tsa Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi 1301-370X Akademisyenler Birliği Derneği AGEING AND SOCIAL CHANGE YAŞLILIK VE TOPLUMSAL DEĞİŞİM Bulduk Emre Özgür 03 01 2014 182 182 53 60 10 09 2015 Copyright © 2015, Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi 2015 Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi

Ageing is a process in human life experiencing the loss of physical and psychological abilities. Ageing is an important part of the life process and the rate of elderly in population increasing significantly in developed and developing countries. The population of the elderly is increasing gradually in our country. The increase in the elderly population in the world showing significant effects on health, social and economic institutions. Therefore, demographic and socio-economic trends should be examined in order to determine the size and the characteristics of the elderly population in the future. This case will play an important role for identifiying health, economic, social policies and the needs of the elderly. Nowadays the deterioration of family integrity by transforming of the extended family into immediate family, economic development, industrialization and urbanization by the migrations from rural areas to cities caused social changes associated with the ageing of the population. Rapidly increase in the elderly population in developed societies causes trouble in need of elderly. Physiological changes occur in ageing like body functions slow down and the activities is limited. Health care, economic and social policies should be determined the elderly people.As a result, not only the state also individuals should take the responsibility of sustaining lives worthy of human dignity for elderly people.

Yaşlılık insan yaşamında fiziksel ve psikolojik yeti kayıplarının yaşandığı bir süreçtir. Yaşlılık yaşam sürecinin önemli bir parçası olup, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yaşlıların genel nüfus içindeki oranı önemli düzeyde yükselmektedir. Ülkemizde de yaşlı nüfus oranı gittikçe artmaktadır. Dünya yaşlı nüfusunun artması sağlık, sosyal ve ekonomik kurumlar üzerinde önemli etkiler göstermektedir. Bu nedenle gelecekte yaşlı nüfusun büyüklük ve karakteristiklerini belirlemek için demografik ve sosyo-ekonomik eğilimlerin incelenmesini gerektirmektedir. Bu durum yaşlılara yönelik gelecekteki ilgili sağlık, ekonomik ve toplumsal politikaları belirlemede ve ihtiyaçları ortaya koymada önemli rol oynayacaktır. Günümüzde geniş aileden çekirdek aileye geçilmesi aile bütünlüğünün bozulması, ekonomik gelişme, sanayileşme ve şehirleşmeyle birlikte kırsal bölgelerden şehirlere göçün hızlanması nüfus yaşlanması ile ilişkili sosyal dönüşüme de yol açmıştır. Gelişmiş toplumlarda hızlı bir şekilde yükselen yaşlı nüfus özellikle yaşlılığa bağlı bakıma muhtaçlık sorununun yaşanmasına neden olmaktadır. Yaşlanma da ortaya çıkan fizyolojik değişimler sonucunda bedensel fonksiyonlar yavaşlamakta ve yaşam aktiviteleri sınırlanmaktadır. Yaşlılar için sağlık, ekonomik ve toplumsal politikaların belirlenmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, yaşlıların insan onuruna yakışır bir yaşam sürdürebilmeleri yalnız devletin değil toplumu oluşturan bireylerin ortak sorumluluğu olmalıdır.

 Yaşlılık toplumsal değişim yaşlı bakımı Ageing Social Change Elderly Care AKÇAL, N. ve TAŞÇI, S. (2005). “65 Yaş Üstü Bireylere Bakım Verenlerin Yaşadıkları Sorunların Belirlenmesi”, Sağlık Bilimleri Dergisi (Journal of Health Sciences), S.14, s. 30-36. ALTUN, N.(1998). “Hasta Yakınlarının Bakım Verme Rolünde Zorlanma Durumları”, 1. Ulusal Evde Bakım Kongresi Bildiri Kitabı, s.71-78. ARPACI, F. ve ERSOY, A. F. (2007). “Türk Toplumunda Yaşlılık: Yetişkin Bireylerin Yaşlılık Dönemi Görüşlerine İlişkin Bir Araştırma” 38. Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi, Ankara/Türkiye, s.61-73. ARPACI, F. (2007). “Sosyo-Ekonomik Düzeye Göre Yaşlılık Komşuluk İlişkilerinin İncelenmesi”, Mesleki Eğitim Dergisi, (9)17:77-87. BLOOM, D.E., JIMENEZ, E. AND ROSENBERG, L. (2012). “Social Protection Of Older People. Global Population Ageing: Peril Or Promise?”, World Economic Forum, s.83-88. D.İ.E. (2000). Genel Nüfus Sayımı Nüfusun Sosyal ve Ekonomik Nitelikleri, T.C. Başbakanlık ve Devlet İstatistik Enstitüsü: Ankara. ERGİN, Ş. (2005). “Yaşlılık Dönemini Yaşayan İnsanlar”. III. Ulusal Yaşlılık Kongresi. Okullar Yayınevi, s:1-9, HANZER, O. (2007). “Ailede Yaşlıların Bakımı ve Karşılaşılan Sorunlar”, Ulusal Yaşlılık Kongresi, s.222-230. HENSLIN, A. (2012). “Greying Societies:Ageing Populations and Their Global Effects” , Fairobserver, s. 80. HOYMAN, N. AND KIYAK, H.A. (2005). Social Gerontology, Allyn and Bacon, Boston. KALINKARA, V. (2013). “Geleneksel Toplumdan Modern Topluma Yaşlı: Yaşlının Statüsü ve Geleceği”, Uluslararası Türkiye-Belçika İlişkileri Ve Türk Kültür-Sanat Sempozyumu. LEE, R., MASON, A. AND COTLEAR, D. (2010). “Some Economic Consequences of Global Aging”, The World Bank. LLOYD-SHERLOCK, P. (2002). “Social Policy And Population Ageing: Challenges For North And South”, International Journal Of Epidemiology, S.31, s.754-757. LOWRY, D.S. (2009). “Aging Social Change And Elderly Well-Being İn Rural China: Insights from Mixed-Methods Village Research”, Population Studies Center Research Report, 09-691. ÖZGEN, G. (2000). Yaşlı Olgularda Bakım Sorunları ve Bakım Verenlerin Durumu, Demans Dizisi, s:77-80. SAĞLIK BAKANLIĞI (2011). Sağlık İstatistikleri Yıllığı. http://sbu.saglik.gov.tr/ Ekutuphane/kitaplar/siy_2011.pdf. TOSELAND, R.W., SMITH, G. AND McCALLION, P. (2001) Family Caregivers of the Frail Elderly', in A. Gitterman (ed.) Handbook of Social Work Practice with Vulnerable and Resilient Populations. New York: Columbia University Press. TUFAN, İ., (2003). Modernleşen Türkiye’de Yaşlılık ve Yaşlanmak, Yaşlanmanın Sosyolojisi, Anahtar Kitaplar, İstanbul. UNITED NATIONS (2001). World Population Ageing: 1950-2050. New York. UNITED NATIONS (2011). World Population Prospects: The 2010 Revision. UN Population Division, New York. USLU, A. (2005). “Yaşlılıkta Yaşam Kalitesi ve Sosyal Etkileşimin Sağlanması İçin Dış Mekan Tasarımının Rolü”, III. Ulusal Yaşlılık Kongresi. WALKER, A. (1991). “The Relationship Between the Family and The State In The Care of Older People”, Canadian Journal of Aging, S. 10(2), s.94- 112. WORLD HEALTH ORGANISATION (2009). http://www.unorg/esa/population/publications/ WPA2009/WPA2009_workingPops.pdf. WORLD HEALTH ORGANISATION (2011). http://www.who.int/whosis/Whostat/EN_WHS 2011 _full.pdf. ZARIT, S.AND ZARIT, J.M. (2007). Mental Disorders in Older Adults: Fundamentals of Assessment and Treatment, The Guilford Pres., New York.