Down sendromlu bireyler, tipik gelişen akranlarına göre farklı gelişim özellikleri göstermektedir. Bu çalışmada özel gereksinimli birey gruplarından Down Sendromlu bireylerin motor gelişimlerinin, rol aldıkları bir tiyatro çalışmasındaki dekor ve kostüm tasarımına etkilerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. 2019 yılında gerçekleşmiş olan In-Orchestra adlı projede, down sendromu teşhisi konmuş 15 özel gereksinimli bireyle altı ay boyunca haftada bir yapılan toplam 24 drama atölyesi sonucunda bir tiyatro oyunu ortaya çıkmıştır. Umut Otobüsü adlı oyun sahneye konmadan önce toplam üç aylık bir tasarım ve uygulama süreci gerçekleşmiştir. Sahne tasarımı, genel olarak yazar ya da dramaturg, yönetmen ve tasarımcının ön görüşmeleri sonucu; metnin gereklilikleri doğrultusunda şekillenmektedir. Bunun yanında tasarımda, malzeme seçiminden, form ve uygulama tercihlerine yön veren estetiğin sınırlarını çizen etmenler söz konusudur. Provalar sırasında tasarımı şekillendiren etmenlerden biri olarak oyuncu bireylerin beceri sınırlılıkları da göz önünde bulundurulmuştur. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması, gözlem, görüşme ve doküman analizi kullanılmıştır. Çalışmada, özel gereksinimli bireyler ile çalışırken onların psiko-motor ve bilişsel gelişim özelliklerine uygun bir tasarım çerçevesi çizmenin gerekliliği tartışılmaktadır. Özel gereksinimli bireylerin ihtiyaçlarına yönelik sahne tasarımı çalışmalarının yapım sürecine ilişkin kriter ve yöntemler önerilmektedir.
Individuals with down syndrome show different developmental characteristics than their typical peers. This study aim to investigate the effects of muscle and motor skill development of individuals with down syndrome among the group of individuals with special needs to set and costume design within a theatre practice. A play had been staged as the outcome of a project named In-Orchestra with 15 individuals with special needs who diagnosed down syndrome individuals during six months of 24 rehearsals which was held every week. There had been a three months long design and building process before the play Umut Otobüsü (Bus of Hope) was presented. Stage design in general, is shaped around the text, in line with the results of a series of pre-meetings of author, dramaturgist, director and designer. Besides, there are matters of design which set the framework of aesthetics that are direct the choices of form and practice as well as choice of materials. During rehearsals, actor individual’s skill range is also taken into consideration as one of the factors that shape the design. In this study case study, observation, interview and document analysis was used as methods of qualitative research methods. The study discusses the need of forming the design in conformity with individuals with special needs psychomotor skills and cognitive enhancement. Criteria and methods regarding stage design and its realization process are proposed for individuals with special needs.