DOKU ORGAN BAĞIŞINA YÖNELİK BİLGİ VE TUTUMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ: KARASU ÖRNEĞİ

Gülcan Yiğit; Dilek Aygin

DOKU ORGAN BAĞIŞINA YÖNELİK BİLGİ VE TUTUMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ: KARASU ÖRNEĞİ

Abstract

ÖZET Amaç: Bu çalışmada Sakarya ilinin Karasu ilçe merkezinde bulunan yetişkin bireylerin doku-organ bağışına yönelik bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi amaçlandı. Yöntem: Ağustos-Aralık 2019’da Sakarya ilinin Karasu ilçe merkezindeki yetişkin bireylerle yapılan ve tanımlayıcı tipteki çalışmaya 227 kişi dahil edildi. Katılmaya istekli bireylerin tanıtıcı özelliklerini içeren anket ve ‘Organ-Doku Bağışı ve Nakli Konusunda Bilgi Düzey Ölçeği’ (DBNBDÖ) kullanılarak sosyal medya aracılığıyla veriler toplandı. Veriler SPSS 18.0 programında sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Kolmogorov-Smirnov, Mann-Whitney, Kruskal-Wallis ve ki kare testleri kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Çalışmada %68,7’si kadın ve yaş ortalaması 35,70±15,045 olan bireylerin %75,8’i doku organ bağışı eğitimi almadığını ifade etti. Çoğunluğu (%96,5) doku-organ bağışında bulunmadığını, %55,1’i bağışlamayı düşündüğünü, %32,2’si kararsız olduğunu bildirdi. DBNBDÖ puan ortalaması 11,58±3,381 olan katılımcıların bilgi düzeylerinin iyi olduğu görüldü (%63= iyi, %31,7= orta, %5,3= kötü). Doku-organ bağışı eğitimi alma durumuyla toplam ölçek puanı (p=0,002), medeni durum (p=0,000), çocuk sahibi olma (p=0,000), meslek (p=0,000) ve organ bağışında bulunmayı düşünme durumu (p=0,008) arasında anlamlı ilişki bulundu. Toplam ölçek puanı ile organ bağışında bulunmayı düşünme arasında da (p=0,033) anlamlı bir ilişki saptandı. Sonuç: Sonuç olarak, çoğunluğun doku-organ bağışı konusunda eğitim almadığı, bilgi düzeyinin iyi olmasına karşın istenen seviyede olmadığı belirlendi.

Keywords

Thanks

Tüm katılımcılara teşekkür ederiz.

References

1. T.C.Sağlık Bakanlığı. T.C Sağlık Bakanlığı İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü. 2019: https://siyamiersekeah.saglik.gov.tr/TR,181602/organ-ve-doku-nakli.html (Erişim tarihi: 17 Ocak 2020)
2. T.C.Sağlık Bakanlığı. Organ ve Doku Bağışı. T.C.Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi. 2018: http://akeah.saglik.gov.tr/TR,162941/organ-ve-doku-bagisi.html (Erişim tarihi: 17 Ocak 2020)
3. Karayurt Ö, Ordin YS, İşeri ÖP. Organ ve Doku Nakli. F. Eti Aslan içinde, Cerrahi Bakım Vaka Analizleri ile Birlikte. Ankara. Akademisyen Tıp Kitabevi. 2016; 911-939
4. T.C.Sağlık Bakanlığı. Doku Organ Nakli ve Diyaliz Hizmetleri Dairesi Başkanlığı. 2019: https://organ.saglik.gov.tr/Systems.aspx (Erişim tarihi: 23 Ocak 2020)
5. ABD Hükümeti Organ Bağışı ve Organ Nakli -U.S. Government Information on Organ Donation and Transplantation. Organ Bağışı İstatistikleri. 2018: https://www.organdonor.gov/statistics-stories/statistics.html (Erişim tarihi: 27 Şubat 2020)
6. Global Observatory on Donation and Trasplantation-GODT. 2018: http://www.transplant-observatory.org/data-charts-and-tables/chart/ (Erişim tarihi: 03 Mart 2020)
7. Saudi Center for Organ Transplantation -SCOT. Transplantation in Kingdom of Saudi Arabia. 2017: http://www.scot.gov.sa/webb/Reports/1034?lang=Ar (Erişim tarihi: 28 Şubat 2020)
8. Dominguez-Gil, B. NewsletterTransplant 2018: https://organkds.saglik.gov.tr/dss/PUBLIC/Newsletter_EU_2018_Book.aspx# (Erişim tarihi: 12 Ağustos 2019)

9. Topbaş E, Bingöl G. Türkiye’de Kadavra Donörden Gerçekleştirilen Organ Nakline Etki Eden Faktörler. Nefroloji Hemşireliği Dergisi . 2016; 77-88.
10. T.C.Sağlık Bakanlığı. Kan, Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Daire Başkanlığı. 2019: https://organ.saglik.gov.tr/Systems.aspx (Erişim tarihi: 12 Ağustos 2019)
11. Yılmaz M, Demirağ S. Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Organ Bağışı ve Nakli İle İlgili Bilgi, Düşünce ve Tutumlarına Tıp Eğitiminin Etkisi. Ankara Med J. 2019; 316‐324.
12. Yazar MA, Açıkgöz MB. Nevşehir İl Merkezinde Yaşayan Halkın Organ Bağışı ve Nakli Konusundaki Bilgi ve Tutumları. Turk J Anaesthesiol Reanim. 2016; 250-257.
13. Üçgün AB, Başaran Ö, Uskun E. Isparta İl Merkezinde Yaşayan Erişkin Bireylerin Organ Bağışı Tutumu ve Etkileyen Etmenler. Smyrna Tıp Dergisi. 2017; 32-43.
14. Altıntaş HK. Hemşirelik Bölümü Öğrencilerinin Organ Nakli ve Bağışı Konusundaki Bilgi, Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi. Sağlık Akademisi Kastamonu. 2018; 3 (3): 210-227.
15. Tetik S, Cebesoy ÜB. Ortaokul Öğrencilerinin Organ Bağışına Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi: Bingöl Örneği. Cumhuriyet International Journal of Education. 2019; 8(4): 983-1004.
16. Öztürk Emiral G, Atalay BI, Altunok H, Gokler M, Onsuz M, Metintaş S. Development of a Reliable and Valid Organ Tissue Donation and Transplantation Knowledge Scale. Elsevier. 2017; 260-266.
17. Kurt B ve ark. Konya İlindeki Birinci Basamak Sağlık Çalışanlarının Organ Bağışı Hakkındaki Bilgi Tutum ve Davranışları. Sakarya Tıp Dergisi. 2018; 8(3): 497-504.
18. Güneş ME, Conak Ö. Uzmanlık Öğrencisi Hekimlerin Benlik Saygısı Düzeylerinin Organ Bağışı Tutumlarına Etkisi. Bakırköy Tıp Dergisi. 2017; 13 (4): 195-202.
19. Dumanlı A ve ark. Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Organ veya Doku Nakli ve Organ Bağışı Hakkında Bilgi Tutum ve Davranışları. Kocatepe Tıp Dergisi. 2019; 20: 58-62.
20. Pouraghaei et al. Knowledge and Attitude Regarding Organ Donation among Relatives of Patients Referred to the Emergency Department. Emerg (Tehran). 2015; 3(1): 33-39
21. T.C.Sağlık Bakanlığı. Sağlık İstatistikleri Yıllığı. Ankara: Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü. 2018.
22. Ordin YS, Bilik Ö, Söylemez BA, Kankay EA, Çelik B, Duğral E. Organ Bağışına Yönelik Öğrenci Tutumları: Hemşirelik. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2018; 7(2): 28 -36.
23. Tüter K, Yalçın EC. Organ Bağışında Kamu Spotu Etkisinin Nitel Tercih Modelleri İle Analizi. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2017; 6(5): 150-159.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Research Article

Authors

Gülcan Yiğit ^*
Türkiye

Dilek Aygin
0000-0003-4620-3412
Türkiye

Publication Date

December 19, 2020

Submission Date

July 19, 2020

Acceptance Date

December 17, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 3 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA39XS82RA

Cite

RIS / Bibtex

APA

Yiğit, G., & Aygin, D. (2020). DOKU ORGAN BAĞIŞINA YÖNELİK BİLGİ VE TUTUMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ: KARASU ÖRNEĞİ. Sakarya University Journal of Holistic Health, 3(1), 76-87. https://izlik.org/JA39XS82RA

AMA

1.Yiğit G, Aygin D. DOKU ORGAN BAĞIŞINA YÖNELİK BİLGİ VE TUTUMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ: KARASU ÖRNEĞİ. SAUSHD. 2020;3(1):76-87. https://izlik.org/JA39XS82RA

Chicago

Yiğit, Gülcan, and Dilek Aygin. 2020. “DOKU ORGAN BAĞIŞINA YÖNELİK BİLGİ VE TUTUMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ: KARASU ÖRNEĞİ”. Sakarya University Journal of Holistic Health 3 (1): 76-87. https://izlik.org/JA39XS82RA.

EndNote

Yiğit G, Aygin D (December 1, 2020) DOKU ORGAN BAĞIŞINA YÖNELİK BİLGİ VE TUTUMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ: KARASU ÖRNEĞİ. Sakarya University Journal of Holistic Health 3 1 76–87.

IEEE

[1]G. Yiğit and D. Aygin, “DOKU ORGAN BAĞIŞINA YÖNELİK BİLGİ VE TUTUMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ: KARASU ÖRNEĞİ”, SAUSHD, vol. 3, no. 1, pp. 76–87, Dec. 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA39XS82RA

ISNAD

Yiğit, Gülcan - Aygin, Dilek. “DOKU ORGAN BAĞIŞINA YÖNELİK BİLGİ VE TUTUMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ: KARASU ÖRNEĞİ”. Sakarya University Journal of Holistic Health 3/1 (December 1, 2020): 76-87. https://izlik.org/JA39XS82RA.

JAMA

1.Yiğit G, Aygin D. DOKU ORGAN BAĞIŞINA YÖNELİK BİLGİ VE TUTUMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ: KARASU ÖRNEĞİ. SAUSHD. 2020;3:76–87.

MLA

Yiğit, Gülcan, and Dilek Aygin. “DOKU ORGAN BAĞIŞINA YÖNELİK BİLGİ VE TUTUMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ: KARASU ÖRNEĞİ”. Sakarya University Journal of Holistic Health, vol. 3, no. 1, Dec. 2020, pp. 76-87, https://izlik.org/JA39XS82RA.

Vancouver

1.Gülcan Yiğit, Dilek Aygin. DOKU ORGAN BAĞIŞINA YÖNELİK BİLGİ VE TUTUMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ: KARASU ÖRNEĞİ. SAUSHD [Internet]. 2020 Dec. 1;3(1):76-87. Available from: https://izlik.org/JA39XS82RA