WATSON’UN İNSAN BAKIM MODELİ: BİR SİSTEMATİK DERLEME
Abstract
Amaç: Bu araştırmanın amacı, hemşirelik alanında yapılan ve Watson İnsan Bakım Modeli üzerine temellendirilen mevcut literatürün gözden geçirilmesi ve çalışmalardan elde edilen verilerin sistematik biçimde incelenmesidir.
Yöntem: Bu çalışma sistematik derleme niteliğindedir ve Ocak 2009–Ocak 2019 tarihleri arasında Google Scholar, Pubmed, Science Direct, Proquest, Cochrane, EBSCOhost, Clinical Key, Ovid, Web of Science veri tabanlarından Türkçe ve İngilizce dizinler taranarak gerçekleştirilmiştir. İncelemede, “Watson İnsan Bakım Modeli”, “Watson İnsan Bakım Teorisi” ve “hemşirelik” anahtar kelimeleri kullanılmıştır ve tam metni bulunan makaleler dahil edilme kriterleri yönünden değerlendirilerek örnekleme alınmıştır. Sistematik Derlemeler ve Meta-Analizler için Tercih Edilen Raporlama Öğeleri (The Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and MetaAnalyses -PRISMA) araştırmanın yönlendirilmesinde ve araştırma raporunun yazımında bir kılavuz oluşturmuştur.
Bulgular: Taramalar sonucunda, araştırma kriterlerini karşılayan toplam 48 çalışma incelemenin örneklemini oluşturmuştur. Sistematik incelemede yer alan araştırmalardan 23‟ünde Watson İnsan Bakım Modelinin çalışmanın teorik çerçevesini oluşturduğu, 18‟inde model ile ilişkili bakım gerçekleştirildiği ya da bu model ışığında oluşturulan anket formlarının çalışmaların veri toplama aşamasında kullanıldığı, yedisinde ise modelin olgu çalışmalarının yönlendirilmesinde kullanıldığı tespit edilmiştir.
Sonuç: Araştırma sonuçları, Watson İnsan Bakım Modelinin özellikle klinik alanda daha sınırlı kullanıldığını göstermektedir. Bu bağlamda, hemşirelerin bakım davranışını, hemşireler arasındaki iletişimi geliştirdiği düşünüldüğünde ve özellikle klinik yönetimi de güçlendirme boyutları ele alındığında bu modelin daha yaygın kullanılmasının anlamlılığı düşünülmektedir.
Keywords
References
- 1. Erbay Ö, Yıldırım Y, Fadıloğlu Ç, Aykar FŞ. Hipertansif Atak Yaşayan Hastalara Watson’ın İnsan Bakım Modeli Kullanılarak Uygulanan Hemşirelik Bakımı: Olgu Sunumu. Turk J Cardiovasc Nurs. 2018;9(19):82–88.
- 2. Şengün F, Üstün B, Bademli K. Türkiye’de kuram/modele dayalı Hemşirelik araştırmalarının incelemesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2013;16(2):132-139.
- 3. Baksi Şimşek A, Dicle A. Hemşirelik Modeli ve Bakım: Primer Beyin Tümörlü Hastaların Roy'un Uyum Modeli ile Değerlendirilmesi. Koç Üniversitesi Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi (HEAD). 2016;12(3):224-232.
- 4. Ozan YD, Okumuş H. Nursing Care of Women with Unsuccessful Infertility Treatment According to Watson’s Theory of Caring. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2013;16(3):190-198.
- 5. Özsoy SA, Göl İ. Hemşirelikte araştırma kullanım modelleri ve bu modellerin kullanıldığı araştırma örnekleri. Uluslararası Hakemli Hemşirelik Araştırmaları Dergisi. 2016;8:162-185.
- 6. Uran Ö, Nilgün B, Özer S, Yıldırım Y. Watson İnsan Bakım Modeli Uygulamasına Bir Örnek: Kalp Yetersizliği Olgusu. Kardiyovasküler Hemşirelik Dergisi. 2015;6(11):183-198.
- 7. Elbahnasawy HT, Lawend J, Mohammed E. Application of Watson Caring Theory for Nurses in Pediatric Critical Care Unit. Journal of Nursing and Health Science 2016;5(4):56-67.
- 8. Pajnkihar M, McKenna HP, Štiglic G, Vrbnjak D. Fit for Practice: Analysis and Evaluation of Watson’s Theory of Human Caring. Nursing Science. 2017;30(3):243–252.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Nursing
Journal Section
Research Article
Authors
Esra Akın Korhan
*
Türkiye
Publication Date
November 21, 2019
Submission Date
July 1, 2019
Acceptance Date
November 21, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 2 Number: 2
