Yıl 2012, Cilt 1 , Sayı 2, Sayfalar 38 - 50 2012-10-31

Kavram karikatürlerinin öğrencilerin kavram yanılgılarının giderilmesi üzerindeki etkisi: Sera etkisi ve küresel ısınma örneği
The Effects of concept cartoons on eliminating students’ misconceptions: Greenhouse effect and global warming

Arzu Erdoğan [1] , Lale Cerrah OZSEVGEC [2]


Bu çalışmada öğrencilerle tartışma ortamı oluşturarak onların öğrenmelerine katkı sağlayabilecek görsel araçlardan biri olan kavram karikatürleri kullanılmıştır. Araştırmada kavram karikatürlerinin, öğrencilerin sera etkisi ve küresel ısınma konularında var olan kavram yanılgılarının giderilmesi üzerindeki etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın örneklemini Rize Çay İlköğretim Okulunun 7. sınıfında öğrenim gören toplam 17 öğrenci oluşturmuştur. Basit deneysel desenin kullanıldığı çalışmada, veri toplama aracı olarak akademik başarı testi ve mülakat kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, çalışma grubunu oluşturan öğrencilerin sera etkisi ve küresel ısınma konusunda birçok kavram yanılgısına sahip olduğunu ve kavram karikatürleri içeren öğretim sürecinden sonra, bu yanılgıların büyük bir çoğunluğunun giderildiğini ortaya koymuştur. Öğrenciler ile yürütülen mülakatlar, kavram karikatürlerinin öğrenmeyi eğlenceli hale getirdiği ve hatırlamayı kolaylaştırdığı yönünde bulgular ortaya koymuştur. Bu bulgular doğrultusunda, öğretmenlerin kavram karikatürlerinin öğretim sürecinde kullanımı konusunda bilgilendirilmesi ve farklı fen konularında da kavram karikatürleri ile desteklenmiş çoklu materyallerin kullanılmasının daha faydalı olabileceği önerilmiştir.
The aim of the study is to examine the effects of concept cartoons on eliminating students’ misconceptions about the global warming and greenhouse effect. The sample of the study is consisted of 17 students from the 7 grade of Rize Çay Primary School. Simple experimental study design was used in the study. Test and semi-structured interview were used to collect the data. The results of the study showed that the students had misconceptions about global warming and greenhouse effect. The teaching process comprising concept cartoons treated most of these misconceptions. Students indicated that the teaching process was enjoyable and it eased the students’ remembering of the given knowledge. Based on the results, it was suggested that the teachers should be informed about the usage of concept cartoon in the classroom and combination of different teaching methods which is supported by concept cartoon may be more useful for different science subjects.
  • Atasoy, E., ve Ertürk, H., (2008). İlköğretim öğrencilerinin çevresel tutum ve çevre bilgisi üzerine bir alan araştırması. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 105-122.
  • Atasoy, Ş. ve Akdeniz A.R. (2009). Kavram karikatürlerinin etki-tepki kuvvetleri ile ilgili yanılgıları gidermeye etkisi. 3. Uluslararası Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Sempozyumu, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
  • Bahar, M. ve Aydın, F. (2002). Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin sera gazları ve global ısınma ile ilgili anlama düzeyleri ve hatalı kavramlar. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Kongresi, ODTÜ, Ankara.
  • Balım, A.G., İnel, D. ve Evrekli, E. (2008). The effects the using of concept cartoons in science education on students’ achievement and enquiry learning skill perceptions. Elementary Education Online, 7,1,188-202.
  • Boyes, E. ve Stanisstreet, M. (1992). Students’ perceptions of global warming. International Journal of Environmental Studies, 42,287-300.
  • Boyes, E. ve Stanisstreet, M. (1997). Children’s models of two major global environmental ıssues (ozone layer and greenhouse effect). Research in Science and Technological Education, 15(1), 19-28.
  • Boyes, E., Stanisstreet, M. ve Papantoniou, V.S. (1999).Tthe ideas of Greek high school students about the ozone layer. Science Education, 83,6, 724-737.
  • Christidou, V. ve Koulaidis, V. (1996). Children’s mental models of the ozone layer and ozone depletion. Research in Science Education, 26, 421-436.
  • Darçın, E.S., Bozkurt, O., Hamalosmanoğlu, M. ve Köse, S. (2006). İlköğretim öğrencilerinin sera etkisi hakkındaki bilgi düzeylerinin ve kavram yanılgılarının tespit edilmesi. Internatinal Journal of Environmental and Science Education, 1(2), 104-115.
  • Demir,Y., Uzoğlu, M. ve Büyükkasap, E. (2012). Fen bilgisi öğretmen adaylarının kuvvet ve hareket ile ilgili sahip olduğu kavram yanılgılarının belirlenmesinde kullanılan karikatürlerin ve çoktan seçmeli soruların etkililiğinin karşılaştırılması. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 88-102.
  • Dove, J. (1996). Student teacher understanding of the greenhouse effect, ozone layer depletion, and acin rain. Environmental Education Research, 2(1), 89-100.
  • Ekici, F., Ekici, E. ve Aydın, F. (2007). Utility of concept cartoons in diagnosing and overcoming misconceptions related to photosynthesis. International of Journal of Environmental & Science Education, 2(4), 111-124. Ekim, K.F. (2007). İlköğretim fen öğretiminde kavramsal karikatürlerin öğrencilerin kavram yanılgılarını gidermedeki etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Ekiz, D., (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Evrekli, E. ve Balım, A.G. (2010). Fen ve teknoloji öğretiminde zihin haritası ve kavram karikatürü kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına ve sorgulayıcı öğrenme becerileri algılarına etkisi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 1(2), 76-98.
  • Groves F., ve Pugh A. (2002). Cognitive İllusions as Hindrances to Learning Complex Environmental Issues, Journal of Science Education and Technology, 11(4), 381-390.
  • Hançer, A.H., Şensoy, Ö. ve Yıldırım, H.İ. (2003). İlköğretimde çağdaş fen bilgisi öğretiminin önemi ve nasıl olması gerektiği üzerine bir değerlendirme. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13, 80-88.
  • Kabapınar, F. (2005). Effectiveness of teaching via concept cartoons from the point of view of constructivist approach. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(1), 135-146.
  • Kabapınar, F. (2007). Fen öğretiminde kavram karikatürleri: oluşturmacı bir öğretim yöntemi, ilköğretim çağına genel bir bakış. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları, 243-264.
  • Kahraman, S., Yalçın, M., Özkan, E. ve Aggül, F. (2008). Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin küresel ısınma konusundaki farkındalıkları ve bilgi düzeyleri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 49-263.
  • Kaptan, F.(1999). Fen bilgisi öğretimi. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
  • Karasar, N. (2006). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  • Karataş, F.Ö., Köse, S. ve Coştu, B. (2003). Öğrenci yanılgılarını ve anlama düzeylerini belirlemede kullanılan iki aşamalı testler. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(13), 54-69.
  • Kavak, N. ve Köseoğlu, K. (2001) Fen öğretiminde yapılandırıcı yaklaşım. G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 139-148.
  • Keogh, B. ve Naylor, S. (1996). Teaching and learning in science: a new perspective. lancaster: British Educational Research Association Conference.
  • Keogh, B. ve Naylor, S. (1999). Concept cartoons, teaching and learning in science: an evaluation. International Journal of Science Education. 21(4), 431-446.
  • Kılınç, A., Stanisstreet, M. and Boyes, E. (2008). Turkish Students’ Ideas About Global Warming, International Journal of Environmental & Science Education, 3(2), 89-98
  • Meadows, G. ve Wiesenmayer, R. (1999). Identifying and addressing students’ alternative conceptions of the causes of global warming: the need for cognitive conflict. Journal of Science Education and Technology, 8, 235-239.
  • MEB. (2010). İlköğretim Fen ve Teknoloji Öğretmen Kılavuz Kitabı (7. Sınıf), Bediralp Matbaacılık, İstanbul.
  • MEB. (2005). İlköğretim Fen ve Teknoloji Dersi (6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara.
  • Özmen, H. (2004). Fen öğretiminde öğrenme teorileri ve teknoloji destekli yapılandırmacı (Constructivist) Öğrenme. The Turkish Online Journal Of Educational Technology, 3(14), 100-109.
  • Pawlowski, A. (1996). Perception of environmental problems by young people in Poland. Environmental Education Research, 2(3), 279-285.
  • Pekel, F., O., Kaya, E. ve Demir, Y. (2007). Farklı lise öğrencilerinin ozon tabakasına ilişkin düşüncelerinin karşılaştırılması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 15(1), 169-174.
  • Potts, A., Stannisstreet, M. ve Boyes, E. (1996). Children’s ıdeas about the ozone layer and opportunities for physics teachings. School Science Review, 78, 57-62.
  • Sağır, Ş.U., Aslan, O. ve Cansaran, A. (2008). İlköğretim öğrencilerinin çevre bilgisi ve çevre tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Elemantary Education Online, 7(2), 496-511.
  • Seçgin, F., Yalvaç, G. ve Çetin, T. (2010) İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin karikatürler aracılığıyla çevre sorunlarına ilişkin algıları. International Conference on New Trends in Education and Their Implications, Antalya.
  • Selvi, M. (2007). Biyoloji öğretmeni adaylarının çevre kavramları ile ilgili algılamalarının değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Selvi, M. ve Yıldız, K. (2009). Biyoloji öğretmeni adaylarının sera etkisi ile ilgili algılamaları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7,4, 813-852.
  • Summers, M., Kruger, C., Childs, A. ve Mant, J. (2001). Understanding the science of environmental ıssues: development of a subject knowledge guide for primary teacher education. International Journal of Science Education, 23(1), 33-53.
  • Şahin, N.F., Cerrah, L., Saka, A. ve Şahin, B. (2004). Yüksek öğretimde öğrenci merkezli çevre eğitimi dersine yönelik bir uygulama. Gazi üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(3), 113-128.
  • Watt, F. ve Wilson, F. (2010). Hava ve İklim. Ankara:Tubitak Yayınları.
  • URL–1, http://www.belgeler.com/blg/2abi/ogr-tek-ders-not, İnternetten 19 Ekim 2011 tarihinde elde edilmiştir.
  • Yılmaz, D. (2006). İlköğretimde çevre eğitimi için yöntem geliştirme. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Yücel, S.A. ve Morgil, İ. (1998). Yüksek öğretimde çevre olgusunun araştırılması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14, 84-91.
Birincil Dil tr
Konular Eğitim, Bilimsel Disiplinler
Yayınlanma Tarihi Fall 2012
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Yazar: Arzu Erdoğan

Yazar: Lale Cerrah OZSEVGEC

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Ekim 2012

APA Erdoğan, A , Ozsevgec, L . (2012). Kavram karikatürlerinin öğrencilerin kavram yanılgılarının giderilmesi üzerindeki etkisi: Sera etkisi ve küresel ısınma örneği . Turkish Journal of Education , 1 (2) , 38-50 . DOI: 10.19128/turje.181046