Araştırma Makalesi

Bağlanma Kuramı Ekseninde Evlilikte Ufak Tefek Cinayetler

Cilt: 3 Sayı: 2 29 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Bağlanma Kuramı Ekseninde Evlilikte Ufak Tefek Cinayetler

Öz

Tiyatro sanatı gerek kapsamı gerekse de uygulama biçimi bakımından psikoloji, sosyoloji ve felsefe gibi diğer bilim ve sanat dallarıyla iç içedir. İnsanlık tarihinin en eski zamanlarından beri hem toplumsal hem de bireysel çatışma ve ihtiyaçların nedenselliğini bambaşka aktarım biçimleriyle sahne üzerinde ortaya koyan tiyatro metinlerini en iyi şekilde sahne üzerinde yansıtabilmek, diğer bilim dallarından yararlanmayı gerekli kılar. Özellikle bireylerin zihinsel ve davranışsal yapısının nedenselliğini ve çeşitliliğini açıklamaya ve anlamaya çalışan psikoloji bilimi ile tiyatronun iç içe olduğu gerçeği yadsınamaz. Bu çalışmada, çocuklukta bakım veren ile kurulan bağlanma biçimlerinin yetişkinlikteki romantik ilişkilere etkisini açıklamada önemli bir çerçeve sunan psikoloji kuramlarından Bağlanma Kuramı çerçevesinde, Éric-Emmanuel Schmitt’in Evlilikte Ufak Tefek Cinayetler (2003) adlı oyunda evli bir çift olan Lisa ve Gilles’in karmaşık romantik ilişkisi incelenmektedir. Çiftler arası çatışma ve ihtiyaçlar ile bunların nedenlerini sorgulatan oyunda, Lisa ve Gilles arasındaki ilişki dinamikleri Bağlanma Kuramı ışığında değerlendirilmiştir. Bu nedenleri yetişkinlikte romantik ilişkilerde güven, yakınlık, çatışma yöntemi, bağlılık ve sorun çözme becerileri gibi ilişki dinamiklerini şekillendirdiği düşünülen bağlanma kuramı üzerinden incelemek, rol yorumu ve sahne üzerinde kurulacak gerçekliği en iyi şekilde yansıtabilmek için gereklidir. Bu çalışmada insan davranışlarının nedenlerini açıklamaya çalışan psikoloji bilimi ile tiyatro arasında bir ilişki kurulmaktadır. John Bowlby tarafından ortaya atılan ve sonraki araştırmacılar tarafından geliştirilen Bağlanma Kuramı, oyun kişilerinin çözümlenmesinde temel alınmıştır. Dramatik yapı ve karakter analizi ile Bağlanma Kuramı arasında kurulan ilişkilerle bir çözümleme sunulmuştur. Bu çözümleme ile hem tiyatroda psikoloji biliminden yararlanmanın rol yorumuna ve sahne gerçekliğine katkısı ortaya konmuş, hem de karakterlerin davranışsal dinamikler daha derinlemesine anlaşılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Éric-Emmanuel Schmitt, Evlilikte Ufak Tefek Cinayetler, John Bowlby, Bağlanma Kuram

Kaynakça

  1. Ainsworth, M., Blehar, M., Waters, E., & Wall, S. (2015). Patterns of attachment: A psychological study of the strange situation. Psychology press.
  2. Akmen, Ü. (2008, Mayıs 5). Evlilikte Ufak Tefek Cinayetler – Oyun Atölyesi. Tiyatroonline: https://tiyatronline.com/evlilikte-ufak-tefek-cinayetler_-oyun-atolyesi-6879 adresinden alındı.
  3. Arı, F. (2021). Bilişsel şemalar ve bağlanma. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 11(4), 1823-1834.
  4. Bartholomew, K., & Horowitz, L. M. (1991). Attachment styles among young adults: A test of a four‐category model. Journal of Personality and Social Psychology, 61(2), 226–244. https://doi.org/10.1037/0022-3514.61.2.226
  5. Bowlby, J. (1973). Attachment and Loss: Vol. 2. Separation: Anxiety and Anger. Basic Books.
  6. Bowlby, J., & Holmes, J. (2012). A Secure Base. Routledge.
  7. Bozkurt, A. (2014). Evli bireylerde bağlanma stilleri, aile içi eşler arası şiddet ve evlilik uyumu arasındaki ilişkilerin incelenmesi. İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı.
  8. Bradbury, T. (1990). Attributions in marriage: Review and critique. Psychological Bulletin, 1(107).
  9. Cohn, D., Silver, D., Cowan, C., Cowan, P., & Pearson, J. (1992). Working models of childhood attachment and couple relationships. Journal of Family Issues, 4(13), 432-449.
  10. Çağlayan, Y. İ., & İpek, M. (2019). Çiftlerde bağlanma stilleri, evlilik ile evlilik uyumu ilişkisinin incelenmesi. Aydın Sağlık Dergisi, 5(2), 161-180.

Kaynak Göster

APA
Oluklu, G., & Belkıs, Ö. (2025). Bağlanma Kuramı Ekseninde Evlilikte Ufak Tefek Cinayetler. Theatre Academy, 3(2), 123-142. https://doi.org/10.62425/theatreacademy.1680517
AMA
1.Oluklu G, Belkıs Ö. Bağlanma Kuramı Ekseninde Evlilikte Ufak Tefek Cinayetler. Theatre Academy. 2025;3(2):123-142. doi:10.62425/theatreacademy.1680517
Chicago
Oluklu, Göksu, ve Özlem Belkıs. 2025. “Bağlanma Kuramı Ekseninde Evlilikte Ufak Tefek Cinayetler”. Theatre Academy 3 (2): 123-42. https://doi.org/10.62425/theatreacademy.1680517.
EndNote
Oluklu G, Belkıs Ö (01 Eylül 2025) Bağlanma Kuramı Ekseninde Evlilikte Ufak Tefek Cinayetler. Theatre Academy 3 2 123–142.
IEEE
[1]G. Oluklu ve Ö. Belkıs, “Bağlanma Kuramı Ekseninde Evlilikte Ufak Tefek Cinayetler”, Theatre Academy, c. 3, sy 2, ss. 123–142, Eyl. 2025, doi: 10.62425/theatreacademy.1680517.
ISNAD
Oluklu, Göksu - Belkıs, Özlem. “Bağlanma Kuramı Ekseninde Evlilikte Ufak Tefek Cinayetler”. Theatre Academy 3/2 (01 Eylül 2025): 123-142. https://doi.org/10.62425/theatreacademy.1680517.
JAMA
1.Oluklu G, Belkıs Ö. Bağlanma Kuramı Ekseninde Evlilikte Ufak Tefek Cinayetler. Theatre Academy. 2025;3:123–142.
MLA
Oluklu, Göksu, ve Özlem Belkıs. “Bağlanma Kuramı Ekseninde Evlilikte Ufak Tefek Cinayetler”. Theatre Academy, c. 3, sy 2, Eylül 2025, ss. 123-42, doi:10.62425/theatreacademy.1680517.
Vancouver
1.Göksu Oluklu, Özlem Belkıs. Bağlanma Kuramı Ekseninde Evlilikte Ufak Tefek Cinayetler. Theatre Academy. 01 Eylül 2025;3(2):123-42. doi:10.62425/theatreacademy.1680517