Yıl 2021, Cilt 11 , Sayı 18, Sayfalar 225 - 228 2021-01-28

“Sovyet Egemenliğinden Önceki Karaçay-Malkar Edebiyatı”

Gökçen BİLGİN AKSOY [1]


Adiloğlu’nun Gece Kitaplığı tarafından 2016 yılında ilk baskısı yapılan Sovyet Egemenliğinden Önceki Karaçay-Malkar Edebiyatı adlı eserinin tanıtımıdır.    Kuzey Kafkasya’da yaşayan Türkler arasında Kumuk, Nogay ve Karaçay-Malkarlar önemli bir kesimi oluşturmaktadır. Dil, din, edebiyat, anane ve tarih bakımından bir bütünlüğe sahip olan Karaçay-Malkar Türkleri, yaklaşık 15. yüzyıldan 1944’e kadar tek bir topluluk hâlinde Kuzey Kafkasya’da yaşamıştır (Özkan 2007: 176-187). Sovyet hükûmeti, Karaçay-Malkar halkını sözde her birine özerk yönetimler vermek amacıyla - aslında halkı birbirinden ayırarak daha rahat asimile edebilmek için - idari bakımdan ikiye bölmüştür. Karaçay Türkleri Çerkeslerle aynı idare altında toplanarak Karaçay-Çerkes özerk bölgesine, Malkar Türkleri ise Kabardey Çerkesleri ile aynı yönetimde birleştirilerek Kabardin-Balkar Özerk Cumhuriyeti’ne bağlanmışlardır. Sovyetler Birliği’nin almış olduğu kararla Karaçay Türkleri 1943’te, Malkar Türkleri 1944’te Orta Asya ve Sibirya’ya topluca sürgüne gönderilmiştir. Bu sürgünde Karaçay-Malkar Türkleri toplam nüfusunun yarısını kaybetmiştir (Tavkul 1993: 44-50). Bugün Karaçay-Malkar Türkleri yoğun olarak Rusya Federasyonu’na bağlı Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti ve Kabardey-Malkar Cumhuriyeti’nde yaşamaktadırlar. Ayrıca Rusya Federasyonu’na bağlı çeşitli yerlerde, Kazakistan, Kırgızistan, Türkiye, ABD ve Suriye’de yaşayan Karaçay-Malkar Türkleri ile birlikte Karaçay-Malkarların dünyadaki toplam nüfusunun 350 bin civarında olduğu düşünülmektedir (Adiloğlu 2016: 15). Dr. Öğr. Üyesi Adilhan Adiloğlu, Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde öğretim üyesi olarak çalışmaktadır. Kafkas-Karaçay kökenli bir aileye mensup olan Dr. Adilhan Adiloğlu’nun Karaçay-Malkarlar ile ilgili alana katkı sağlayan pek çok ulusal ve uluslararası makale, tebliğ, kitap bölümü, ansiklopedi maddesi gibi çalışmaları bulunmaktadır. Bunların yanı sıra Adiloğlu, Sovyet Döneminde Karaçay Malkar Edebiyatı, Karaçay-Malkar Türkleri, Karaçay-Balkar Türkçesiyle Basılmış İlk Kitap Kitâbü Mürşidi’n-Nisâ, Kerim Otar: Şairin Sözü kitapları ile de tanınmaktadır. Adiloğlu’nun Gece Kitaplığı tarafından 2016 yılında ilk baskısı yapılan Sovyet Egemenliğinden Önceki Karaçay-Malkar Edebiyatı adlı eseri 2015 yılında Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde tamamladığı doktora tezinden üretilmiştir.
Yayın Tanıtma, Karaçay-Malkar Edebiyatı, Sovyet Egemenliği Öncesi
  • Adiloğlu, Adilhan. (2016). Sovyet Egemenliğinden Önceki Karaçay-Malkar Edebiyatı. Ankara: Gece Kitaplığı.
  • Özkan, Nevzat. (2007). Türk Dilinin Yurtları. Ankara: Akçağ Yayınları.
  • Tavkul, Ufuk. (1993). Kafkasya Dağlılarında Hayat ve Kültür. Karaçay-Malkar Türklerinde Sosyo-Ekonomik Yapı ve Değişme Üzerine Bir İnceleme. İstanbul: Ötüken.
Birincil Dil tr
Konular Edebi İncelemeler
Bölüm Yayın Değerlendirme
Yazarlar

Yazar: Gökçen BİLGİN AKSOY (Sorumlu Yazar)
Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 28 Ocak 2021

Bibtex @kitap İncelemesi { tdd785535, journal = {Tehlikedeki Diller Dergisi}, issn = {}, eissn = {2148-130X}, address = {Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Beytepe/Ankara}, publisher = {Ülkü ÇELİK ŞAVK}, year = {2021}, volume = {11}, pages = {225 - 228}, doi = {}, title = {“Sovyet Egemenliğinden Önceki Karaçay-Malkar Edebiyatı”}, key = {cite}, author = {Bi̇lgi̇n Aksoy, Gökçen} }
APA Bi̇lgi̇n Aksoy, G . (2021). “Sovyet Egemenliğinden Önceki Karaçay-Malkar Edebiyatı” . Tehlikedeki Diller Dergisi , 11 (18) , 225-228 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tdd/issue/60094/785535
MLA Bi̇lgi̇n Aksoy, G . "“Sovyet Egemenliğinden Önceki Karaçay-Malkar Edebiyatı”" . Tehlikedeki Diller Dergisi 11 (2021 ): 225-228 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/tdd/issue/60094/785535>
Chicago Bi̇lgi̇n Aksoy, G . "“Sovyet Egemenliğinden Önceki Karaçay-Malkar Edebiyatı”". Tehlikedeki Diller Dergisi 11 (2021 ): 225-228
RIS TY - JOUR T1 - “Sovyet Egemenliğinden Önceki Karaçay-Malkar Edebiyatı” AU - Gökçen Bi̇lgi̇n Aksoy Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - DO - T2 - Tehlikedeki Diller Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 225 EP - 228 VL - 11 IS - 18 SN - -2148-130X M3 - UR - Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Tehlikedeki Diller Dergisi “Sovyet Egemenliğinden Önceki Karaçay-Malkar Edebiyatı” %A Gökçen Bi̇lgi̇n Aksoy %T “Sovyet Egemenliğinden Önceki Karaçay-Malkar Edebiyatı” %D 2021 %J Tehlikedeki Diller Dergisi %P -2148-130X %V 11 %N 18 %R %U
ISNAD Bi̇lgi̇n Aksoy, Gökçen . "“Sovyet Egemenliğinden Önceki Karaçay-Malkar Edebiyatı”". Tehlikedeki Diller Dergisi 11 / 18 (Ocak 2021): 225-228 .
AMA Bi̇lgi̇n Aksoy G . “Sovyet Egemenliğinden Önceki Karaçay-Malkar Edebiyatı”. TDD. 2021; 11(18): 225-228.
Vancouver Bi̇lgi̇n Aksoy G . “Sovyet Egemenliğinden Önceki Karaçay-Malkar Edebiyatı”. Tehlikedeki Diller Dergisi. 2021; 11(18): 225-228.
IEEE G. Bi̇lgi̇n Aksoy , "“Sovyet Egemenliğinden Önceki Karaçay-Malkar Edebiyatı”", Tehlikedeki Diller Dergisi, c. 11, sayı. 18, ss. 225-228, Oca. 2021