Interlinear Qur’an Translations have been produced by placing the literal Turkish translations directly under each line of the Arabic Qur’anic text. Translations of this kind have been rendered in all historical dialects of Turkish. In this study, an attempt has been made for classification based on fourteen manuscripts written in Old Oghuz Turkish that have undergone scholarly publication, as well as thirty three unpublished manuscripts. The present study focuses on emphatic expressions, which are a rich stylistic feature of the Qur’an, and traces the use of Turkish words such as "bayık" and "tahkik"—meaning "certainly, undoubtedly, clearly, evidently, truly, surely"—in the translation of Arabic phrases like “enne, innâ, inne, kad, lekad, fekad, elâ innehüm, velen, velil, feinnemâ, fe inne.” Accordingly, the Qur’anic translations written in Old Oghuz Turkish have been classified into three categories: Bayık Group Qur’anic Translations, Tahkik Group Qur’anic Translations, and Qur’anic Translations with Mixed Features. The Tahkik Group Qur’anic Translations are further divided into subcategories of A and B. The aim of this study is to approach Interlinear Qur’an Translations from a holistic perspective, classify them according to their similarities and differences, and contribute to the expansion of the relevant literature with a new study conducted in the field.
Satır altı Kur’an-ı Kerim tercümeleri, Kur’an’ın Arapça satırları altına bire bir Türkçe tercümelerinin yazılmasıyla oluşturulmuştur. Türkçenin tarihî lehçelerinin tamamında bu yöntemle kaleme alınmış Kur’an-ı Kerim tercümeleri vardır. Bu çalışmada, Eski Oğuz Türkçesiyle kaleme alınan ve ilmî neşri yapılan on dört yazmayla ilmî neşri yapılmamış otuz üç nüsha üzerinden bir tasnif denemesi ortaya konulmuştur. Çalışmada, Kur’an’ın zengin üslup özelliği olarak beliren tekit (pekiştirme) ifadeleri üzerinde yoğunlaşılmış ve “enne, innâ, inne, kad, lekad, fekad, elâ innehüm, velen, velil, feinnemâ, fe inne” gibi Arapça ibarelerin tercümesinde kullanılan “elbette, muhakkak, açık, aşikâr, gerçek, şüphesiz” anlamlarına gelen “bayık” ve “tahkik” kelimelerinin izi sürülmüştür. Buna göre, Eski Oğuz Türkçesi ile kaleme alınan Kur’an-ı Kerim Tercümeleri; Bayık Grubu Kur’an-ı Kerim Tercümeleri; Tahkik Grubu Kur’an-ı Kerim Tercümeleri ve Karma Özellik Gösteren Kur’an-ı Kerim Tercümeleri olmak üzere 3 başlık altında tasnif edilmiştir. Tahkik Grubu Kur’an-ı Kerim Tercümeleri de kendi içerisinde A ve B olmak üzere iki alt başlıkta değerlendirilmiştir. Araştırmada; Satır Altı Kur’an-ı Kerim Tercümelerini bütüncül bir bakış açısıyla ele almak, onları benzerlikleri ve farklılıkları açısından gruplandırmak ve konuyla ilgili çalışmalara bir yenisini daha ekleyerek ilgili literatürün genişletilmesine katkı sağlamak amaçlanmıştır.