Üretici, tüketici ve sürdürülebilirliği açısından üretici pazarı değerlendirmesi: Yalova köylü üretici pazarı

Öz

Üretici pazarları, doğrudan pazarlama kanalları içerisinde en yaygın olanıdır. Yerel gıda üretimini teşvik etmenin yanı sıra çiftçiye ek gelir, tüketiciler için de taze ve uygun fiyata alışveriş imkânı sağlamaktadır. Ayrıca kırsal ekonomilerin canlanmasına ve aracıların aşılmasında da önemli katkıları bulunmaktadır. Çalışmada tüm dünyada hızla yaygınlaşan bu tedarik sistemi ele alınmıştır. Başta ABD ve AB ülkeleri olmak üzere son 20-30 yıl içerisinde üretici pazarlarında ciddi bir artış yaşanmaktadır. Üretici pazarları Türkiye’de 2012 yılında yasal zemine kavuşmuştur. Ancak, Türkiye için henüz gelişen bu tedarik sisteminin yasal düzenlemeden önce bazı illerimizde farklı adlarla var olduğu görülmektedir. Bu pazarlardan biri de “Yalova köylü üretici” pazarıdır. Yalova’da uzun süreden beri varlığını koruyan bu pazar; konum, pazar yeri, üretici ve tüketici açısından değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacı geleneksel hale gelmiş olan bu pazarın güçlü-zayıf yönlerinin tespiti ve yeni kurulacak pazarlar için kuruluş yeri ile sürdürülebilirlik açısından öneriler geliştirmektir. Çalışmada, literatürde var olan yöntemler ışığında üretici pazarlarının devamı ve başarısı için belirlenen kriterlere göre pazarın değerlendirmesi yapılmıştır. Üretici görüşlerinin tespitinde ise nitel araştırmalarda veri toplamada yaygın olarak kullanılan görüşme (mülakat) tekniğine başvurulmuştur. Yapılan değerlendirmede pazar yerinin ulaşım, otopark ve nüfus kitlesi bakımından avantajlı bir konumda yer aldığı tespit edilmiştir. Pazar yerinin müşterilerin taleplerini karşılayacak imkânlara da sahip olduğu görülmüştür. Çalışmanın Türkiye’de üretici pazarları üzerine kısıtlı olan literatüre katkı sağlaması beklenmektedir. Ayrıca geliştirilen önerilerin de yeni kurulacak pazarlar için ön fikir vermesi umulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Üretici pazarı,Doğrudan pazarlama,Yalova

Evaluation of farmers’ market in terms of producer, consumer and sustainability: Yalova Farmers’ Market

Öz

Farmers' markets are the most common among direct marketing channels. Besides promoting local food production, it provides an additional income to farmers, and fresh food and affordable shopping for consumers. It also contributes to the revival of rural economies and the overcoming of marketing intermediaries. In the study, this supply system, which is rapidly spreading all over the world has been examined. Farmers' markets have increased dramatically in the US and EU countries in the last 20-30 years. In Turkey in 2012, Farmers’ Markets have gained a legal status. However, it is also seen that the method, still in the process of growing, has been a supply method that existed in some provinces with different names before legal status. This market, in which has been existence for a long time in Yalova, is evaluated based on its locations, market places, producers and consumers. The aim of the study is to determine the strengths and weaknesses of this traditional market and to develop proposals for the location and sustainability for prospective establishment of new markets. Along with the insight of previous studies, an evaluation of has been made based on the criteria used in the purpose of success and continuity of the market.   Interview (interview) technique which is commonly used in collecting data in qualitative researches has been applied to determine producer opinions. In the evaluation, it was determined that the market place has an advantageous position in terms of transportation, parking and population. It is seen that the market place has potential to meet the demands of the customers. It is expected that study will contribute to the limited literature on the farmers' market in Turkey.  It is also expected that the proposal will provide a preliminary idea to new markets.

Anahtar Kelimeler

• Farmer's market,Direct marketing,Yalova

Kaynakça

1. Abel, J., Thomson, J., Maretzki, A. (1999). Extension's Role With Farmers' Markets: Working with Farmers, Consumers, and Communities. Journal of Extension 37 (5): 150-165.
2. Adanacıoğlu, H. (2017). Tarımsal Doğrudan Pazarlama Girişimlerinin Dünyadaki Gelişimi: Türkiye Açısından Bir Değerlendirme, IV. International Balkan and Near Eastern Social Sciences Congress Series, 8-9 April, Russe / Bulgaria
3. Aliağaoğlu, A. (2012). Balıkesir Şehrinde Haftalık Pazarlar: Çekicilikler ve Sorunlar. Doğu Coğrafya Dergisi, 17(27): 43-72.
4. Bakırcı, M. (1999) Doğu Karadeniz Örneğinde Yaylaların Pazar Yeri Fonksiyonu, İÜ Edebiyat Fakültesi Coğrafya Dergisi, 7: 375-385.
5. Burt, L., Moulton, C., County, S., Kropf, J., (2008). Marketing Alternatives for Fresh Produce, A Pasific Northwest Extension Publication, PNW241-E, https://catalog.extension.oregonstate.edu/sites/catalog/files/project/pdf/pnw241.pdf (Son erişimi: 05.11.2018).
6. Feagan, R., Morris, D., Krug, K. (2004) Niagara Region Farmers' Markets: Local Food Systems and Sustainability Considerations, Local Environment, 9(3): 235-254,.
7. Govindasamy, R., Zurbriggen, M., Italia, J., Adelaja, A. O., Nitzsche, P., Vanvranken, R. (2002), “Farmers' Markets: Consumer Trends, Preferences, and Characteristics, Journal of Extension, 40 (1): 1-7.
8. Herbert, Y. Direct Marketing in Canada, Community Research Connections Discussion Paper Series, Number 1. https://www.crcresearch.org/files-crcresearch/File/Discussion_Paper-1_Organic_Farming_April-26.pdf Son erişim: 08.11.2018.

9. Hodder, B. W. (1961). Rural Periodic Day Markets in Part of Yorubaland. Transactions and Papers (Institute of British Geographers), 29: 149-159.
10. Hodder, B. W. (1965) Distribution of Markets in Yorubaland, Scottish Geographical Magazine, 81 (1): 48-58. Koçak, O. ve Uygun E. (2014). Göçün Tarım Sektöründe Faaliyet Gösteren Pazar Çalışanlarına Etkisi ve Yalova Örneği. Hak-İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 3 (5): 192-213.
11. Koday S. ve Çelikoğlu Ş. (2011) Geleneksel Alışveriş Mekânlarına Bir Örnek: Bartın Kadınlar Pazarı (Galla Bazarı), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15 (2): 243-262
12. La Trobe, H. (2001). Farmers' Markets: Consuming Local Rural Produce. International Journal of Consumer Studies, 25(3): 181-192.Link, A., Ling, C., (2007). Farmers’ Markets and Local Systems, Community Research Connection, Sustainable Community Development https://www.crcresearch.org/crc-case-studies/farmers-markets-and-local-food-systems Son erişimi: 26.10.2018
13. O’Kane, G. ve Wijaya, S. Y. (2015) Contribution of Farmers’ Markets to More Socially Sustainable Food Systems: A Pilot Study of A Farmers’ Market in The Australian Capital Territory (ACT), Australia, Agroecology and Sustainable Food Systems, 39 (10): 1124-1153.
14. Onianwa, O., Mojica, M. N., Wheelock, G. (2006). Consumer Characteristics and Views Regarding Farmers Markets: An Examination of On-site Survey Data of Alabama Consumers. Journal of Food Distribution Research, 37 (1): 119-125.
15. Özgüç, N. ve Mitchell, W. A. (2000). Şehirlerin Alternatif Alışveriş Mekânları: İstanbul'da Haftalık Pazarlar, Tasarım ve kuram dergisi, 1(2): 35-59.
16. Serçinoğlu, O., ve Bektaş, V. (2014). Ülkemizde Yaş Meyve, Sebze ve Süt Ürünleri Pazarlama Kanalları İçinde Küçük Aile İşletmelerinin Yeri ve Üretici Pazarları Modelinin Değerlendirilmesi. Ulusal Aile Çiftçiliği Sempozyumu, 30-31 Ekim, Ankara.
17. Swisher, M. E. ve Sterns, J. (2003). An Overview of Small Farm Direct Marketing. Document FCS7211. Family Youth and Community Sciences Department, Florida Cooperative Extension Service, Institute of Food and Agricultural Sciences. University of Florida.
18. Thompson, C. T., ve Huies, M. J. (1968). Peasant and Bazaar Marketing Systems As Distinct Types. Anthropological Quarterly, 41(4): 218-227.
19. Tunçel, H., 2006, Türkiye’nin Kırsal Pazar Bölgeleri, Ankara Üniversitesi, Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi IV. Ulusal Coğrafya Sempozyumu, Ankara.
20. Tunçel, H. (2009) Geleneksel Ticaret Mekânı Olarak Türkiye’de Haftalık Pazarlar, e-Journal of New World Sciences Academy, 4, (2): 35-52.
21. Uva, W. L., (2002). An Analysis of Vegetable Farms' Direct Marketing Activities in New York State, Journal of Food Distribution Research, 33(1): 186–189.
22. Vecchio, R. (2009). European and United States Farmers’ Markets: Similarities, Differences and Potential Developments. European Association of Agricultural Economists (EAAE), 113th Seminar, September 3-6, Chania, Crete, Greece.
23. Wolf, M. M., Spittler, A., Ahern, J. (2005). A Profile of Farmers' Market Consumers and the Perceived Advantages of Produce Sold at Farmers' Markets. Journal of Food Distribution Research, 36 (1): 192-201.
24. İnternet Kaynakları:http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/07/20120712-13.htm (Son erişimi: 22.09.2018)http://www.yalova.gov.tr/genel-ekonomik-durum (Son erişimi:19.10.2018)http://www.dogumarmarabolgeplani.gov.tr/yalova.aspx (Son erişimi: 19.10.2018)