TR
EN
MEME KANSERLİ HASTALARDA ADJUVAN RADYOTERAPİ ÖNCESİ ÜST EKSTREMİTE FONKSİYONELLİĞİNİN BELİRLEYİCİLERİ: KESİTSEL GÖZLEMSEL BİR ÇALIŞMA
Öz
Amaç: Meme kanserli hastalarda kapsamlı cerrahiler omuz hareketliliğinde ve üst ekstremitede kas gücünde azalmaya yol açmaktadır. Ameliyat sonrası ağrı ve ağrıya bağlı kinezyofobi de fonksiyonel bozukluklara neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı meme kanserli hastalarda omuz hareketliliği, kas gücü, ağrı ve kinezyofobinin üst ekstremite işlevselliği ile ilişkisini araştırmaktır.
Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya meme kanseri ameliyatından sonraki ilk 6 ay içinde olan aksiller lenf nodu diseksiyonu yapılan 89 hasta dahil edildi. Omuz eklem hareket açıklığı (EHA) dijital bir gonyometre, kas gücü manuel bir dinamometre, işlevsellik ise Kol Omuz ve El Sorunları (DASH) ölçeği kullanılarak değerlendirildi. Kinezyofobi ve ağrı yoğunluğunu değerlendirmek için sırasıyla Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ) ve Görsel Analog Skala (GAS) kullanıldı.
Bulgular: Çok değişkenli regresyon modellerinde, omuz abdüksiyon derecesi (β±SE=0.20 ± 0.09, p=0.028) ve iç rotasyon kas kuvvetindeki (β±SE=4.62± 1.51, p=0.003) artış, omuz işlevselliğinin önemli bağımsız belirleyicileriydi. Artmış kinezyofobi (β±SE=0.69± 0.28, p=0.016) ve ağrı düzeyi (β±SE=2.90±0.68, p=0.000) üst ekstremite fonksiyonel yetersizliği ile anlamlı şekilde ilişkiliydi. DASH skoru omuz fleksiyon (r=0.3), abdüksiyon (r=0.4) ve iç rotasyon (r=0.3) EHA ve omuz iç rotasyon kas gücü (r=0.4) ile negatif korelasyon gösterirken, TKS skoru (r=0.4) ve VAS (r=0.5) ile pozitif korelasyon gösterdi.
Sonuç: Omuz abdüksiyon ROM'unun ve iç rotasyon kas gücünün artırılması, azalmış üst ekstremite işlevselliğini geri kazanmada daha üstün görünmektedir. Ağrı en kısıtlayıcı semptomdur, bu nedenle ağrı ile başa çıkma stratejileri rehabilitasyon programlarına entegre edilebilir ve rehabilitasyon sürecinde hastaların kinezyofobi düzeyleri göz önünde bulundurulmalıdır.
Anahtar Kelimeler
References
- Altas, E. U., & Demirdal, Ü. S. (2021). The effects of post-mastectomy lymphedema on balance, Kinesiophobia and fear of falling. Journal of community health nursing, 38(2), 130-138.
- Belmonte, R., Messaggi-Sartor, M., Ferrer, M., Pont, A., & Escalada, F. (2018). Prospective study of shoulder strength, shoulder range of motion, and lymphedema in breast cancer patients from pre-surgery to 5 years after ALND or SLNB. Supportive Care in Cancer, 26, 3277-3287.
- Bijur, P. E., Silver, W., & Gallagher, E. J. (2001). Reliability of the visual analog scale for measurement of acute pain. Academic emergency medicine, 8(12), 1153-1157.
- Can, A. G., Can, S. S., Ekşioğlu, E., & Çakcı, F. A. (2019). Is kinesiophobia associated with lymphedema, upper extremity function, and psychological morbidity in breast cancer survivors? Turkish journal of physical medicine and rehabilitation, 65(2), 139.
- Coughlin, S. S. (2019). Epidemiology of breast cancer in women. Breast Cancer Metastasis and Drug Resistance: Challenges and Progress, 9-29.
- De Groef, A., Meeus, M., De Vrieze, T., Vos, L., Van Kampen, M., Christiaens, M.-R., Neven, P., Geraerts, I., & Devoogdt, N. (2017). Pain characteristics as important contributing factors to upper limb dysfunctions in breast cancer survivors at long term. Musculoskeletal Science and Practice, 29, 52-59.
- De Groef, A., Van Kampen, M., Vervloesem, N., De Geyter, S., Christiaens, M.-R., Neven, P., Vos, L., De Vrieze, T., Geraerts, I., & Devoogdt, N. (2017). Myofascial techniques have no additional beneficial effects to a standard physical therapy programme for upper limb pain after breast cancer surgery: a randomized controlled trial. Clinical rehabilitation, 31(12), 1625-1635.
- Dowrick, A. S., Gabbe, B. J., Williamson, O. D., & Cameron, P. A. (2005). Outcome instruments for the assessment of the upper extremity following trauma: a review. Injury, 36(4), 468-476.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Clinical Sciences (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
February 29, 2024
Submission Date
December 29, 2023
Acceptance Date
January 31, 2024
Published in Issue
Year 2024 Volume: 5 Number: 1