Bu çalışmada Yunus Emre’nin derviş algısı açıklanacaktır. Yunus Emre XIII. Asırda Orta Anadolu'da yaşayan, Türk-İslâm mutasavvıfıdır. Onun şahsiyetini yoğuran en önemli unsur da tasavvufî hayattır. Yunus’un dünyasını “Allah aşkı, tevhit düşüncesi, ahlâk ve gelenek” gibi dört önemli kavram oluşturur. Yunus Emre’nin idealize ettiği tip, “insan-ı kâmil” tipidir. Yunus’a göre eşya, tek ve mutlak varlık olan Tanrı'dan zuhur etmiştir. Tanrı’dan zuhur eden eşya yine geldiği âleme, yani Hakk’a dönecektir. Eşyanın, kendisine ait müstakil bir vücudu yoktur. Vücut tektir ve o da Tanrı’ya aittir. Çalışmamızda Yunus’un dervişle ilgili çok sayıda şiirinin olduğu tespit edilmiştir. Bu şiirlerden doğrudan derviş olma isteği, dervişin vasıfları, derviş olan kişide bulunması ve bulunmaması gereken özellikler, dervişlerin hor görmenin mahsurları, dervişlerin sohbeti…vb. hususlarda yazdığı tam şiirler öncelikli olarak incelenmiştir. Önce derviş kelimesi hakkında bilgi verilmiş, kelimenin çeşitli dillerde anlamları üzerinde durulmuştur. Daha sonra Yunus’un derviş algısı kendi şiirlerinden hareketle işlenmiştir. Yunus’a göre derviş, şeriat, tarikat, marifet, hakikat makamlarını yaşamalıdır. Yunus Emre’nin bütün beyitlerinde doğrudan dervişi anlattığı altı şiiri vardır. Bu şiirler dikkate alınarak Yunus’un derviş telakkisi incelenmiştir.
This study will explain Yunus Emre's perception of dervishes. Yunus Emre was a Turkish-Islamic mystic who lived in Central Anatolia in the 13th century. The most important element shaping his personality was his mystical life. Yunus's world was shaped by four important concepts: ‘love of God, the idea of tawhid, morality, and tradition’. The idealised type of person Yunus Emre aspired to be is the ‘perfect human being.’ According to Yunus, objects emanate from God, who is the sole and absolute being. Objects emanating from God will return to the realm from which they came, namely the Divine. Objects do not have an independent existence of their own. There is only one existence, and it belongs to God. Our study found that Yunus wrote numerous poems about dervishes. We primarily examined poems that directly address the desire to become a dervish, the qualities of a dervish, the characteristics that a dervish should and should not possess, the pitfalls of despising dervishes, the conversations of dervishes, and so on. First, information about the word dervish was provided, focusing on the meanings of the word in various languages. Then, Yunus' perception of dervishes was examined based on his own poems. According to Yunus, dervishes should live by the principles of sharia, tariqa, marifet, and hakikat. There are six poems in which Yunus Emre directly describes the dervish in all his couplets. Yunus's perception of the dervish was examined by considering these poems.