumakaledeki amaç hareketin ortaya çıkışı ve misyonu konusunda ileri sürülengörüşleri ve bu çerçevede yapılan eleştirileri bir bütün olarak görmek vedeğerlendirmektir.