Metropolitan Müzesinde Bulunan Kanuni Sultan Süleyman Tuğrasının Tezhip Özelliklerinin İncelenmesi

Pınar Toktaş

doi:10.29000/rumelide.1406055

Metropolitan Müzesinde Bulunan Kanuni Sultan Süleyman Tuğrasının Tezhip Özelliklerinin İncelenmesi

Öz

Osmanlı Hakanlarından başlayarak Büyük Selçuklu, Anadolu Selçuklu, Anadolu Beylikleri ve nihayet Osmanlılarda kullanılan, padişahların bir tür imzası olan tuğralar aynı zamanda devletin mutlak sahibinin de sembolü olmuştur. Tezhip sanatının uygulama alanlarından biri olan tuğralar zaman içerisinde hem içerdiği metinler hem de biçim olarak değişme ve gelişme göstermiş, ait olduğu dönemin sanat zevki ve beğenisi doğrultusunda tezyin edilmiştir. Araştırmada Metropolitan Müzesi açık erişimde yer alan Kanuni Sultan Süleyman tuğrasının tezhip özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda tuğranın tezyinatında kullanılan teknikler, motifler, renkler ve kompozisyon özellikleri belirlenmeye çalışılmış, birebir çizimleri yapılmıştır. Araştırmaya ilişkin bilgiler açık erişimde yer alan görseller ve bilgiler ile sınırlıdır. Araştırma sonucunda incelenen tuğrada çift tahrir tekniğinin, Haliç işi ve Karamemi üslubunda yarı natüralist çiçek bezemelerinin uygulandığı görülmüştür. Bezemede desenlerin “S” hatlı ters simetrik, sürgit, iki iplik, üç iplik tarzında düzenlendiği anlaşılmıştır. Tuğranın tezyinatında kullanılan motiflerin çeşitliliği ve zenginliği ile ince işçilik XVI. yüzyıl klasik bezeme üslubunu yansıtmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Baltacı, A. (2019). Nitel Araştırma Süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır?, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5, (2), s. 368-388.
Bayramoğlu, F. (1976). Tezhipli ve Padişah Onaylı Fermanlar, Kültür ve Sanat, 4, 17-37.
Berk, S. (1999). Hattat Mustafa Rakım’da Celi Sülüs ve Tuğra Estetiği, (Yayımlanmamış doktora tezi), Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
Derman, M.U. (2013). Murakka’-ı Hâs, İstanbul: Kubbealtı Neşriyatı.
Derman, M.U. (1997). Hat. Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, (Cilt 16, ss.427-437), İstanbul: Türk Diyanet Vakfı.
Derman, M.U. (1982). Tuğra’larda Estetik, İlgi, 16, (33), s. 16-24.
Derman, F.Ç. (2012). Türk Tezhip Sanatının Muhteşem Çağı: 16. Yüzyıl. (Edt.; Ali Rıza Özcan). Hat ve Tezhip Sanatı. Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayını.
Ersoy, A. (1989). 16. Yüzyılın Tezhipli Padişah Tuğraları, Türkiyemiz, 9, (58), s.14-27.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkiye Sahası Türk Halk Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Pınar Toktaş ^*
0000-0003-1546-6578
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

21 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

5 Ekim 2023

Kabul Tarihi

20 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 37

DOI

https://doi.org/10.29000/rumelide.1406055

IZ

https://izlik.org/JA69HP52BU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Toktaş, P. (2023). Metropolitan Müzesinde Bulunan Kanuni Sultan Süleyman Tuğrasının Tezhip Özelliklerinin İncelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 37, 706-715. https://doi.org/10.29000/rumelide.1406055

AMA

1.Toktaş P. Metropolitan Müzesinde Bulunan Kanuni Sultan Süleyman Tuğrasının Tezhip Özelliklerinin İncelenmesi. RumeliDE. 2023;(37):706-715. doi:10.29000/rumelide.1406055

Chicago

Toktaş, Pınar. 2023. “Metropolitan Müzesinde Bulunan Kanuni Sultan Süleyman Tuğrasının Tezhip Özelliklerinin İncelenmesi”. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, sy 37: 706-15. https://doi.org/10.29000/rumelide.1406055.

EndNote

Toktaş P (01 Aralık 2023) Metropolitan Müzesinde Bulunan Kanuni Sultan Süleyman Tuğrasının Tezhip Özelliklerinin İncelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi 37 706–715.

IEEE

[1]P. Toktaş, “Metropolitan Müzesinde Bulunan Kanuni Sultan Süleyman Tuğrasının Tezhip Özelliklerinin İncelenmesi”, RumeliDE, sy 37, ss. 706–715, Ara. 2023, doi: 10.29000/rumelide.1406055.

ISNAD

Toktaş, Pınar. “Metropolitan Müzesinde Bulunan Kanuni Sultan Süleyman Tuğrasının Tezhip Özelliklerinin İncelenmesi”. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi. 37 (01 Aralık 2023): 706-715. https://doi.org/10.29000/rumelide.1406055.

JAMA

1.Toktaş P. Metropolitan Müzesinde Bulunan Kanuni Sultan Süleyman Tuğrasının Tezhip Özelliklerinin İncelenmesi. RumeliDE. 2023;:706–715.

MLA

Toktaş, Pınar. “Metropolitan Müzesinde Bulunan Kanuni Sultan Süleyman Tuğrasının Tezhip Özelliklerinin İncelenmesi”. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, sy 37, Aralık 2023, ss. 706-15, doi:10.29000/rumelide.1406055.

Vancouver

1.Pınar Toktaş. Metropolitan Müzesinde Bulunan Kanuni Sultan Süleyman Tuğrasının Tezhip Özelliklerinin İncelenmesi. RumeliDE. 01 Aralık 2023;(37):706-15. doi:10.29000/rumelide.1406055