Allah tarih boyunca insanlarla vahiyyoluyla iletişim içerisinde olmuştur. Builetişim sürecinde her topluluğa kendi içlerinden peygamberler seçilerek kendilisanlarıyla hitapta bulunulmuştur. Yani ilâhî hitap, muhatap toplumun mevcutdil düzlemi üzerinde onun kalıplarıyla şekillenmiştir. Lisan, hem toplumlarınsahip oldukları kültürün taşıyıcısıdır, hem de toplumda iletişimi mümkün kılanaraçtır. Mutezilî düşünce geleneğinde bu husus, muvâdaa (uzlaşım) kavramıylaifade edilmiştir. Muvâdaa bir toplumun iletişim aracı olarak bir dil düzlemiüzerinde varlıklar hakkındaki uzlaşıyı ifade eder. Mutezileye göre, bu dilselzemin, ilâhî mesajın muhataplara sağlıklı bir şekilde iletilmesi ve onlartarafından doğru olarak anlaşılması için ön şart olmaktadır. Nüzulünden itibaren ilâhî kelamKur’an’ın anlaşılması konusu Müslümanların gündeminden hiçbir zamandüşmemiştir. İslami ilimlerin ve düşünceekollerinin oluşum ve gelişim süreciyle, Allah’ın kelamını anlama süreci dahasistematik hale gelmiştir. Bu çalışmada, Mutezilîdüşünce geleneğine mensup bir alim olan Kādī Abdülcebbâr’ın düşüncesinde, ilahihitabın anlaşılması konusu, Kur’an’ın mahiyeti, Allah’ın hitabı ve kelamı,muvâdaa, hitabın anlaşılmasını sağlayacak beyân konularının tahliliyapılacaktır. Bu noktada, Kādī’nın düşünce sistemindeki bütünlükdikkate alınarak sağlıklı neticelere ulaşılmaya çalışılacaktır.