Yıl 2019, Cilt 6 , Sayı 2, Sayfalar 239 - 246 2019-08-01

Yaşlanmayla birlikte ağız ve çevresindeki dokularda gözlenen yapısal ve fonksiyonel değişiklikler

Esin Bozdemirli [1] , Hakan Amasya [2]


Yaşlanmanın organizma üzerindeki majör etkileri arasında, ağız boşluğunda ve dolayısıyla onu çevreleyen dokularda meydana gelen değişiklikler önemli bir yer tutar. Fizyolojik değişimlerin yanı sıra, ileri yaş dönemine özgü ağız, diş ve dişeti hastalıkları da izlenmektedir. Yaşlanmayla oluşan değişikliklerle hastalık durumunda görülen değişiklikler arasındaki fark her zaman net olmadığından bu iki durum arasındaki sınırı belirlemek çoğu zaman mümkün değildir. Bu nedenle yaşlanma süreci nedeniyle doku ve organlarda ortaya çıkan değişiklerin ilgili doku ve organlardaki hastalıkların doğru tanısı ve tedavisi için bilinmesi önemlidir. Yaşlanmayla birlikte dişlerde; dentin tubüllerinin daralması, sekonder dentin kalınlığında artma, sementin kalınlaşması, oral mukozada; atrofik değişikliklerle pürüzsüzleşmesi, elastikiyetin ve portakal kabuğu görünümünün kaybolması gibi yapısal değişikliklerle ve dil mobilitesi ile dudak kapanışındaki azalma, çiğneme kaslarının tonusunun azalması gibi nedenlerle lokmanın hazırlanmasının zorlaşması, dilde tat reseptörlerinin azalması sonucu tat almada azalma gibi çeşitli fonksiyonel değişiklikler ortaya çıkmaktadır. Bu derlemenin amacı yaşlanma süreciyle birlikte dişler, periodonsiyum, dişleri çevreleyen kemik, ağız mukozası, çiğneme kasları, tükürük bezleri ve çene ekleminde meydana gelen yapısal fonksiyonel değişikliklerle ilgili bilgi vermektir.  

Dişler, oral mukoza, tükürük bezleri, yaşlanma
  • 1. Beğer T, Yavuzer H. Yaşlılık ve Yaşlılık Epidemiyolojisi. Klinik Gelişim. 2012; 25: 1-3. 2. Nigam Y, Knight J, Bhattacharya S, Bayer A. Physiological changes associated with aging and immobility. J Aging Res. 2012; 2012: 468469. 3. Nazlıel HÇ. Yaşlıda Ağız ve Diş Sağlığı. Turkish Journal of Geriatrics. 1999: 2(1); 14-21. 4. Uzun H, Nazlıel HÇ. Yaşlıda Medikal ve Dental Hikâye ile Ekstraoral, İntraoral ve Dental Muayene Bulguları. Turkish Journal of Geriatrics 2000; 3(1): 15-21. 5. Fehrenbach MJ. Aging of Oral Mucosa: Correlating underlying changes with clinical patient needs. Academy of Dental Therapeutics and Stomatology. A Peer-Reviewed Publication. 2015. Available at: https://www.dentalacademyofce.com/courses/2801%2FPDF%2F1503cei_Fehrenbach_WEB.pdf. 6. Razak PA, Richard KM, Thankachan RP, Hafiz KA, Kumar KN, Sameer KM. Geriatric Oral Health: A Review Article. J Int Oral Health 2014;6(6):110-6. 7. Mckenna G, Burke FM. Age-related oral changes. Dent Update. 2010; 37(8): 519-23. 8. Saunders MJ, Yhe CK. Oral health in elderly people. In: Geriatric Nutrition. Chernoff R, ed. 4th ed. Burlington, MA: Jones & Bartlett Learning; 2014: 165- 210. 9. Carvalho TS, Lussi A. Age-related morphological, histological and functional changes in teeth. J Oral Rehabil 2017; 44(4): 291-298. doi: 10.1111/ joor.12474. 10. Murray PE, Stanley HR, Matthews JB, Sloan AJ, Smith AJ. Age-related odontometric changes of human teeth. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 2002; 93: 474-482. 11. Nazlıel HÇ, Hersek N, Özbek M. Ağız Dokuları ve Sık Görülen Ağız ve Diş Sorunları. İçinde: Temel Geriatri. Gökçe-Kutsal Y, Aslan D, Editörler, 1. Baskı. Ankara: Öncü Basımevi; 2007:329-348. 12. Russel SL, Ship JA. Normal Oral Mucosal, Dental, Periodontal and Alveolar Bone Changes Associated with Aging. In: Improving Oral Health for the Elderly An Interdisciplinary Approach. Lamster IB, Northridge ME, Editors, 1th Edition, New York: Springer, 2008: 233-46. 13. Erinç Ö, Zuhal ET. Yaşlanmanın Çiğneme Sistemine Etkileri. İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2012; 46(2): 58-65. 14. Hıltunen K. Temporomandibuler disorders in elderly “A 5-year follow-up of signs and symptoms of TMD”. University of Helsinki, Faculty of Medicine, Institute of Dentistry. (Doctoral Thesis) 2004: 1-55. 15. Fried K. Changes in pulpal nerves with aging. Proc Finn Dent Soc 1992;88 Suppl 1: 517-28. 16. Needleman I. Aging and the Periodontium. In: Caranza’s Clinical Periodontology. Newman M.G, Takei H.H, Carranza F.A. Editors, Night Edition; Philadelphia: Saunders, 2002: 245-52. 17. Heath R, Goldspink G. Aging changes in human muscle and bone in relation to oral function and general health. Gerodontology 1998;15(1): 1-2. 18. Bhaskar A, Chandra A, Singh SV, Agarwal S. Effect of age on oral tissues. International Journal of Dental Sciences and Research (IJDSR). 2011; 29 (3): 110-2. 19. Al-Drees A. Oral And Perioral Physiological Changes With Aging. Pakistan Oral & Dental Journal. 2010; 30(1): 26-30. 20. Desai S, Upadhyay M, Nanda R. Dynamic smile analysis: changes with age. Am J Orthod Dentofacial Orthop. 2009; 136(3): 310-11. 21. Penna V, Stark GB, Eisenhardt SU, Bannasch H, Iblher N. The aging lip: a comparative histological analysis of age- related changes in the upper lip complex. Plast Reconstr Surg. 2009 Aug;124(2): 624-28. DOI: 10.1097/ PRS.0b013e3181addc06. 22. Wohlert AB. Tactile perception of spatial stimuli on the lip surface by young and older adults. J Speech Hear Res 1996 Dec; 39(6): 1191-98. 23. Amir C, Catovic A, Komar D. Aging Trends and Impact on Dental Practise. International Journal of Prosthodontics and Restorative Dentistry (IJOPRD) 2011; 1(2): 101-4. 24. Galo R, Vitti M, Santos CM, Hallak JEC, Regalo SCH. (2006): The effect of age on the function of masticatory system- an electromyographical analysis. Gerodontology 2006; 23: 177-82. Doi: 10.1111/j.1741-2358.2006.00113.x. 25. Pontefract HA. Erosive toothwear in the elderly population. Gerodontology 2002:19(1); 5-16. https://doi.org/10.1111/j.1741-2358.2002.00005.x. 26. Ogawa, T, Annear M J, Ikebe K, Maeda Y. Taste‐related sensations in old age. J Oral Rehabil 2017: 44; 626-35. doi:10.1111/ joor.12502. 27. Feng P, Huang L, Wang H. Taste bud homeostasis in health, disease, and aging. Chem Senses 2014; 39(1):3 -16. doi: 10.1093/ chemse/bjt059. 28. Uota M, Ogawa T, Ikebe K, Arai Y, Kamide K, Gondo Y, Masui Y, Ishizaki T, Inomata C, Takeshita H, Mihara Y, Maeda Y. Factors related to taste sensitivity in elderly: cross‐sectional findings from SONIC study. J Oral Rehabil 2016; 43: 943-952. doi:10.1111/ joor.12442. 29. Ogawa T, Uota M, Ikebe K, Arai Y, Kamide K, Gondo Y, Masui Y, Ishizaki T, Inomata C, Takeshita H, Mihara Y, Hatta K, Maeda Y. Longitudinal study of factors affecting taste sense decline in old‐old individuals. J Oral Rehabil 2017;44: 22-9. doi: 10.1111/joor.12454. 30. Ghaffari T, Hamedi Rad F, Mosadeg Kahnamoee S. Evaluation of the Effect of Upper Complete Denture on Gustatory and Olfactory Senses. Journal of Dental Research, Dental Clinics, Dental Prospects 2009; 3(4): 132-5. doi:10.5681/joddd.2009.032.
Birincil Dil tr
Konular Diş Hekimliği
Bölüm Derleme
Yazarlar

Yazar: Esin Bozdemirli

Yazar: Hakan Amasya

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 1 Ağustos 2019

Bibtex @derleme { selcukdentj598583, journal = {Selcuk Dental Journal}, issn = {}, eissn = {2148-7529}, address = {Selçuk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Alaeddin Keykubat Kampüsü Selçuklu, Konya}, publisher = {Selçuk Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {6}, pages = {239 - 246}, doi = {}, title = {Yaşlanmayla birlikte ağız ve çevresindeki dokularda gözlenen yapısal ve fonksiyonel değişiklikler}, key = {cite}, author = {Bozdemirli, Esin and Amasya, Hakan} }
APA Bozdemirli, E , Amasya, H . (2019). Yaşlanmayla birlikte ağız ve çevresindeki dokularda gözlenen yapısal ve fonksiyonel değişiklikler. Selcuk Dental Journal , 6 (2) , 239-246 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/selcukdentj/issue/47415/598583
MLA Bozdemirli, E , Amasya, H . "Yaşlanmayla birlikte ağız ve çevresindeki dokularda gözlenen yapısal ve fonksiyonel değişiklikler". Selcuk Dental Journal 6 (2019 ): 239-246 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/selcukdentj/issue/47415/598583>
Chicago Bozdemirli, E , Amasya, H . "Yaşlanmayla birlikte ağız ve çevresindeki dokularda gözlenen yapısal ve fonksiyonel değişiklikler". Selcuk Dental Journal 6 (2019 ): 239-246
RIS TY - JOUR T1 - Yaşlanmayla birlikte ağız ve çevresindeki dokularda gözlenen yapısal ve fonksiyonel değişiklikler AU - Esin Bozdemirli , Hakan Amasya Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Selcuk Dental Journal JF - Journal JO - JOR SP - 239 EP - 246 VL - 6 IS - 2 SN - -2148-7529 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Selcuk Dental Journal Yaşlanmayla birlikte ağız ve çevresindeki dokularda gözlenen yapısal ve fonksiyonel değişiklikler %A Esin Bozdemirli , Hakan Amasya %T Yaşlanmayla birlikte ağız ve çevresindeki dokularda gözlenen yapısal ve fonksiyonel değişiklikler %D 2019 %J Selcuk Dental Journal %P -2148-7529 %V 6 %N 2 %R %U
ISNAD Bozdemirli, Esin , Amasya, Hakan . "Yaşlanmayla birlikte ağız ve çevresindeki dokularda gözlenen yapısal ve fonksiyonel değişiklikler". Selcuk Dental Journal 6 / 2 (Ağustos 2019): 239-246 .
AMA Bozdemirli E , Amasya H . Yaşlanmayla birlikte ağız ve çevresindeki dokularda gözlenen yapısal ve fonksiyonel değişiklikler. Selcuk Dent J. 2019; 6(2): 239-246.
Vancouver Bozdemirli E , Amasya H . Yaşlanmayla birlikte ağız ve çevresindeki dokularda gözlenen yapısal ve fonksiyonel değişiklikler. Selcuk Dental Journal. 2019; 6(2): 246-239.