Araştırma Makalesi

İNÖNÜ MAĞARASI KAZILARI IŞIĞINDA KALKOLİTİK ÇAĞ’DA BATI KARADENİZ BÖLGESİ

Sayı: 26 18 Eylül 2020
Fadile Ekmen *
PDF İndir

İNÖNÜ MAĞARASI KAZILARI IŞIĞINDA KALKOLİTİK ÇAĞ’DA BATI KARADENİZ BÖLGESİ

Öz

Anadolu’nun tarihöncesi dönemleri göz önüne alındığında başta Karadeniz Bölgesi olmak üzere Kalkolitik Çağ ile ilgili araştırmaların henüz yeterli seviyede olmadığı dikkati çekmektedir. Buna rağmen mevcut çalışmalar Anadolu’nun farklı bölgelerinde Kalkolitik Çağ’ın kendine has dinamikler ve kültürel öğeler özelinde gelişim gösterdiği yönünde güçlü kanıtlar sunmaktadır. Eldeki sınırlı veriler ve araştırmalar ışığında özellikle Batı Karadeniz Bölgesi’nin Anadolu Kalkolitik Çağ araştırmaları için birçok soru işaretini barındırdığı görülmektedir. Bölgede yürütülen sınırlı sayıda çalışmanın ağırlıklı olarak yüzey araştırmalarından oluşması ve sistemli kazılarla araştırılmış, tabakaya bağlı veri elde edilen merkezlerin sayısının çok az olması, bu durumun başlıca sebepleri arasındadır. Bu bağlamda Batı Karadeniz kıyısında yer alan İnönü Mağarası kazılarında elde edilen Kalkolitik Çağ’a ilişkin veriler, bölgenin söz konusu dönemine ait kültürel yapısı ve ilişkiler ağının anlaşılması yönünde önemli ipuçları sunmaktadır. Bu çalışmada İnönü Mağarası’nın Kalkolitik Çağ’a ait V. tabakasında bulunan ve ağırlıklı olarak çanak çömlek parçalarından oluşan bulguların kapsamlı bir değerlendirmesi yapılmaya çalışılmıştır. V. tabakanın analojik değerlendirmeler neticesinde elde edilen göreceli kronolojik çerçevesi, bu tabakaya ait radyokarbon tarihleriyle desteklenmiştir. İlave olarak bölgede daha önce yapılan çalışmaların ve elde edilen verilerin bir özeti sunulmuştur. Burada sunulan veriler üzerinden bölgede Kalkolitik Çağ’a ilişkin bütüncül sonuçlara ulaşmak henüz mümkün olmasa da eldeki ilk veriler genel bir çerçeve çizmemize yardımcı olmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Batı Karadeniz Bölgesi, İnönü Mağarası, Kalkolitik Çağ, Koyu Renkli Açkılı Çanak Çömlek, Açkı Bezemeli Çanak Çömlek

Kaynakça

  1. ALKIM, U.B. / ALKIM, H. / BİLGİ, Ö. 1988. İkiztepe I, Birinci ve İkinci Dönem Kazıları (1974- 1975). Ankara.
  2. ARIK, R. O. 1944. “1942’de Türk Tarih Kurumu Adına Yapılan Bitik Kazısı ve Hatay Tetkikleri Hakkında Kısa Rapor”, Belleten 8/30: 341-386.
  3. AYENGİN, N. 2018. “Düzce İli 2016 yılı Arkeolojik Yüzey Araştırması”, Araştırma Sonuçları Toplantısı 35-2: 273-283.
  4. BACAK, G. / YILMAZER, S. A. 2011. “Karadeniz Ereğli (Zonguldak) Andezitlerinin Petrografik-Jeokimyasal Özellikleri ve Endüstriyel Kullanılabilirliği”, Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi 1/1: 23-36.
  5. BAILEY, D. W. 2000. Balkan Prehistory Exclusion Incorporation and Identity. London-New York.
  6. BAYSAL, E. L. / ERDOĞU, B. 2014. “Frog in the Pond: Gökçeada (Imbros), An Aegean SteppingStone in the Chalcolithic Use of Spondylus Shell”, Proceedings of the Prehistoric Society 80: 363-378.
  7. BİLGİ, Ö. 2012. Anadolu’da İnsan Görüntüleri Klasik Çağ Öncesi. İstanbul.
  8. BOYADZIEV, Y. 1995. “Choronology of Prehistoric Cultures in Bulgaria”, Prehistoric Bulgaria (Ed. D.W. Bailey/I. Panayatov). Wisconsin: 149-192.
  9. BURNEY, C. A. 1956. “Northern Anatolia Before Classical Times”, Anatolian Studies VI: 179-203.
  10. BRAMI, M. / HEYD, V. 2011. “The Origins of Europe’s First Farmers: The Role of Hacılar and Western Anatolia, Fifty Years On”, Praehistorische Zeitschrift 86-2: 165-206.

Kaynak Göster

APA
Ekmen, F. (2020). İNÖNÜ MAĞARASI KAZILARI IŞIĞINDA KALKOLİTİK ÇAĞ’DA BATI KARADENİZ BÖLGESİ. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, 26, 45-64. https://doi.org/10.22520/tubaar.2020.26.003
AMA
1.Ekmen F. İNÖNÜ MAĞARASI KAZILARI IŞIĞINDA KALKOLİTİK ÇAĞ’DA BATI KARADENİZ BÖLGESİ. TÜBA-AR. 2020;(26):45-64. doi:10.22520/tubaar.2020.26.003
Chicago
Ekmen, Fadile. 2020. “İNÖNÜ MAĞARASI KAZILARI IŞIĞINDA KALKOLİTİK ÇAĞ’DA BATI KARADENİZ BÖLGESİ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 26: 45-64. https://doi.org/10.22520/tubaar.2020.26.003.
EndNote
Ekmen F (01 Eylül 2020) İNÖNÜ MAĞARASI KAZILARI IŞIĞINDA KALKOLİTİK ÇAĞ’DA BATI KARADENİZ BÖLGESİ. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 26 45–64.
IEEE
[1]F. Ekmen, “İNÖNÜ MAĞARASI KAZILARI IŞIĞINDA KALKOLİTİK ÇAĞ’DA BATI KARADENİZ BÖLGESİ”, TÜBA-AR, sy 26, ss. 45–64, Eyl. 2020, doi: 10.22520/tubaar.2020.26.003.
ISNAD
Ekmen, Fadile. “İNÖNÜ MAĞARASI KAZILARI IŞIĞINDA KALKOLİTİK ÇAĞ’DA BATI KARADENİZ BÖLGESİ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi. 26 (01 Eylül 2020): 45-64. https://doi.org/10.22520/tubaar.2020.26.003.
JAMA
1.Ekmen F. İNÖNÜ MAĞARASI KAZILARI IŞIĞINDA KALKOLİTİK ÇAĞ’DA BATI KARADENİZ BÖLGESİ. TÜBA-AR. 2020;:45–64.
MLA
Ekmen, Fadile. “İNÖNÜ MAĞARASI KAZILARI IŞIĞINDA KALKOLİTİK ÇAĞ’DA BATI KARADENİZ BÖLGESİ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 26, Eylül 2020, ss. 45-64, doi:10.22520/tubaar.2020.26.003.
Vancouver
1.Fadile Ekmen. İNÖNÜ MAĞARASI KAZILARI IŞIĞINDA KALKOLİTİK ÇAĞ’DA BATI KARADENİZ BÖLGESİ. TÜBA-AR. 01 Eylül 2020;(26):45-64. doi:10.22520/tubaar.2020.26.003