TESAM Akademi Dergisi 2148-2462 2458-9217 TESAM Ekonomik Siyasal ve Stratejik Araştırmalar Merkezi Derneği 10.30626/tesamakademi.393048 Türkiye’de Suriyeli Sığınmacılar Örneğinde Çok Düzeyli Göç Yönetişimi Multi-Level Migration Governance in the Example of Syrian Asylum Seekers in Turkey Kahraman Selçuk Necmettin Erbakan Üniversitesi Tanıyıcı Şaban Necmettin Erbakan Üniversitesi 01 31 2018 5 1 235 280 09 10 2017 01 17 2018 Copyright © 2014, TESAM Akademi Dergisi 2014 TESAM Akademi Dergisi

Bu çalışmanın amacı, başta devlet birimleri ve sivil toplumaktörlerinin politika kararlarının uygulanmasında etkileşimlerini göz önündetutarak, Türkiye'de göç politikasının yönetim ve uygulama boyutunu analizedebilmektir. Bu çalışmada, Türkiye’de Suriyeli sığınmacılara yönelik göçpolitikalarının uygulama sorunlarını belirlemek üzere Hatay, Gaziantep, Kilisve İstanbul illerinde yarı-yapılandırılmış mülakat yöntemi ile saha araştırmasıyapılmıştır. Saha çalışmaları kapsamında, ilgili kamu kurum ve kuruluşları,belediyeler, yerel, ulusal ve uluslararası sivil toplum kuruluşlarıtemsilcileri ve yabancı kuruluşların da olduğu yüz kadar aktörle iletişimegeçilmiştir. Bu bağlamda çalışmanın nihai hedefi çok düzeyli yönetişimyaklaşımı çerçevesinde Türkiye’deki göç yönetimi çabalarını irdelemektir.

Theaim of this study is to analyze the governance and implementation dimension ofimmigration policy in Turkey by taking into account the interactions among governmentorganizations and çivil society actors in the implementation of policy decisions.In this study, semi-structured interviews were conducted in Hatay, Gaziantep,Kilis, and Istanbul to determine the implementation problems of migration policiesfor Syrian asylum-seekers in Turkey. Within the scope of the fieldwork, we haveinterviewed approximately a hundred actors who are from government institutionsand organizations, municipalities, representatives of local, national and internationalnon-governmental organizations and foreign organizations. The main goal of thisstudy is to examine the migration management efforts in Turkey within the frameworkof a multi-level governance approach.

 Suriyeli sığınmacılar Göç yönetişimi Çok-düzeyli yönetişim İşbirliği ağı Syrian asylum-seekers migration governance multi-level governance cooperation network AB (2016). Avrupa Birliği ve Göçmen Krizi, Erişim tarihi: 22.04.2016, http://avrupa.info.tr/tr/ab-ve-goecmen-krizi.html. Acar, C., Sandıklı, B., Mücaz, M., Ülger, Z. ve Torun, P. (2015). İstanbul’da Yaşayan Geçici Koruma Altındaki Suriyeliler, Bezmialem Vakıf Üniversitesi Yayınları, İstanbul. Akbaş, E. (2012). Göçmenler Arasındaki Dayanışmacı Ağların Dönüşümü: Göçmen Sivil Toplum Örgütlerinin Yeni Misyonu, Ed. Ihlamur-Öner, S. G. ve Şirin-Öner, N. A., Küreselleşme Çağında Göç: Kavramlar, Tartışmalar, İletişim Yayınları, İstanbul, ss. 335-351. Akçakaya, M. ve Yücel, N. (2009). Küreselleşme Sürecinde Ulus Devletin Dönüşümü ve Çok Aktörlü Yönetim Tartışmaları’’, Ed. Kerman, U., vd., Uluslararası Davraz Kongresi Bildiriler Kitabı, 24-27 Eylül 2009, Isparta, ss. 1237-1254. Bache, I. (2008). Europeanization and Multi-Level Governance, Rowman & Littlefield Publishers, INC, New York-Toronto. Barnett, L. (2002). Global Governance and the Evolution of the International Refugee Regime, International Journal of Refugee Law, Vol. 14, No. 2-3, pp. 238-262. Bayrakcı, E. (2014). Yerel Yönetimler, Dizgi Ofset Matbaacılık, Konya. Bauer, T., Epstein, G. and Gang, Ira N. (2000). What are Migration Networks?, Bonn/Germany, IZA Working Paper, No: 100, pp. 1-11. Betts, A.(2010). Migration Governance: Alternative Futures, Geneva: International Organization for Migration (IOM). Betts, A. (2011). Global Migration Governance: The Emergence of a New Debate, The Global Oxford: Economic Governance Programme, pp. 1-4. Betts, A. (2012). The Governance of International Migration: Gaps and Ways Forward, Erişim tarihi: 30.03.2016, http://www.rsc.ox.ac.uk/publications/the-governance-ofinternational-migration-gaps-and-ways-forward. Biehl, K. (2012). Örnek Vaka Analizi: İstanbul, Der. İçduygu, A., Kentler ve Göç: Türkiye, İtalya, İspanya, 1. Baskı, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, ss. 73-112. Callet-Ravat, L. (2015). Suriyelilere Yönelik Çalışmalarında Yerel-Uluslararası Eşgüdüm ve Tamamlayıcılık, Ed. Bulut, Y., Uluslararası Göç ve Mülteci Sorununun Çözümünde Kamu Yönetiminin Rolü, 1. Baskı, Kocaeli: Umuttepe Yayınları, ss. 113-131. Carter, J. R. (2003). Tasvir Açıklama Değildir: Bir Mukayese Metodolojisi, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 12 (1), ss. 427-442. Charbit, C. (2011). Governance of Public Policies in Decentralised Contexts: The Multi-level Approach, OECD Regional Development Working Papers, 4, OECD Publishing, pp. 3-23. Conzelmann, T. (1998). Europeanisation’ of Regional Development Policies? Linking the Multi-Level Governance Approach with Theories of Policy Learning and Policy Change, European Integration Online Papers, 2 (4), pp. 1-23. Cram, L. (2006). Civil Society, Participatory Democracy and the Governance of the Union: The Institutionalisation of a Fiction, Osnabruck Workshop on European Governance, 2-4 November, pp. 1-25. Çakırer-Özservet, Y. (2015). Modern Göçebeler Olarak Göçmenler, Mekan ve Şehre Uyum, Sosyoloji Divanı, 6, ss. 41-54. Çam, F. (2014). Avrupa Birliği Göç Politikaları: Makedonya, Bulgaristan ve Türkiye, Ankara: Alter Yayıncılık. Çandar, C. (2005). Dünyada Göç Olgusu, Uluslararası Göç Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 8-11 Aralık 2005, 1. Baskı, İstanbul: Sistem Matbaacılık, ss. 29-31. Daoudov, M. (2015). Türkiye’de Yabancıların Uyumunda Yerel Yönetimlerin Rolü, Ed. Bulut, Y., Uluslararası Göç ve Mülteci Sorununun Çözümünde Kamu Yönetiminin Rolü, 1. Baskı, Kocaeli: Umuttepe Yayınları, ss. 39-64. De Haes, S. and Grembergen W. V. (2009). An Exploratory Study into IT Governance Implementations and its Impact on Business/IT Alignment, Information Systems Management, 26 (2), pp. 123-137. Dinçer, O. B., Federici, V., Ferris, E., Karaca, S., Kirişçi, K.ve Özmenek-Çarmıklı, E. (2013). Suriyeli Mülteciler Krizi ve Türkiye: Sonu Gelmeyen Misafirlik, Brookings Enstitüsü & Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu (USAK), Ankara: Karınca Ajans Yayıncılık. Doğan, K. C., Kalkışım, H. M. ve Karaaslan, İ. (2012). Neo-Liberal Dönüşüm Sürecinde Post-Bürokratik Yapılanma: Yönetişim Modeli, Ed. Koçak, Y. ve Çiçek, A. C., Kamu Yönetimi: Yönetim-Siyaset Ekseninde Yeniden Yapılanma, 2. Baskı, Ankara: Gazi Kitabevi, ss. 79-96. Erdoğan, M. M., Karapınar, Y. D. ve Aydınlı, D. (2013). Türkiye’nin Göç Politikası, Ed. Yıldız, M. ve Sobacı, M. Z., Kamu Politikası: Kuram ve Uygulama, 1. Baskı, Ankara: Adres Yayınları, ss. 422-464. Erdoğan, M. M. (2015). Türkiye’ye Kitlesel Göçlerde Son ve Dev Dalga: Suriyeliler, Ed. Erdoğan, M. M. ve Kaya, A., Türkiye’nin Göç Tarihi: 14. Yüzyıldan 21. Yüzyıla Türkiye’ye Göçler, 1. Baskı, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, ss. 315-347. Erdoğan, M. M. (2017). Suriyeli Mülteciler ve Belediyelerin Süreç Yönetimi: İstanbul Örneği, İstanbul: Marmara Belediyeler Birliği Kültür Yayınları. Eren, V. ve Akın, S. (2017). Migration Governance, Ed. Yatkın, A., Uluslararası 11. Kamu Yönetimi Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 28-30 Eylül 2017, Elazığ, ss. 596-604. Fries, T. and Walkenhorst, P. (2011). Sharing Global Governance: The Role of Civil Society Organizations, 2nd Revised Edition, Bertelsmann Stiftung, Gütersloh/Washington DC. Gamlen, A. and Marsh, K. (2011). Introduction: Modes of Governing Global Migration, Ed. Cohen, R., The International Library of Studies on Migration, Cheltenham: Edward Elgar Publishing Limited, pp. 13-33. GİGM (2017). Geçici Koruma İstatistikleri, Erişim tarihi:09.08.2017, http://www.goc.gov.tr/icerik6/gecici-koruma_363_378_4713_icerik Göç Vakfı (2017). OECD 2017 Göç Raporu, Erişim tarihi: 10.10.2017, http://gocvakfi.org/oecd-2017-goc-raporu-yayinlandi/ Haug, S. (2008). Migration Networks and Migration Decision Making, Journal of Ethnicand Migration Studies, 34 (4), pp. 585-605. Haque, MD. S. (2012). Fundamentals of National Migration Governance: IOM’s Approach, Programs and Tools, Conference on Mainstreaming Migration into Development Planning, 7-8 May, IOM, New York. Hooghe, L. and Marks, G. (2001). Types of Multi-Level Governance, European Integration Online Papers (EIOP), 5 (11), pp. 1-24. Hooghe, L. and Marks, G. (2001). Multi-Level Governance and European Integration, Rowman & Littlefield Publishers, INC, New York-Toronto-Oxford. HYD (2016). Mülteci Çocuklara Dair: Askıya Alınmış Çocukluk, Erişim tarihi: 11.05.2016, http://www.hyd.org.tr/tr/calismalar/multeciler-ve-dayanisma/62-multecicocuklara-dair-askiya-alinmis-cocukluk-mart-2010. Ihlamur-Öner, S. G. (2012). Küresel Bir Göç ve Mülteci Rejimine Doğru?, Küreselleşme Çağında Göç: Kavramlar, Tartışmalar, Ed. Ihlamur-Öner, S. G. ve Şirin-Öner, N. A., 1. Baskı, İstanbul: İletişim Yayınları, ss. 577-600. İçduygu, A. ve Keyman, F. (2000). Globalization, Security and Migration: The Case of Turkey, Global Governance, 6, pp. 383-398. İçduygu, A. (2010). Türkiye’de Uluslararası Göçün Arkaplanı: Küreselleşen Dünyada Ulus-Devleti İnşa Etmek ve Korumak, Ed. Pusch, B. ve Wilkoszewski, T., Türkiye’ye Uluslararası Göç, Çev. Mutlu Çomak Özbatır, 1. Basım, İstanbul: Kitap Yayınevi, ss. 17-40. İçduygu, A., Erder, S. ve Gençkaya, Ö. F. (2014). Türkiye’nin Uluslararası Göç Politikaları, 1923-2023: Ulus-Devlet Oluşumundan Ulus-Ötesi Dönüşümlere, MiReKoç Proje Raporları 1, İstanbul. Jones, C., Hesterly, W. and Borgatti, S. P. (1997). A General Theory of Network Governance: Exchange Conditions and Social Mechanisms, Academy of Management Review, 22 (4), pp. 911-945. Kahraman, S., Örselli, E. ve Bayrakcı, E. (2017). Syrian Refugees in Turkey and Governance of Refugee Camps, Global Journal of Sociology: Current Issues, 7 (1), pp. 34-43. Kalfa, C. ve Ataay, F. (2008). Yönetişim: Devlet-Toplum İlişkilerinde Yeni Bir Aşama, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17 (3), ss. 229-240. Karns, M. P. and Mingst, K. A. (2009). International Organizations: The Politics and Processes of Global Governance, 2nd Edition, Lynne Rienner Publishers. Kaya, A. ve Erdoğan, M. M. (2015). Giriş, Türkiye’nin Göç Tarihi: 14. Yüzyıldan 21. Yüzyıla Türkiye’ye Göçler, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, ss. 3-14. Kirişçi, K. ve Karaca, S. (2015). Hoşgörü ve Çelişkiler: 1989, 1991 ve 2011’de Türkiye’ye Yönelen Kitlesel Mülteci Akınları, Ed. Erdoğan, M. M. ve Kaya, A.,Türkiye’nin Göç Tarihi: 14. Yüzyıldan 21. Yüzyıla Türkiye’ye Göçler, 1. Baskı, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, ss. 295-314. Koyuncu, A. (2011). Anadolu Kentlerine Göç: Konya Örneği, NEÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1, ss. 130-145. Koyuncu, A. (2015). Yerel Halkın Açık Kapı Politikası ve Suriyelilere İlişkin Kanaatleri, Ed. Canatan, K., vd., Disiplinlerarası Göç ve Göç Politikaları Sempozyumu, 29-30 Mayıs 2015, İstanbul: İZÜ Yayını, ss. 455-478. Köşer-Akçapar, Ş. (2012). Uluslararası Göç Alanında Güvenlik Algılamaları ve Göçün İnsani Boyutu, Küreselleşme Çağında Göç: Kavramlar, Tartışmalar, Ed. Ihlamur-Öner, S. G. ve Şirin-Öner, N. A., 1. Baskı, İstanbul: İletişim Yayınları, ss. 563-575. Kutlu, Ö., Usta, S. ve Kocaoğlu, M. (2009). Vatandaş Odaklı/Vatandaşın Odakta Olduğu Yönetim: Kent Konseyleri ve Selçuklu Belediyesi Örneği, Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 18, ss. 507-532. Kutlu, Ö. ve Sevinç, İ. (2017). Suriyeli Mültecilere Sunulan Kamu Hizmetlerinin AFAD Bağlamında Analizi, Ed. Yatkın, A., Uluslararası 11. Kamu Yönetimi Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 28-30 Eylül 2017, Elazığ, ss. 220-236. Kutlu, Ö. ve Kahraman, S. (2017). Türkiye’de Vatandaşlık Politikasının Suriyeli Sığınmacılar Bağlamında Değerlendirilmesi, Ed. Güleç-Solak, S. ve Pekküçükşen, Ş., Farklı Yönleriyle Göç ve Yönetimi, Mauritius: Lambert Academic Publishing, ss. 16-33. Küçük, H. ve Alan, Ç. (2017). Belediyelerin Mülteci Politikaları: Esenler Belediyesi Örneği, Ed. Yatkın, A., Uluslararası 11. Kamu Yönetimi Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 28-30 Eylül 2017, Elazığ, ss. 1076-1089. Lavenex, S. and Panizzon, M. (2013). Multilayered Migration Governance: The Partnership Approach in the EU and Beyond, UNRISD Conference, 14-15 January 2013, Geneva: UNRISD, pp. 1-17. Mannaert, C. (2003). Irregular Migration and Asylum in Turkey, Working Paper No. 89, United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR), Geneva: The UN Refugee Agency, pp. 1-17. Marconi, G. ( 2012). İtalya: Göç Veren Bir Ülkeden Göç Alan Bir Ülkeye, Ed. İçduygu, A., Kentler ve Göç: Türkiye, İtalya, İspanya, 1. Baskı, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, ss. 115-165. Mertus, J. (1998). The State and the Post-Cold War Refugee Regime: New Models, New Questions, International Journal of Refugee Law, 10 (3), pp. 321-348. Migration Policy (2017). International Migration Statistics, Erişim Tarihi: 11.10.2017, https://www.migrationpolicy.org/programs/data-hub/international-migration-statistics. Okçu, M. (2005). Avrupa Yönetsel Alanına Doğru Türk Kamu Yönetimi: Çok Düzlemli Yönetişim, Bilgi Çağında Türk Kamu Yönetimi’nin Yeniden Yapılandırılması-I, Ed. Nohutçu, A. ve Balcı, A., İstanbul: Beta Yayınevi, ss. 257-298. Okçu, M. (2012). Değişen Dünyayı Anlamak İçin Önemli Bir Kavram: Yönetişim, Yönetişim ve Yönetim Ekseninde Kamu Yönetimi, Ed. Genç, F. N., Bursa: Ekin Yayınevi, ss. 9-29. Örselli, E. (2010). Kamu Yönetiminde Yolsuzluk Sorunu ve Yönetişim Yaklaşımı, Ed. Çukurçayır, M. A., Eroğlu, H. T. ve Uğuz, H. E., Yönetişim: Kuram, Boyutlar, Uygulama, Konya: Çizgi Kitabevi, ss. 495-522. Örselli, E. ve Babahanoğlu, V. (2016). Türkiye’nin Göç Yönetimi ve Göç Politikalarının Gelişimi: Bir Kamu Politikası Analizi, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9 (43), ss. 2063-2072. Özer, M. A. (2006). Yönetişim Üzerine Notlar, Sayıştay Dergisi, 63, ss. 59-89. Öztaş, N. (2007). Sosyal Sermayenin Ağbağ Kuram(lar)ı: Dayanışmacı ve Aracı Sosyal Sermaye, Amme İdaresi Dergisi, 40 (3), ss. 79-98. Peters, B. G. and Pierre, J. (2001). Developments in Inter-governmental Relations: Towards Multi-Level Governance, Policy & Politics, 29 (2), pp. 131-135. Rustamov, S. (2011). Global Governance of Migration, Linköpings Universitet Master Thesis, Sweden. Sağıroğlu, A. Z. (2015). Türkiye’nin Değişen Göç Karakteri, Sosyoloji Divanı, 3 (6), ss. 9-30. Salamoni, F. (2012). Göç Veren’den Göç Alan Ülkeye Geçiş: Akdeniz Modeli ve İtalya Örneği, Ed. Ihlamur-Öner, S. G. ve Şirin-Öner, N. A., Küreselleşme Çağında Göç, İstanbul: İletişim Yayınları, ss. 417-438. Sayın, Y., Usanmaz, A. ve Aslangiri, F. (2016). Uluslararası Göç Olgusu ve Yol Açtığı Etkiler: Suriye Göçü Örneği, KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 18 (31), ss. 1-13. Scholten, P. (2013). Agenda Dynamics and the Multi-Level Governance of Migrant Integration: The Case of Dutch Migrant Integration Policies, Policy Sciences, 46, pp. 217-236. Scholten, P. (2016). New Master Program Governance of Migration and Diversity, Erişim tarihi: 09.10.2017, https://www.linkedin.com/pulse/new-master-program-governance-migration-diversity-peter-scholten Scholten, P., Collett, E. and Petrovic, M. (2017). Mainstreaming Migrant Integration? A Critical Analysis of a New Trend in Integration Governance, International Review of Administrative Sciences, 83 (2), pp. 283-302. Scholten, P. and van Breugel, I. (2018). Introduction: Conceptualizing Mainstreaming in Integration Governance, Eds. Scholten, P. and van Braugel, I., Mainstreaming Integration Governance: New Trends in Migrant Integration Policies in Europe, Chapter 1, pp. 3-23. SGDD (2015). Sığınmacılar ve Göçmenler için Gaziantep Rehberi, Erişim tarihi: 04.03.2015, www.sgdd.org.tr/dosya/Haklarimi_Biliyorum_Antep.pdf Shields, P. M. and Rangarajan, N. (2013). A Playbook for Research Methods, USA: New Forums Press. Spehar, A., Hinnfors, J. and Bucken-Knapp, G. (2017). Passing the Buck: The Case of Failing Multilevel Governance and Vulnerable EU Migrants in Sweden, Nordic Journal of Migration Research, 7 (2), pp. 114-123. Tanıyıcı, Ş. ve Kahraman, S. (2016). Suriyeli Sığınmacılar Bağlamında Türkiye’deki Siyasal Partilerin Göç Politikalarına Yaklaşımları, Ed. Diken, A. ve Buluş, A., Göç, Yoksulluk ve İstihdam, Konya, ss. 352-360. Tanıyıcı, Ş. ve Kahraman, S. (2017). Migrants, Refugees, and the Future of Multiculturalism in the West, 1st International Social Sciences and Muslim Congress: Hegemony-Counter Hegemony, No. 18, Konya: NEÜ Kültür Yayınları, pp. 883-894. Tekin, S. (2017). From 19th Century to Syrian Civil War: South America as a Syrian Migration Destination and the Case of Brazil, Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, 4 (2), ss. 34-49. Turmaganbet, T. (2015). Is the Global Governance of International Migration Feasible and Desirable?, Erişim tarihi: 30.03.2016, http://www.eir.info/2015/08/02/is-the-global-governance-of-international-migration feasible-anddesirable UN (United Nations) (2016). International Migration and Development, Report of Secretar-General, Erişim tarihi: 11.10.2017, https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N16/249/86/PDF/N1624986.pdf?OpenElement Unicef (2014). Suriye Krizi: Aylık İnsani Durum Raporu, 16 Ağustos-15 Eylül, Erişim tarihi: 10.05.2016, http://www.unicef.org.tr/ Unicef (2016). Türkiye’deki Suriyeli Çocuklar, Erişim tarihi: 10.05.2016, http://www.unicef.org.tr/ Unlu, A., Kapucu, N. and Sahin, B. (2010). Disaster and Crisis Management in Turkey: A Need for a Unified Crisis Management System, Journal of Emerald, Disaster Prevention and Management, 19 (2), Emerald Group Publishing Limited, pp. 155-174. Üstüner, Y. (2003). Siyasa Oluşturma Sürecinde Ağ Yönetişim Kuramı, Amme İdaresi Dergisi, 36 (3), ss. 49-65. Wabgou, M. (2016). Governance of Migration in Senegal: The Role of Government in Formulating Migration Policies, Eds. Aderanti Adepoju, T. V. Naerssen and A. Zoomers, International Migration and National Development in Sub-Saharan Africa, Nijmegen, pp. 141-160. Woods, A. ve Kayalı, N. (2017). Suriyeli Topluluklarla Etkileşim: İstanbul’daki Yerel Yönetimlerin Rolü, İstanbul: IPC. Yarender (2016). Suriyelilere Yardım Faaliyetleri, Erişim tarihi: 29.04.2016, http://www.yarender.org/default.asp?page=newsdetails&news_id=182 Yıldırım, U. (2014). Türkiye’de Mültecilik ve Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar, Mülteci Bülteni, 1, ss. 41-53. Zapata-Barrero, R. (2012). Integration Immigration Governance Policies in Spain: A Practical Philosophy, Eds. Friederes, J. and Biles, J., International Perspectives: Integration and Inclusion Kingston, Canada: McGill-Queen’s University Press, pp. 185-203. Zincone, G. and Caponio, T. (2006). The Multilevel Governance of Migration, The Dynamics of International Migration and Settlement in Europe, Eds. Penninx, R., Berger, M. and Kraal, K., IMISCOE Joint Studies, Amsterdam University Press, Amsterdam, pp. 269-304.