İki Roman İki Başkahraman (Turfanda mı Yoksa Turfa mı? ile Bahadır ve Sona Örnekleri)
Öz
Modernleşme hareketleriyle birlikte Türkiye’de Batılılaşma hareketlerinin izleri Türk edebiyatında da görünmeye başlamıştır. Bu dönemde Türk yazarları bir Batı edebi türü olan roman yazmaya büyük önem vermişler ve Batılı romanları örnek alarak ilk yerli eserlerini kaleme almışlardır. Diğer taraftan bu süreçte Azerbaycan edebiyatında da başta roman olmak üzere batı tarzında edebi türler ortaya çıkmıştır. Romanlar daha çok sosyal tenkidin bir aracı olarak kullanılmıştır. Aynı kültür ve aynı dile sahip olan Türkiye ve Azerbaycan’da toplumdaki sorunların çözümüne dair dönemin aydın ve yazarları benzer yaklaşımlarda bulunmuşlar, halkı bilinçlendirmek ve eğitmek adına özellikle edebi eserlerden yararlanmışlar. Bu yazarlar, sahip oldukları ideoloji ve bunlara bağlı fikirlerini, yazdıkları eserleri aracılığıyla halka iletmek istemişler. Bu bağlamda yazılan romanlardan biri Mizancı Murat’ın 1891 yılında yazdığı Turfanda mı Yoksa Turfa mı, diğeri ise Neriman Nerimanof’un 1896’da kaleme aldığı Bahadır ve Sona isimli romanlarıdır. Bu eserlerde yazarlar başkahraman olarak sundukları Mansur ve Bahadır aracılığıyla, aslında halkın hayalindeki insan modelini çizmeye çalışmışlar.
Bu çalışmanın amacı iki eserin başkahramanlarının benzer dünya görüşlerini incelemek ve bu konuda iki eserin ortak yönü yanında iki Türk topluluğunun romanlara yansıyan ortak sosyal problemlerini ortaya koymaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKIN, Ümit: “Azerbaycan Edebiyatı Realist Roman Yazarlarından Neriman Nerimanof’un Dinî-Millî Ayrımcılığa Bir Başkaldırı Romanı: Bahadır ve Sona”, “Azerbaycanşinaslık: Geçmişi, Bugünü ve Geleceği” Uluslararası Sempozyumu Bildiri Kitabı, 21-23 Ekim 2015, Kars, 2015.
- Azərbaycan Nəsri Antologiyası I: haz., Zaman ESGERLİ, Şerg-Gerb [yayınevi] Bakü, 2006.
- ÇAĞIN, Sabahattin: “Turfanda mı yoksa Turfa mı Üzerine”, Turfanda mı Yoksa Turfa mı, haz., Sabahattin Çağın, Özgür y., İstanbul 2008.
- KUDRET, Cevdet: Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman 1, Varlık y., İstanbul, 1965.
- Mizancı Mehmet Murat, Turfanda mı Yoksa Turfa mı? haz., Sabahattin Çağın, Özgür y., İstanbul 2008.
- NERİMANOF, Neriman: Bahadır ve Sona, Beraderan-i Orucof Nəşriyyatı [yayınevi], Bakü, 1913.
- RESULZADE, Mehmet Emin: Eserleri II, haz., Şirmemmed Hüseynov, Şirvanneşr [yayınevi], Bakü, 2001.
- ŞİMŞEK, Tacettin: “Roman Hakkında”, Turfanda mı Yoksa Turfa mı?, Özgür y., İstanbul, 1999.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sanat ve Edebiyat
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
14 Ekim 2022
Gönderilme Tarihi
28 Mayıs 2022
Kabul Tarihi
21 Temmuz 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 131 Sayı: 259
APA
Özturhan, M., & Çağın, S. (2022). İki Roman İki Başkahraman (Turfanda mı Yoksa Turfa mı? ile Bahadır ve Sona Örnekleri). Türk Dünyası Araştırmaları, 131(259), 327-338. https://doi.org/10.55773/tda.1122616
AMA
1.Özturhan M, Çağın S. İki Roman İki Başkahraman (Turfanda mı Yoksa Turfa mı? ile Bahadır ve Sona Örnekleri). TDA. 2022;131(259):327-338. doi:10.55773/tda.1122616
Chicago
Özturhan, Meliha, ve Sabahattin Çağın. 2022. “İki Roman İki Başkahraman (Turfanda mı Yoksa Turfa mı? ile Bahadır ve Sona Örnekleri)”. Türk Dünyası Araştırmaları 131 (259): 327-38. https://doi.org/10.55773/tda.1122616.
EndNote
Özturhan M, Çağın S (01 Ekim 2022) İki Roman İki Başkahraman (Turfanda mı Yoksa Turfa mı? ile Bahadır ve Sona Örnekleri). Türk Dünyası Araştırmaları 131 259 327–338.
IEEE
[1]M. Özturhan ve S. Çağın, “İki Roman İki Başkahraman (Turfanda mı Yoksa Turfa mı? ile Bahadır ve Sona Örnekleri)”, TDA, c. 131, sy 259, ss. 327–338, Eki. 2022, doi: 10.55773/tda.1122616.
ISNAD
Özturhan, Meliha - Çağın, Sabahattin. “İki Roman İki Başkahraman (Turfanda mı Yoksa Turfa mı? ile Bahadır ve Sona Örnekleri)”. Türk Dünyası Araştırmaları 131/259 (01 Ekim 2022): 327-338. https://doi.org/10.55773/tda.1122616.
JAMA
1.Özturhan M, Çağın S. İki Roman İki Başkahraman (Turfanda mı Yoksa Turfa mı? ile Bahadır ve Sona Örnekleri). TDA. 2022;131:327–338.
MLA
Özturhan, Meliha, ve Sabahattin Çağın. “İki Roman İki Başkahraman (Turfanda mı Yoksa Turfa mı? ile Bahadır ve Sona Örnekleri)”. Türk Dünyası Araştırmaları, c. 131, sy 259, Ekim 2022, ss. 327-38, doi:10.55773/tda.1122616.
Vancouver
1.Meliha Özturhan, Sabahattin Çağın. İki Roman İki Başkahraman (Turfanda mı Yoksa Turfa mı? ile Bahadır ve Sona Örnekleri). TDA. 01 Ekim 2022;131(259):327-38. doi:10.55773/tda.1122616
