TR
EN
Türkiye'de Deprem Riski ile İlişkili Olarak Bölgesel Yığılma ve Eşitsizlikler
Öz
Bu çalışma, bölgesel kalkınma politikalarının ve bölgesel farklılıkların, yerleşim yerlerinin deprem riski altındaki kırılganlığı üzerindeki rolünü araştırmaktadır. Ekonomik yatırımların ve dolayısıyla nüfusun belli bir bölgede yoğunlaşması değer yığılması (DY) olarak adlandırılmaktadır. Türkiye'de DY süreci 1980'lerden sonra liberalleşme ve açık ticaret (ihracata dayalı büyüme) politikasının bir sonucu olarak hızlanmış ve başta kıyı bölgeleri olmak üzere ülkede son derece eşitsiz bir kalkınmaya yol açmıştır.
Araştırma bulguları, en gelişmiş ilçelerin çoğunun en riskli bölgede, en az gelişmiş ilçelerin ise daha az riskli bölgelerde yer aldığını göstermiştir. 2008-2022 yılları arasında Türkiye'nin toplam nüfusu 13,8 milyon kişi artmış ve bunun 8,6 milyonu (%63) 1. derece deprem kuşağında yer seçmiştir. 1986-2022 yılları arasındaki dönem incelendiğinde, en gelişmiş ilçelerin %73'ü ve kalkınmada öncelikli yörelerin %55'i 1. derece deprem kuşağında yer almaktadır.
Sonuçlar, DY'nın sismik risklerle (pozitif) ilişkili olduğunu ortaya koymakta ve bu da Türkiye'de bölgesel kalkınma stratejilerinin tersine çevrilmesi gerektiğini göstermektedir. Dirençli bir yerleşim modeli elde etmek için hükümet, etkili bölgesel planlama politikaları, devlet teşvikleri ve yatırım teşvikleri benimseyerek; DY’nin riskli alanlarda gerçekleşmesini engelleyerek risk azaltımını sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ADB (2008). Managing Asian Cities: Sustainable and inclusive urban solutions. Manila.
- Ager, P., Eriksson, K., Hansen, C. W., ve Lonstrup, L. (2020). How the 1906 San Francisco earthquake shaped economic activity in the American West. Explorations in Economic History, 77, 101342.
- Alcanatar-Ayala, I. (2002). Geomorphology, natural hazards, vulnerability and prevention of natural disasters in developing countries. Geomorphology, 4, 107-124.
- Ando, M., ve F. Kimura (2012). How did the Japanese Exports Respond to Two Crises in the International Production Networks? The Global Financial Crisis and the Great East Japan Earthquake. Asian Economic Journal, 26(3), 261-287.
- Baba, H., Adachi, I., Takabayashi, H., Nagatomo, N., Nakasone, S., Matsumoto, H., & Shimano, T. (2013). Introductory study on Disaster Risk Assessment and Area Business Continuity Planning in industry-agglomerate areas in the ASEAN. IDRiM Journal, 3(2), 184-1
- Balamir, M. (2007). Afet politikası, risk ve planlama. TMMOB Afet Sempozyumu Bildiri Kitabı, 31-43.
- Balica, S.F., Douben, N., ve Wright, N. G. (2009). Flood vulnerability indices at varying spatial scales. Water science and Technology, 60(10), 2571-2580.
- Blaikie, P., Cannon, T., Davis, I. ve Wisner, B. (1994). At Risk. Natural Hazards, People's Vulnerability, and Disasters, Routledge, London.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Şehir ve Bölge Planlama
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
23 Eylül 2024
Gönderilme Tarihi
11 Eylül 2024
Kabul Tarihi
18 Eylül 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 06 Sayı: 01
APA
Yoloğlu, A. C., & Zorlu, F. (2024). Türkiye’de Deprem Riski ile İlişkili Olarak Bölgesel Yığılma ve Eşitsizlikler. Eskiz: Şehir ve Bölge PLanlama Dergisi, 06(01), 78-96. https://doi.org/10.5281/zenodo.13828850
AMA
1.Yoloğlu AC, Zorlu F. Türkiye’de Deprem Riski ile İlişkili Olarak Bölgesel Yığılma ve Eşitsizlikler. S:JCRP. 2024;06(01):78-96. doi:10.5281/zenodo.13828850
Chicago
Yoloğlu, Ali Cenap, ve Fikret Zorlu. 2024. “Türkiye’de Deprem Riski ile İlişkili Olarak Bölgesel Yığılma ve Eşitsizlikler”. Eskiz: Şehir ve Bölge PLanlama Dergisi 06 (01): 78-96. https://doi.org/10.5281/zenodo.13828850.
EndNote
Yoloğlu AC, Zorlu F (01 Eylül 2024) Türkiye’de Deprem Riski ile İlişkili Olarak Bölgesel Yığılma ve Eşitsizlikler. Eskiz: Şehir ve Bölge PLanlama Dergisi 06 01 78–96.
IEEE
[1]A. C. Yoloğlu ve F. Zorlu, “Türkiye’de Deprem Riski ile İlişkili Olarak Bölgesel Yığılma ve Eşitsizlikler”, S:JCRP, c. 06, sy 01, ss. 78–96, Eyl. 2024, doi: 10.5281/zenodo.13828850.
ISNAD
Yoloğlu, Ali Cenap - Zorlu, Fikret. “Türkiye’de Deprem Riski ile İlişkili Olarak Bölgesel Yığılma ve Eşitsizlikler”. Eskiz: Şehir ve Bölge PLanlama Dergisi 06/01 (01 Eylül 2024): 78-96. https://doi.org/10.5281/zenodo.13828850.
JAMA
1.Yoloğlu AC, Zorlu F. Türkiye’de Deprem Riski ile İlişkili Olarak Bölgesel Yığılma ve Eşitsizlikler. S:JCRP. 2024;06:78–96.
MLA
Yoloğlu, Ali Cenap, ve Fikret Zorlu. “Türkiye’de Deprem Riski ile İlişkili Olarak Bölgesel Yığılma ve Eşitsizlikler”. Eskiz: Şehir ve Bölge PLanlama Dergisi, c. 06, sy 01, Eylül 2024, ss. 78-96, doi:10.5281/zenodo.13828850.
Vancouver
1.Ali Cenap Yoloğlu, Fikret Zorlu. Türkiye’de Deprem Riski ile İlişkili Olarak Bölgesel Yığılma ve Eşitsizlikler. S:JCRP. 01 Eylül 2024;06(01):78-96. doi:10.5281/zenodo.13828850