KAYA TIRMANIŞI ÖZ-YETERLİLİK ÖLÇEĞİ TÜRKÇE FORMUNUN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI
Öz
Öz yeterlik kavramı, bireyin, belli bir performansı göstermek için gerekli etkinlikleri organize edip, başarılı olarak yapma kapasitesi hakkında kendine ilişkin inancı olarak tanımlanmaktadır ve sporda başarıya ulaşmaya aracılık eden en etkili psikolojik yapılardan biri olarak kabul edilmektedir. Performans üzerinde farklı bileşenlerin etkili olmasından dolayı öz yeterliğin spor dalına özgü ölçülmesi faydalı kabul edilmektedir. Bu çalışmada Kaya Tırmanışına özgü geliştirilen Kaya Tırmanışı Öz-Yeterlilik Ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğinin araştırması amaçlanmıştır. Türkçeye çevrilen ölçek 2017 yılında aktif olarak kaya tırmanışı ile uğraşan 114 kişiye uygulanmıştır. Türkçe formun, güvenilirlik analizinde madde-toplam puan korelasyon katsayılarına bakılmış ve Cronbach alfa iç tutarlılık analizi yapılmıştır. Buna ilave olarak ölçeğin yapı geçerliği için açıklayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. Ölçeğin bulgulanan güvenirlik katsayısı orijinal formla benzer bir biçimde ,87’dir. Çalışmada toplam varyansın % 47,86’sını açıklayan tek boyutlu bir yapı bulunmuştur. Ayrıca DFA sonuçlarına göre uyum indeksleri değerlendirildiğinde yapının genel olarak kabul edilebilir uyum sınırları içinde yer aldığı görülmektedir. Sonuç olarak, Kaya Tırmanışı Öz-Yeterlilik Ölçeği Türkçe formunun güvenilir ve geçerli olduğu, Türk kaya tırmanıcılara uygulanabileceği görülmektedir. Sonraki araştırmalarda öz yeterliğin kaya tırmanışının farklı alt dallarında ölçülmesi için KÖYÖ kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alpar R., (2016), Spor, Sağlık ve Eğitim Bilimlerinden Örneklerle Uygulamalı İstatistik ve Geçerlilik-Güvenirlilik. Ankara, Detay Yayıncılık.
- Aras D., Akalan C., (2014), The effect of anxiety about falling on selected physiological parameters with different rope protocols in sport rock climbing. Journal of Sports Medicine and Physical Fitness, 54(1): 1-8.
- Aras D., Ewert A.W., (2016), The effects of eight weeks sport rock climbing training on anxiety. Acta Medica Mediterranea, 32: 223-230.
- Aytaç M., Öngen B., (2012), Doğrulayıcı faktör analizi ile yeni çevresel paradigma ölçeğinin yapı geçerliliğinin incelenmesi. İstatistikçiler Dergisi, 5: 14-22.
- Bandura A., (1982), Self-efficacy mechanism in human agency. American Psychologist, 37(2): 122-147.
- Bandura A., (1986), Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. New Jersey, Prentice-Hall.
- Bandura A., (1997), Self-efficacy: The exercise of control. New York, W H Freeman/Times Books/ Henry Holt & Company.
- Bandura A., (2004), Health promotion by social cognitive means. Health Education and Behavior, 31: 143-164.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Spor Hekimliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2019
Gönderilme Tarihi
5 Aralık 2018
Kabul Tarihi
9 Ocak 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 17 Sayı: 1
Cited By
Permakültür’e Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışması
Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.30910/turkjans.1018343Kaya Tırmanıcıların Kişilik Özellikleri, Öz yeterlilikleri ve Heyecan Arama Davranışları
Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.38021/asbid.1203031Tırmanış Sporcularının Öz-yeterlik Düzeylerinin Cinsiyet, Yaralanma Durumu, Spor Geçmişi, Tırmanış Türü ve Tırmanış Derecesi Açısından İncelenmesi
GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences
https://doi.org/10.53353/atrss.1282839