Başörtüsü meselesi, hem Türkiye'de hem de Avrupa'da sıkça tartışılmış ve mahkemelerde konu olmuştur. Zira bir taraf başörtüsünün devletin laiklik ilkesine zarar vereceğini düşünürken, bir taraf da başörtüsünün kişinin din hürriyeti kapsamında yer aldığını, bu yüzden herhangi bir kısıtlama getirilmemesi gerektiğini savunmaktadır. Beş milyonun üzerinde Müslümanın bulunduğu ve Avrupa’nın öne çıkan ülkelerinden biri olan Almanya’da, başörtüsü sorunu özellikle işçi göçlerinden sonra boy göstermiş ve mahkemelere yansımıştır. Avrupa ülkeleri arasında özellikle Almanya, daha yüksek Müslüman göçü aldığından, bu bağlamda öne çıkmıştır. Alman kamuoyunda; başörtüsünün misyonerlik amacı taşıyıp taşımadığı, mahkemelerde Müslüman kadın hukukçuların başörtüsü takmasının tarafsızlık ilkesine ne kadar uygun olabileceği, özellikle ilkokul ve ortaokullarda çalışan başörtülü öğretmenlerin öğrencilere olan etkisi sıkça tartışma konusu olmuştur. Bu makalede; Türkiye’deki ve Almanya’daki başörtüsü sorunu, tarihsel gelişimiyle beraber hem Türkiye Anayasa Mahkemesi, kararları, Danıştay kararları ve parlamento tartışmalarıyla hem de Federal Anayasa Mahkemesi kararları, Federal İdare Mahkemesi kararları ve “Bundesrat” ve “Bundestag”ın tartışmalarıyla birlikte din ve vicdan özgürlüğü kapsamında kronolojik olarak kaleme alınmış; başörtüsünden dolayı gerçekleşen insan hakları ihlallerine yer verilmiştir.
The issue of headscarves has been frequently debated and taken to courts both in Turkiye and Europe, as one side believes that headscarves might undermine the state's secularism principle, while the other side—especially the conservative segment—argues that headscarves fall under the freedom of religion and should not be subject to any restrictions. In Germany, one of the leading countries in Europe with over five million Muslims, the headscarf issue has particularly emerged following labor migrations and has found its place in the courts. Because Germany has received a higher volume of Muslim migration compared to other European countries, making it more prominent in this context. There has been frequent discussion in the courts about whether headscarves serve missionary purposes, the suitability of headscarved Muslim female lawyers in terms of impartiality, and the impact of headscarved teachers on students, especially in primary and secondary schools. This article provides a chronological account of the headscarf issue in Turkiye and Germany, covering its historical development, including decisions by the Turkish Constitutional Court and Council of State, parliamentary debates, as well as discussions by the German Federal Constitutional Court, Federal Administrative Court, Bundesrat, and Bundestag. It also addresses human rights-particularly violations related to freedom of religion and conscience- violations related to headscarves.