AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI HİZMETLERİNDE ÖZEL SEKTÖRÜN TERCİH EDİLME NEDENLERİ: İSTANBUL'DA ÖZEL BİR KLİNİK ÖRNEĞİ

Abstract

Çalışma hastaların neden özel diş sağlık hizmetlerini tercih ettiklerini anlamayı amaçlamaktadır. Sosyodemografik ve diş hekimine başvurmayla ilgili bazı değişkenler incelenirken özel sektörü tercih nedenleriyle ilgili ne durumda olduğuna ilişkin bir değerlendirme gerçekleştirilmiştir. İstanbul'da bir özel diş kliniğinde yürütülen çalışmada, 155 hastadan 123'ü geçerli yanıtlar sağlamıştır. Hizmete erişim, güven, ilgi, bekleme süresi ve dış faktörler gibi özel ağız ve diş sağlığı hizmetini tercih etme nedenlerinin durumu incelenmiş ve en yüksek tercih sebebi puanı alan faktörün 'İlgi' olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Çalışma, tercihler üzerinde demografik değişkenlere dayalı önemli bir fark bulunamamış ancak Güven alt boyutu diş çekiminde ayırıcı bir faktör olmuştur. Çalışmada ayrıca özel sektörü tercih sebebiyle ilgili tüm boyutlardan yüksek puan alınması nedeniyle kamusal sektörün, ağız ve diş sağlığı alanında özel sektörle etkin bir şekilde rekabet edebilmek için hizmetlerini geliştirme ihtiyacına yönelik ışık tutmaktadır. Elde edilen bulguların daha az kentsel veya kırsal alanlarda farklılık gösterebileceği düşünülmekte ve literatürde yapılan araştırma sayısı bazında sınırlı olan konuyla ilgili daha çok ve daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğu görülmektedir.

Keywords

• Özel sektör
• diş sağlığı
• diş hekimi-hasta ilişkileri
• hasta tercihi

REASONS FOR PREFERRING THE PRIVATE SECTOR IN ORAL AND DENTAL HEALTH SERVICES: AN EXAMPLE FROM A PRIVATE CLINIC IN ISTANBUL

Abstract

This study aims to understand why patients prefer private dental health services. An evaluation was conducted on the state of various sociodemographic variables and factors related to visiting a dentist with respect to the reasons for preferring the private sector. The study was conducted at a private dental clinic in Istanbul, and 123 out of 155 patients provided valid responses. The condition of the reasons for preferring private oral and dental health services, such as access to service, trust, interest, waiting time, and external factors, was examined, and the factor receiving the highest preference score was determined as 'Interest'. The study also found no significant difference in preferences based on demographic variables, but the 'Trust' sub-dimension was found to be a discriminating factor in tooth extraction. The study also sheds light on the need for the public sector to improve its services in the field of oral and dental health due to high scores received in all dimensions related to preferring the private sector. It is considered that the findings obtained can vary in less urban or rural areas, and it is seen that there is a need for more comprehensive studies on the topic which is limited in terms of the number of studies conducted in the literature.

Keywords

• Private sector
• dental health
• dentist-patient relationships
• patient preference

References

1. Akalın, B., Karaman, F. & Kılıç Güngör, B. (2021). Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetlerinde Özel Sektör Tercih Edilme Sebebi: Ölçek Geliştirme. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 5(2), 160-169. https://doi.org/10.46237/amusbfd.753218
2. Al-Khalifa, K. S., Al-Swuailem, A. S., AlSheikh, R., Muazen, Y. Y., Al-Khunein, Y. A., Halawany, H., & Al-Abidi, K. S. (2021). The use of social media for professional purposes among dentists in Saudi Arabia. BMC Oral Health, 21(1). https://doi.org/10.1186/s12903-021-01390-w
3. Almalki, W., Ingle, N., Assery, M., & Alsanea, J. (2019). Dentists’ knowledge, attitude, and practice regarding evidence-based dentistry practice in Riyadh, Saudi Arabia. Journal of Pharmacy and Bioallied Sciences, 11(7), S507–S514. https://doi.org/10.4103/jpbs.JPBS_247_18
4. Brennan, D. S., & Spencer, A. J. (2005). The role of dentist, practice and patient factors in the provision of dental services. Community Dentistry and Oral Epidemiology, 33(3), 181–195. https://doi.org/10.1111/j.1600-0528.2005.00207.x
5. Fernandez, R., & Aldayel, A. (2016). Factors Influencing Patients’ Decisions While Choosing A Dental Care Provider. https://www.researchgate.net/publication/331113339
6. Gray, L., McNeill, L., Yi, W., Zvonereva, A., Brunton, P., & Mei, L. (2021). The “business” of dentistry: Consumers’ (patients’) criteria in the selection and evaluation of dental services. PLoS ONE, 16(8 August). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0253517
7. Hajek, A., Kretzler, B., & König, H. H. (2021). Factors associated with dental service use based on the andersen model: A systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(5), 1–26. https://doi.org/10.3390/ijerph18052491
8. Hekimliğinde, D., Tedaviye, H., Verme, K., Kurumu, T., Eğilimleri, S., Nitel, Ü., Araştırma, B., Keleş, Z. H., & Güven, S. (2022). Tendencies of Patients in Decision Making and Selection of Treatment İnstitutions in Dentistry: A Qualitative Research (Vol. 32, Issue 1).

9. Inglehart, M. R., Albino, J., Feine, J. S., & Okunseri, C. (2022). Sociodemographic Changes and Oral Health Inequities: Dental Workforce Considerations. JDR Clinical and Translational Research, 7(1_suppl), 5S-15S. https://doi.org/10.1177/23800844221116832
10. Kavşur, Z., & Sevimli, E. (2021). Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi Bazı Gelişmiş Ülkelerde ve Türkiye’de Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetlerinin Karşılaştırmalı Analizi (Vol. 3, Issue 1).
11. Koh, S. H., Samsudin, N. A., Aslinie, B., Sabri, M., Amir, W. M., Ahmad, W., & Yusop, N. (n.d.). Factors Influencing The Choice Of Dental Healthcare Providers Among Government Agencies Workers In Kota Bharu, Kelantan. In Malaysian Journal of Public Health Medicine (Vol. 2022, Issue 3).
12. Leake, J. L., & Birch, S. (2008). Public policy and the market for dental services. Community Dentistry and Oral Epidemiology, 36(4), 287–295. https://doi.org/10.1111/j.1600-0528.2008.00438.x
13. Mittal, R., Wong, M. L., Koh, G. C. H., Ong, D. L. S., Lee, Y. H., Tan, M. N., & Allen, P. F. (2019). Factors affecting dental service utilisation among older Singaporeans eligible for subsidized dental care - A qualitative study. BMC Public Health, 19(1). https://doi.org/10.1186/s12889-019-7422-9
14. Mumcu, G., Sur, H., Yildirim, C., Soylemez, D., Atli, H., & Hayran, O. (2004). Utilisation of dental services in Turkey: a cross-sectional survey. In International Dental Journal (Vol. 54).
15. Nguyen, L., & Häkkinen, U. (2006). Choices and utilization in dental care: Public vs. private dental sectors, and the impact of a two-channel financed health care system. European Journal of Health Economics, 7(2), 99–106. https://doi.org/10.1007/s10198-006-0344-3
16. Özcan, S., Baş, K., & Taş, H. Y. (2013). Sağlık Sektöründe Bilgi Asimetrisinin Hasta Memnuniyetine Etkisi: Yalova Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinde Bir Uygulama. In S. Sarı, H. A. Gencer, & İ. Sözen (Eds.), International Conference On Eurasian Economies (pp. 822–831). Beykent University.
17. Özyavaş, S. (2018). Türkiye’de Ağız Diş Sağlığı Politikası: Mevcut Durum Analizi. In Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi (Vol. 21, Issue 4).
18. Pälvärinne, R., Widström, E., Forsberg, B. C., Eaton, K. A., & Birkhed, D. (2018). The healthcare system and the provision of oral healthcare in European Union member states. Part 9: Sweden. British Dental Journal, 224(8), 647–651. https://doi.org/10.1038/sj.bdj.2018.269
19. Robinson, L. A. (2009). Private Sector Response to Improving Oral Health Care Access. In Dental Clinics of North America (Vol. 53, Issue 3, pp. 523–535). https://doi.org/10.1016/j.cden.2009.03.016 Siripipatthanakul, S., & Nyen Vui, C. (2021). Dental practice-related factors and patient loyalty in dental clinics, Laem Chabang, Thailand : The mediating role of patient satisfaction. In International Journal of Behavioral Analytics (Vol. 1, Issue 2). https://ssrn.com/abstract=3943777
20. Sun, X., Bernabé, E., Liu, X., Gallagher, J. E., & Zheng, S. (2016). Determinants of catastrophic dental health expenditure in China. PLoS ONE, 11(12). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0168341
21. Tan, Y. R., Tan, E. H., Jawahir, S., Mohd Hanafiah, A. N., & Mohd Yunos, M. H. (2021). Demographic and socioeconomic inequalities in oral healthcare utilisation in Malaysia: evidence from a national survey. BMC Oral Health, 21(1). https://doi.org/10.1186/s12903-020-01388-w