YAZAR REHBERİ, DEĞERLENDİRME VE YAYIN SÜRECİ

Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi’ne (Turkish Culture and Hacı Bektaş Velî Research Quarterly) makale gönderecek yazarların başvuru öncesinde dikkat etmesi gereken bütün hususlar; derginin konu ve kapsamını, makaleden beklenen bilimsel niteliği, biçim ve atıf kurallarını, başvuru ve değerlendirme aşamalarını, çok yazarlı çalışmalarda zorunlu yazar katkı beyanını ve etik beyan yükümlülükleri bu sayfada tek bir başvuru kılavuzu içinde toplanmaktadır. Rehber; ayrı belgeler hâlinde yayımlanan Etik İlkeler ve Yayın Politikası ile Yazım Kuralları metinlerini tamamlar, onların yerini almaz.

1. Derginin Amacı ve Kapsamı

Dergi; Türk kültürünün maddî ve manevî unsurlarını, özellikle Alevîlik-Bektaşîlik ile tasavvuf geleneklerini, disiplinlerarası ve özgün bir bakışla inceleyen bilimsel çalışmaları yayımlamayı amaçlar. Amacımız, alanın birincil kaynaklarına dayanan, kuramsal çerçevesi güçlü ve uluslararası literatürle diyalog kuran araştırmaları görünür kılmaktır.

Derginin kapsamına giren başlıca alanlar şunlardır:

•     Alevîlik-Bektaşîlik tarihi, inanç sistemleri, ritüel ve kurumları (ocak, dergâh, tekke geleneği);

•     Tasavvuf tarihi, tarikatlar, vakıf-tekke ilişkileri ve dinî-sosyal ağlar;

•     Türk halk bilimi (folklor): inanç, ritüel-mitoloji ve maddî kültür;

•     Türk dili ve edebiyatı; Alevî-Bektaşî geleneğine ve Türk tarih-i dinîsine dair el yazması ve neşir çalışmaları;

•     Osmanlı sosyal, iktisadî, kültürel ve kurumsal tarihi; arşiv kaynaklarına dayalı tarih araştırmaları;

•     Din, sosyoloji, antropoloji, sanat tarihi ve mimarlık tarihi alanlarında Türk-İslam kültürüyle bağlantılı incelemeler.

Kapsam dışı değerlendirme: Yukarıdaki alanlarla doğrudan ilgisi kurulamayan, güncel siyasî tartışmalara indirgenen, bilimsel yöntemden yoksun çalışmalar; ayrıca yalnızca betimleyici, özgün bir argüman veya katkı içermeyen derlemeler editöryal ön incelemede iade edilir.

2. Yayın Dili, Periyot ve Erişim Politikası

Yayın dili: Türkçe, İngilizce ve Almanca. Türkçe makalelerde başlık, öz ve anahtar kelimelerin İngilizce karşılıkları; İngilizce makalelerde ise Türkçe karşılıkları zorunludur.

Periyot: Yılda dört sayı (Bahar/Mart, Yaz/Haziran, Güz/Eylül, Kış/Aralık). Dergi sürekli çağrı (rolling submission) esasıyla başvuru kabul eder.

Erişim: Açık erişim. Tüm içerik Creative Commons Atıf-GayriTicarî 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansıyla yayımlanır.

Ücret: Yazarlardan başvuru, değerlendirme veya yayın ücreti (APC) talep edilmez.

Kimlik: p-ISSN 1306-8253 · e-ISSN 2147-9895. Her makaleye DOI atanır.

3. Kabul Edilen Çalışma Türleri

Tablo 1. Çalışma türleri ve temel ölçütler

* Sözcük sayıları öz, dipnot/atıf ve kaynakça hariç gövde metni için tavsiye edilen aralıklardır; gerekçelendirilmiş sapmalar editör onayına tabidir.

4. Makaleden Beklenen Bilimsel Nitelik

Dergi, uluslararası alan dergilerinin gözettiği standartları benimser. Yayıma kabul, yalnızca biçimsel uygunlukla değil, aşağıdaki nitelik ölçütlerinin karşılanmasıyla mümkündür:

4.1. Özgünlük ve katkı

•     Çalışma, alana açıkça tanımlanmış özgün bir katkı sunmalı; mevcut literatürdeki boşluğu veya tartışmayı net biçimde konumlandırmalıdır.

•     Daha önce yayımlanmış ya da eşzamanlı olarak başka bir mecraya gönderilmiş çalışmalar kabul edilmez (bk. çifte/mükerrer yayın ve dilimleme yasağı).

4.2. Argüman ve kuramsal çerçeve

•     Makale, betimlemeyle yetinmemeli; açık bir tez, tutarlı bir argüman örgüsü ve sonuçları destekleyen bir kuramsal/kavramsal çerçeve içermelidir.

•     Giriş bölümü araştırma sorusunu, kapsamı ve sınırlılıkları; sonuç bölümü ise bulguların literatüre katkısını gerekçelendirmelidir.

4.3. Kaynak kullanımı ve yöntem

•     Birincil kaynaklar (arşiv belgeleri, el yazmaları, kadı sicilleri, saha verileri vb.) ile ikincil literatür arasında dengeli ve eleştirel bir ilişki kurulmalıdır.

•     Arşiv ve yazma kaynaklara dayalı çalışmalarda fon/defter kodları, gömlek/varak numaraları ve tarih (Hicrî/Milâdî) eksiksiz ve doğrulanabilir biçimde verilmelidir.

•     Yöntem; saha araştırması, nicel/nitel analiz veya metin tahkiki içeriyorsa, izlenen usul şeffaf biçimde açıklanmalıdır.

4.4. Dil ve anlatım

•     Metin akademik üslupta, açık ve tutarlı bir dille yazılmalı; terminoloji birliği gözetilmelidir. Türkçe olmayan özel isim, kavram ve eser adlarının yazımında TDV İslâm Ansiklopedisi imlâsı esas alınır.

•     İngilizce metin ve özetlerin yayım öncesinde nitelikli bir dil redaksiyonundan geçirilmiş olması beklenir.

5. Başvuru ve Çalışma Yükleme Süreci

Başvurular yalnızca derginin DergiPark üzerindeki çevrimiçi sistemi aracılığıyla, ilgili yazar (sorumlu yazar) tarafından yapılır. E-posta yoluyla gönderilen çalışmalar işleme alınmaz. Yükleme adımları ve gönderilecek dosyalar aşağıda belirtilmiştir; eksik dosya içeren başvurular tamamlanana kadar süreca alınmaz.

5.1. Başvuruda yüklenecek dosyalar

5.2. Yükleme adımları

1.   DergiPark üzerinde dergi sayfasına gidip “Makale Gönder” adımını başlatın.

2.   Çalışma türünü (araştırma, derleme, neşir, kitab değerlendirmesi vb.) seçin.

3.   Üst veriyi (başlık, öz, anahtar kelimeler, yazar/ler ve ORCID) sisteme TR ve EN olarak eksiksiz girin.

4.   Yukarıdaki tüm dosyaları ilgili alanlara yükleyin; ana metnin kör olduğunu doğrulayın.

5.   Başvuru kontrol listesini (Ek-3) işaretleyerek gönderimi tamamlayın.

6. Makale Şablonu ve Biçimsel Kurallar

Makaleler, derginin Word şablonu esas alınarak hazırlanır. Aşağıdaki kurallar İSNAD Atıf Sistemi 2. Edisyon’un akademik yazım esaslarıyla uyumludur.

6.1. Künye ve başlık

•     Başlık, çalışmanın içeriğini açık ve net biçimde yansıtmalı; çok uzun veya kapalı olmamalıdır. Başlıkta çift tırnak (“ ”) ve eğik çizgi (/) kullanılmaz; gerekirse tek tırnak ve alt başlıktan önce iki nokta (:) tercih edilir.

•     Başlığı oluşturan sözcüklerin ilk harfleri büyük, edat ve bağlaçlar küçük yazılır; başlık kalın olur, eğik yazım (kitap adları hariç) kullanılmaz. Türkçe başlık ile İngilizce başlık anlamca tam uyumlu olmalıdır.

•     Yazar ad-soyadı yalnızca ilk harfleri büyük, kalın yazılır; unvan, kurum, fakülte/anabilim dalı, şehir/ülke, e-posta ve ORCID bilgileri kapak sayfasında verilir. ORCID tüm yazarlar için zorunludur.

6.2. Öz, Abstract, anahtar kelimeler ve genişletilmiş özet

6.3. Başlıklandırma ve metin düzeni

•     Ana ve alt başlıklar ondalık sistemle numaralandırılır (1., 1.1., 1.1.1.); rakamdan sonra nokta ve bir boşluk bırakılır (Doğru: “1.1. Kavramsal Çerçeve”).

•     Metin gövdesi tercihen 11 punto, dipnotlar 9 punto; satır aralığı ve kenar boşlukları dergi şablonundaki değerlere uyar. Sayfa boyutu A4’tür.

•     Tablolar ve şekiller numaralandırılır (Tablo 1, Şekil 1), başlıkları üzerinde yer alır ve metinde mutlaka atıfla anılır. Görsellerin telif durumu yazarın sorumluluğundadır.

7. Atıf Sistemi: İSNAD 2. Edisyon (Metin İçi / Yazar-Tarih)

Dergi, İSNAD Atıf Sistemi 2. Edisyon’un metin içi (yazar-tarih) usulünü uygular. Kaynaklar metin içinde parantezle gösterilir; sayfa numarası yalnızca doğrudan alıntılarda eklenir. Ayrıntılı kurallar ve tüm kaynak türleri için www.isnadsistemi.org esas alınır.

7.1. Genel ilkeler

•     İki yazar arasında, öncesi ve sonrasında boşluk bırakılarak tire (-) kullanılır: (Topaloğlu - Çelebi, 2015, 55).

•     Yazar sayısı üç veya daha fazla ise ilk yazardan sonra “vd.” kısaltması yazılır: (Ayten vd., 2012, 55).

•     Sayfa için “s.” kısaltması kullanılmaz; sayfa doğrudan yazılır. Cilt ile sayfa arasında eğik çizgi konur: (Akün, 1989, 2/416). Cilt numarasında Romen rakamı kullanılmaz.

•     Klasik kaynakların ve arşiv belgelerinin tarihleri Hicrî/Milâdî olarak yazılır: 534/1139.

•     Aynı yazarın aynı yıla ait birden çok eserine atıfta yıla harf eklenir: (Koç, 2014a; Koç, 2014b). Aynı alıntıda peş peşe gelen eserlerde “a.mlf.” kısaltması kullanılır.

•     Birden fazla esere atıfta künyeler noktalı virgülle ayrılır: (Yılmaz, 2021, 38; Tansel, 1967, 5).

•     Makale DOI numarası metin içinde değil, yalnızca kaynakçada yer alır.

7.2. Sık kullanılan kaynak türleri için örnekler

Tablo 2. İSNAD 2. Edisyon — metin içi gönderme ve kaynakça örnekleri

Not. Kaynakça, İSNAD Dipnotlu Sistem ile aynı biçimde oluşturulur ve yazar soyadına göre alfabetik sıralanır. Arap-Fars kökenli müellif adlarında ilk geçişte TDV İA madde başı esas alınır (ör. Fahreddin er-Râzî), sonraki kullanımlarda meşhur ad tercih edilir.

8. Etik Beyan ve Zorunlu Beyanlar

Aşağıdaki beyanlar, makalenin son sayfasında “Etik Beyan” başlığı altında toplu olarak ve başvuru dosyasındaki Etik Beyan / Çıkar Çatışması Formuile birlikte sunulur. Dergi, YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi, ULAKBİM TR Dizin etik ölçütleri ve COPE ilkelerini esas alır.

8.1. Katkı oranı ve çıkar çatışması

•     Çok yazarlı çalışmalarda yazarların katkı oranları açıkça beyan edilir.

•     Yazarlar, çalışmanın değerlendirilmesini etkileyebilecek herhangi bir çıkar/menfaat çatışması bulunup bulunmadığını beyan eder. Yoksa “Çıkar çatışması beyan edilmemiştir.” ifadesi ilgili formda işaretlenir.

8.2. Destek ve teşekkür

•     Çalışma bir kurum/proje (TÜBİTAK, BAP vb.) tarafından desteklenmişse destekleyen kuruluş ve proje numarası belirtilir; yoksa “Bu araştırma için herhangi bir dış finansman alınmamıştır.” yazılır.

•     Tez, bildiri veya kitap bölümünden üretilen çalışmalar ilk sayfada açıkça beyan edilir (örn. “Bu makale, … danışmanlığında tamamlanan … başlıklı doktora tezinden üretilmiştir.”). Aksi hâlde mükerrer yayın/dilimleme ihlali doğar.

8.3. Etik kurul izni

Anket, mülakat, gözlem, odak grup, deney gibi insandan veri toplanan; ya da kişisel verilerin kullanıldığı çalışmalarda Etik Kurul İzni zorunludur. İzin belgesinin tarihi, kurulu ve karar/protokol numarası makalenin yöntem bölümünde ve etik beyanda belirtilir, belge başvuruya eklenir. Yalnızca ikincil kaynaklara, arşiv belgelerine ve kamuya açık verilere dayanan tarih/filoloji çalışmaları bu kapsam dışındadır; bu durum etik beyanda açıkça not edilir.

8.4. Üretken yapay zekâ kullanımının beyanı

Üretken yapay zekâ araçları yazar olamaz. Bu tür araçların metin/üretim sürecinde kullanılması hâlinde; hangi araç, hangi amaçla ve hangi aşamada kullanıldığı etik beyanda açıkça bildirilir. İçeriğin doğruluğu, özgünlüğü ve bilimsel sorumluluğu tümüyle yazar(lar)a aittir.

9. Değerlendirme (Hakemlik) Süreci

Dergi çift-kör hakemlik (double-blind peer review) uygular: yazar ve hakem kimlikleri karşılıklı olarak gizli tutulur. Süreç aşağıdaki aşamalardan oluşur.

* Süreler ortalama/öngörü niteliğindedir ve hakem erişilebilirliğine göre değişebilir; bağlayıcı taahhüt teşkil etmez.

Yazarlar, değerlendirme sürecinde dergiyle yalnızca DergiPark sistemi üzerinden iletişim kurar; hakemlerle doğrudan temas kurmaya çalışmak süreç ihlali sayılır. Düzeltme istenen çalışmalarda, hakem önerilerine verilen yanıtlar ayrı bir “yanıt mektubu/hakeme cevap dosyası” ile sunulur.

10. Yayın Süreci ve Yayın Sonrası

•     Kabul edilen makaleye DOI atanır ve ilgili sayıda yayımlanır. Yayım sırası editöryal takvime tabidir.

•     Yayımlanan içerik, uzun süreli erişim için arşivlenir; nihai PDF açık erişimle sunulur.

•     Yayım sonrası tespit edilen hatalar için düzeltme (erratum/corrigendum) yayımlanır. Ciddi etik ihlallerinde COPE akış şemaları uyarınca geri çekme (retraction) süreci işletilir.

•     Yazarlar, yayımlanan sürümü kurumsal/akademik depolarda lisans koşullarına (CC BY-NC 4.0) uygun biçimde paylaşabilir.

11. Telif Hakları ve Lisans

Yazarlar eserlerinin telif haklarını saklı tutar ve dergiye ilk yayım hakkını verir. Tüm makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicarî 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansıyla yayımlanır: eserler, kaynak ve yazar gösterilmek kaydıyla gayriticarî olarak paylaşılabilir ve uyarlanabilir. Başvuru sırasında tüm yazarlarca imzalanan Telif Devir/Lisans Formu sunulur.

12. Yazar Yükümlülüklerinin Özeti

•     Çalışma özgündür, daha önce yayımlanmamış ve eşzamanlı olarak başka yere gönderilmemiştir.

•     Tüm yazarlar çalışmaya fiilen katkı sunmuştur; katkı oranları beyan edilmiştir (çok yazarlı).

•     Atıflar İSNAD 2. Edisyon’a uygundur ve tüm kaynaklar kaynakçada gösterilmiştir.

•     Etik beyanlar, benzerlik raporu ve (gerekiyorsa) etik kurul izni eksiksiz sunulmuştur.

•     Görsel/tablo telif izinleri alınmış, çıkar çatışması ve finansman durumu beyan edilmiştir.

13. İletişim

Başvuru, takip ve yazışmalar derginin DergiPark sayfası üzerinden yürütülür. Editöryal iletişim adresleri ve başvuru bağlantısı için derginin DergiPark sayfasına başvurulur.