Troas Bölgesi’nin Çanakkale Boğazı kıyısında yer alan Işıldaktepe Altı arkeolojik alanı, bölgenin prehistorik dönem kronolojisi ve deniz seviyesi değişimlerinin yerleşimler üzerindeki etkileri açısından büyük önem taşımaktadır. 2011 yılında yüzey araştırmaları kapsamında keşfedilen bu alan, başlangıçta ve sonraki bilimsel çalışmalarda deniz tarafından büyük bir bölümü tahrip edilmiş bir höyük olarak tanımlanmıştır. Bu makale, Işıldaktepe Altı’nın keşif ve araştırma sürecini, höyük olarak algılanma sürecini, yapılan kazı çalışmaları sonrası bir tümülüs olduğunun anlaşılması ve bu alandaki bulguların Troas’taki Heroik dönem tümülüs geleneği, özellikle de meşhur Aias (Ajax) Tümülüsü ile olan ilişkisini, antik kaynaklardan doğrudan alıntılarla destekleyerek incelemektedir. Antik Troas’daki tümülüsler, erken Arkaik Dönem’den itibaren Homeros kahramanlarının mezarlarıyla ilişkilendirilmiş ve coğrafi işaretleyiciler olarak işlev görmüştür.
The archaeological site of Işıldaktepe Altı, located on the shores of the Dardanelles in the Troad region, holds great significance for the prehistoric chronology of the area and the impacts of sea-level changes on settlements. Discovered during surface surveys in 2011, this site was initially and in subsequent scientific studies identified as a settlement mound (höyük) that had been largely destroyed by the sea. This article examines the discovery and research history of Işıldaktepe Altı, the process of its conceptualization as a settlement mound, the realization of its true identity as a tumulus following excavation works, and the relationship of the findings from this site with the Heroic Age tumulus tradition in the Troad, particularly the renowned Tumulus of Aias (Ajax). This evaluation is extensively supported by direct citations from ancient sources. Since the early Archaic Period, the tumuli in the ancient Troad have been associated with the tombs of Homeric heroes and have functioned as prominent geographical markers.