Küresel Sosyal Sorumluluk Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Günümüzde karşı karşıya kalınan çevre kirliliği, ozon tabakasının incelmesi, küresel ısınma, nükleer facialar, savaş ve çatışmalar gibi küresel sorunların çoğu insan kaynaklı problemlerdir. Sadece insanları değil tüm doğayı ve canlıları etkileyen bu tür sorunların hem kaynağı hem de çözümü insandır. Bireyleri küresel sorunların çözümüne yöneltecek ve bu doğrultuda harekete geçirecek unsurlardan en önemlisi, bireylerin kendilerini bu durumdan sorumlu hissetmeleridir. Bu bağlamda bu araştırmada sorumluluk küresel bir bağlamda ele alınacaktır. Bu çalışmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının küresel sosyal sorumluluk düzeylerini ölçmeye yönelik geliştirilen ölçeğin geçerlik ve güvenirliğini incelemektir. Küresel sosyal sorumluluk ölçeğinin geliştirilmesi amacıyla öncelikle ilgili literatür (Berkowitz ve Lutterman, 1968; Ercan, 2009; Nakamura ve Watanabe-Muraoka, 2006; Öcal, Demirkaya ve Altınok, 2013; Önal, 2005; Starret, 1996) taranmış ardından sosyal sorumluluğu küresel boyuta taşıyacak evrensel değerler (Braithwaite ve Law 1985; Akt: Starret, 1996; Eisenberg 1986; Akt: Starret, 1996; Schwartz, 1992) göz önüne alınarak ölçek maddeleri oluşturulmuştur. Yapılan açımlayıcı faktör analizi sonucu ölçeğin dört boyutlu bir yapı sergilediği bulunmuştur. Ölçeğin güvenirliğine ilişkin bulgular için Cronbach Alfa katsayıları hesaplanmış ve ölçeğin tamamında .89, ilk alt boyutunda (Eyleme Dönük Sorumluluk) .88, ikinci alt boyutunda (Ekolojik Sorumluluk) .74, üçüncü alt boyutunda (Özgeci Sorumluluk) .77 ve dördüncü alt boyutunda (Ulusal Sorumluluk) ise .73 bulunmuştur.