Bu çalışma, modern çağın insanlık üzerinde meydana getirdiği epistemolojik ve ontolojik krizlere karşı Charles Le Gai Eaton’un (Hasan Abdülhakîm) yaptığı değerlendirmeleri ve teklif ettiği çözüm önerilerini tasavvufî bağlamda incelemeyi amaçlamaktadır. Günümüzde yapılan araştırmalarda modernitenin sekülerleşme, pozitivizm ve bireycilik ekseninde insanların hakikat algısını bozduğu, insanı metafizik köklerinden ve kadim mânevî geleneklerden kopardığı, böylece onları anlam ve değer krizlerine sürüklediği tezi kabul görmüştür. Söz konusu anlam ve değer krizleri esas alındığında çalışmanın temel problemi, modern insanın varoluşsal sorulara tatmin edici cevaplar bulamaması ve bunun neticesinde bireysel ve toplumsal düzlemde yaşadığı mânevî ve ahlâkî savrulmanın nasıl giderilebileceği sorusudur. Bu bağlamda araştırma, Gai Eaton’un modernite eleştirisini ve İslâm’ın mânevî mirasını merkeze alarak insanlığın anlam krizi karşısında teklif ettiği çözüm yollarını konu edinmektedir. Çalışmada doküman analiz yöntemi kullanılmış; İslâm felsefesi, kelâmı ve tasavvufunun referansları göz önünde bulundurulmuştur. Kadim felsefî ve dinî birikimleri referans alan Gai Eaton’un eserleri, konuşmaları ve mülakatları bağlamında, onun modernite eleştirisi ve anlam krizi tasvirleri ortaya konulmuştur. Eaton’un nazarında modern çağ sıradan bir dönem değil, insanlığın tarihî köklerinden koptuğu ve anlam dünyasının çöktüğü anormal bir dönemdir. Ona göre bu durumun açık sebebi olan modernite, bireyi yalnızca maddî değerler ve göreceli normlara mahkûm etmemiş, metafizik gerçeklikten ve kutsalı düşünmekten de uzaklaştırmıştır. Bu durum bireyi kendi varlığından, evren ve mutlak hakikat üzerine çok boyutlu düşünmekten alıkoymuş, insanlığın anlam ve değer krizini ağırlaştırmıştır. Eaton, bu sorunun çözümü için insanın geleneksel mânevî miras ve ilâhî düzenle yeniden bağ kurması gerektiğini ileri sürmüş, mutahabını insan, evren ve Kur‘ân üzerinde düşünmeye davet etmiştir. Bu bağlamda Eaton’un görüşleri, moderniteye karşı bir duruş sergilemenin yanı sıra insanın hakikatle yeniden buluşmasını hedefleyen bir uyanış çağrısıdır.
This study aims to examine Charles Le Gai Eaton’s (Hasan ‘Abd al-Hakim) assessments and proposed solutions to the epistemological and ontological crises that the modern age has brought about for humanity within a Sufi context. Contemporary research generally accepts the thesis that modernity, centred on secularisation, positivism and individualism, has distorted people’s perception of truth, severed them from their metaphysical roots and ancient spiritual traditions, and thus led them into crises of meaning and value. Given these crises of meaning and values, the fundamental problem addressed in this study is the inability of modern humans to find satisfactory answers to existential questions and, consequently, how to remedy the spiritual and moral turmoil experienced on an individual and societal level. In this context, the research focuses on Gai Eaton’s critique of modernity and Islam’s spiritual heritage, examining the solutions he proposes in the face of humanity’s crisis of meaning. The study employed document analysis; references to Islamic philosophy, Islamic Theology and Sufism were taken into consideration. Drawing on ancient philosophical and religious traditions, Gai Eaton’s works, speeches, and interviews reveal his critique of modernity and depictions of the crisis of meaning. In Eaton’s view, the modern era is not an ordinary period but an abnormal one in which humanity has severed its historical roots and the world of meaning has collapsed. According to him, modernity, the obvious cause of this situation, has not only condemned the individual to material values and relative norms, but has also distanced them from metaphysical reality and from thinking about the sacred. This situation has prevented the individual from thinking multidimensionally about their own existence, the universe and absolute truth, and has exacerbated humanity’s crisis of meaning and values. Eaton argues that the solution to this problem lies in the individual reconnecting with the traditional spiritual heritage and divine order, inviting his interlocutor to reflect on humanity, the universe, and the Qur‘an. In this context, Eaton’s views represent not only a stance against modernity but also a call for awakening aimed at reuniting humanity with truth.