Araştırma Makalesi

Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi

Cilt: 31 Sayı: 2 31 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi

Öz

XVII. yüzyılın Osmanlı başmimarı Kasım Ağa, yapı faaliyetlerinin yanında, özellikle siyasete olan ilgisi ve dönemin sadrazam, padişah hocası, valide sultan gibi önemli kişilikleriyle yakın ilişkisi dolayısıyla öne çıkmaktadır. Devrin sadrazamları tarafından vezirlik taslayan kişiler arasında anılan ve siyasi etkinliği nedeniyle defalarca sürgün edilen, hapsedilen ve katledilmek dahi istenen Mimar Kasım Ağa, başına gelen onca felakete rağmen siyasetle ilgilenmekten vazgeçmemiştir. 1651 yılında başmimarlığı sona eren ve Hadice Turhan Sultan’ın kethüdası olan Kasım Ağa, yakın dostu Köprülü Mehmed Paşa’nın 1656 yılında sadarete getirilmesini sağlayarak, büyük emeline ulaşmıştır. Bu tarihten sonra adına pek rastlanmayan Kasım Ağa’nın, kadı sicillerine dayanılarak 1662 yılında hayatta olmadığı anlaşılmaktadır. Mimarlığından ziyade siyasi yaşamdaki rolü nedeniyle anılan Mimar Kasım Ağa’nın kendi adına başkent İstanbul’da Şehzadebaşı semtinde inşa ettirdiği dârülhadisi, daha az bilinen bâni kimliğini yansıtması bakımından büyük önem taşımaktadır. XVII. yüzyılın ilk yarısında inşa edilen, XX. yüzyıl başlarına dek ayakta olduğu tespit edilen Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi’nin konumu, kuruluşu, derecesi, işletim koşulları, geçirdiği onarımlar ve mimarisi ayrı başlıklar altında, Osmanlı arşiv belgeleri ve ağırlıkla El-Hac Kasım Ağa ibn-i Ali adlı vakfiyesine dayanılarak irdelenmiştir. Yapı türü seçiminin ve dârülhadisin konumunun Kasım Ağa’nın siyasi yönüyle ilişkisi üzerinde durulmuş ve günümüze ulaşamayan Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi’nin çağın başkentteki Osmanlı medreseleri arasındaki yeri belirlenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

YÖK 100/2000 Doktora Bursu

Kaynakça

  1. Abdülaziz Bey (1995). Osmanlı Adet, Merasim ve Tabirleri. Tarih Vakfı Yurt Yay.. İstanbul.
  2. Afyoncu, F. (2001). XVII. Yüzyılda Hassa Mimarlar Ocağı. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  3. Ateş, A. (2022a). 17. Yüzyılda Hassa Mimarlar Ocağı’nın Arka Planı; Başmimar-Bâni-Yapı İlişkisi. İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  4. Ateş, A. (2022b), Osmanlı İmparatorluğu’nda Mimar-Bâniler, 3. Uluslararası Avrasya Türk Sanatı Kongresi Özet Kitabı, 68-69, İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi.
  5. Ayvansarayî, H. H. (1987a). Camilerimiz Ansiklopedisi (Hadikatü’l Cevâmi). I, II (İ. Terzi Haz.). İstanbul: Tercüman Yayınları.
  6. Ayvansarayî, H. H. (1987b). Camilerimiz Ansiklopedisi (Hadikatü’l Cevâmi). I, II (İ. Terzi Haz.). İstanbul: Tercüman Yayınları.
  7. Baltacı, C. (1976). XV-XVI. Asırlarda Osmanlı Medreseleri. İstanbul: İrfan Matbaası.
  8. Canatar, M. (Haz.) (2004). İstanbul Vakıfları Tahrir Defteri 1009-(1600). İstanbul: İstanbul Fetih Cemiyeti Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

13 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

2 Aralık 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 31 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ateş, A. (2022). Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi. Sanat Tarihi Dergisi, 31(2), 1395-1413. https://doi.org/10.29135/std.1116354
AMA
1.Ateş A. Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi. STD. 2022;31(2):1395-1413. doi:10.29135/std.1116354
Chicago
Ateş, Aysu. 2022. “Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi”. Sanat Tarihi Dergisi 31 (2): 1395-1413. https://doi.org/10.29135/std.1116354.
EndNote
Ateş A (01 Aralık 2022) Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi. Sanat Tarihi Dergisi 31 2 1395–1413.
IEEE
[1]A. Ateş, “Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi”, STD, c. 31, sy 2, ss. 1395–1413, Ara. 2022, doi: 10.29135/std.1116354.
ISNAD
Ateş, Aysu. “Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi”. Sanat Tarihi Dergisi 31/2 (01 Aralık 2022): 1395-1413. https://doi.org/10.29135/std.1116354.
JAMA
1.Ateş A. Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi. STD. 2022;31:1395–1413.
MLA
Ateş, Aysu. “Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi”. Sanat Tarihi Dergisi, c. 31, sy 2, Aralık 2022, ss. 1395-13, doi:10.29135/std.1116354.
Vancouver
1.Aysu Ateş. Şehzadebaşı’nda Mimar Kasım Ağa Dârülhadisi. STD. 01 Aralık 2022;31(2):1395-413. doi:10.29135/std.1116354