Objective: The distribution of human leukocyte antigen (HLA) allele frequencies is markedly heterogeneous among different populations, largely shaped by unique evolutionary pressures and demographic histories. This study aimed to analyse 25 years of HLA data from Central Western Anatolia to determine how low (2001– 2011) and high (2011–2025) migration periods affected the regional HLA gene pool.
Material and Methods: In this retrospective study, HLA-A, -B, - C, -DRB1, -DQB1, and -DPB1 data from 6550 healthy donors were analysed. Allele frequency differences were evaluated by Fisher’s exact test, and population genetics analyses, including Hardy– Weinberg equilibrium (HWE), were performed using the PyPop software.
Results: The frequencies of 18 alleles changed significantly (p<0.05). In the post-2011 period, the frequency of alleles with Middle Eastern/Asian origins (e.g., B*52, DRB1*03) increased, whereas the frequency of European-associated alleles (e.g., B*44, DQB1*05) decreased. The East Asian allele B*46 appeared for the first time, while two low-frequency alleles (DPB1*01, DPB1*19) were no longer detected. The cohort from the high-migration period showed a significant deviation from HWE, and the observed excess of homozygotes indicated a Wahlund effect resulting from population stratification.
Conclusion: The HLA gene pool has evolved, and this evolution is likely driven by the combined effects of not only gene flow from migration but also the resulting population substructure, ongoing natural selection, and genetic drift. Our findings underscore the need for transplant registries to be periodically updated to reflect current population immunogenetics and for public health initiatives to consider emerging HLA-associated disease risks.
Amaç: İnsan lökosit antijen (HLA) frekansları küresel olarak farklılık gösterir. Türkiye'nin tarihi bir göç kavşağı olması ve 2011'den bu yana yaşadığı büyük demografik değişimler göz önüne alındığında, bu değişimlerin HLA üzerine olan etkileri incelenmemiştir. Bu çalışma, Orta Batı Anadolu'daki 25 yıllık HLA verilerini analiz ederek, düşük (2001–2011) ve yüksek (2011–2025) göç dönemlerinin bölgesel HLA gen havuzunu nasıl etkilediğini belirlemeyi amaçlamıştır.
Gereç ve Yöntemler: Bu geriye dönük çalışmada, 6550 sağlıklı donörden alınan HLA-A, -B, -C, -DRB1, -DQB1 ve -DPB1 verileri 2001– 2011 ve 2011–2025 olmak üzere iki döneme ayrılarak incelenmiştir. Alel frekans farklılıkları Fisher’in Exact testi ile değerlendirilmiş ve Hardy–Weinberg dengesi (HWE) dahil olmak üzere popülasyon genetiği analizleri yapılmıştır.
Bulgular: On sekiz alelin frekansı anlamlı düzeyde değişmiştir (p<0,05). 2011 sonrası dönemde, Orta Doğu/Asya kökenli alellerin (örn. B*52, DRB1*03) frekansı artarken, Avrupa ile ilişkili aleller (örn. B*44, DQB1*05) azalmıştır. Doğu Asya aleli B*46 ilk kez ortaya çıkarken, düşük frekanslı iki alel (DPB1*01, DPB1*19) saptanamaz düzeye düşmüştür. Yüksek göç dönemindeki kohort, HWE'den anlamlı sapma göstermiş ve gözlenen homozigot fazlalığı, popülasyon katmanlaşmasından kaynaklanan bir Wahlund etkisine işaret etmiştir.
Sonuç: Orta Batı Anadolu'daki HLA gen havuzu, 2011'den sonra önemli ölçüde evrimleşmiştir. Bu durum sadece göçle gelen gen akışının değil, aynı zamanda bu durumun yarattığı popülasyon alt yapılanmasının, süregelen doğal seçilimin ve genetik sürüklenmenin birleşik etkileriyle oluşmuş olabilir. Bulgularımız, transplantasyon kayıtlarının güncel popülasyon genetiğini yansıtacak şekilde periyodik olarak güncellenmesi ve halk sağlığı girişimlerinin ortaya çıkan HLA ile ilişkili hastalık risklerini dikkate alması gerektiğinin altını çizmektedir.
| Primary Language | English |
|---|---|
| Subjects | Pediatric Immunology and Allergic Diseases |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | July 31, 2025 |
| Acceptance Date | September 18, 2025 |
| Publication Date | October 28, 2025 |
| DOI | https://doi.org/10.26650/JARHS2025-1755402 |
| IZ | https://izlik.org/JA69XE32CJ |
| Published in Issue | Year 2025 Volume: 8 Issue: 3 |