Yıl 2012, Cilt 1 , Sayı 2, Sayfalar 80 - 91 2012-10-31

Bilişim teknolojileri öğretmen adaylarının bilgisayar öz-yeterlikleri
Computer self-efficiency of pre-service IT teachers

Mehmet Tekerek [1] , Orhan Ercan [2] , Mehmet Salih Udum [3] , Kemal Saman [4]


Fatih Projesi kapsamında Bilişim Teknolojilerinin, öğrenme ortamlarında daha etkin kullanımı amaçlanmaktadır. Ayrıca tüm okullarda teknolojik altyapı iyileştirmelerinin yapılması hedeflenmektedir. Söz konusu sürecin işletilebilmesi için Bilişim teknolojileri öğretmenleri kilit rol oynayacaktır. Bu nedenle, araştırmada Fatih projesini sürdürecek olan Bilişim teknolojileri öğretmenliği adaylarının bilgisayar öz yeterlik algıları tarama modeli kullanılarak incelenmiştir. Çalışma grubunu iki farklı üniversitenin Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi bölümünde (BÖTE) öğrenim gören 200 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada Akkoyunlu ve Orhan (2003) tarafından geliştirilen “Bilgisayar öz yeterlik ölçeği” kullanılarak, öğrencilerin bilgisayar öz yeterlik algıları ile cinsiyet, mezun olunan ortaöğretim türü, bölüm tercih sırası, devam edilen sınıf ve okuduğu üniversite değişkenleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırma sonucunda, erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre, meslek lisesi mezunu öğrencilerin, genel lise mezunu öğrencilere göre, 3 ve 4. sınıfa devam eden öğrencilerin 1. sınıf öğrencilerine göre daha yüksek bilgisayar öz yeterlik algısına sahip olduğu görülmüştür. Bölüm tercih sırasının bilgisayar öz yeterlik algısını etkilemediği bulgularına ulaşılmıştır.
Within FATİH Project, it’s aimed to use information technology more effectively in learning environments and targeted to make technological infrastructure improvements in schools. For this process information technology teachers play a key role. Thus, Information Technologies (IT) pre-service teachers’ computer self-efficiency perceptions were examined. In the study, a survey model was used and the sample included 200 Computer Education and Instructional Technologies (CEIT) students in two different universities. Relationships between the perceptions of computer self-efficacy of CEIT students and variables such as gender, graduated high school type, place of department preference, grade level and university type were examined by using computer self-efficacy scale that was developed by Orhan ve Akkoyunlu (2003). As a result, it’s indicated that; Male pre-service teachers have higher computer self-efficacy perceptions than female pre-service teachers, Pre-service teachers that were graduated from vocational high school have higher computer self-efficacy perceptions than pre-service teachers that were graduated from general high school, Junior and senior pre-service teachers have higher computer self-efficacy than freshmen. Finally, the research indicated that place of department preference have no effect on the computer self-efficacy perceptions, also there isn’t a significant difference in computer self-efficacy perceptions among pre-service teachers from different universities.
  • Akkoyunlu, B.,Kurbanoğlu, S., (2003). Öğretmen Adaylarının Bilgi Okuryazarlığı Ve Bilgisayar Öz-Yeterlik Algıları Üzerine Bir Çalışma, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24, 1-10.
  • Akkoyunlu ,B., Orhan, F., (2003). Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi (BÖTE) Bölümü Öğrencilerinin Bilgisayar Kullanma Öz Yeterlik İnancı ile Demografik Özellikleri Arasındaki İlişki, [Online], TheTurkish Online Journal of EducationalTechnology, 2(3), 1-11
  • Bandura, A. (1986). Socialfoundations of thoughtandaction: A socialcognitivetheory. EnglewoodCliffs, NJ: Prentice-Hall.
  • Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: Theexercise of control. New York: Freeman.
  • Compeau, D. R. &Higgins, C. A. (1995). Computer self-efficacy: Development of a measureandinitial test. MIS Quarterly, 19(2), 189-212.
  • Çetin, B. (2008). Fen Bilgisi Öğretimi Dersinin Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı 3.Sınıf Öğrencilerinin Fen Öğretimindeki Öz-Yeterlik İnançlarına Etkisi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi.11(2), 55-71.
  • Delcourt, M A. B. &Kinzie, M. B. (1993). Computer technologies in teacher education: The measurement attitudes and self-efficacy. Journal Research and Development in Education, 27(1), 35-41.
  • Durndell, A., Haag, Z., (2002). Computer Self-Efficacy, Computer Anxiety, Attitudes Towards the Internet and Reported Experience with The Internet, by Gender, in an East European Sample, Computers in Human Behavior 18, 521–535.
  • Ekici, G.,Gülya, H. ve Taşkın, N. (2008). Öğretmen adaylarının zekâ türleriyle bilgisayarla ilgili öz-yeterlik algıları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi, Akademik Dizayn Dergisi, 3, 94-103.
  • Gülten, D. Ç., Özsarı, İ., Yaman, Y., Deringöl, Y., (2010). Matematik, Fen Bilgisi, Sosyal bilgiler ve Sınıf öğretmen AdaylarınınBilgisayar Öz-Yeterlik algıları ile Meraklılık Düzeyleri Arasındaki İlişki, International Conference on New Trends in Education and Their Implications, Akdeniz Üniversitesi, 485-491.
  • İpek, C., Acuner, Y. H., (2011). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Bilgisayar Öz-Yeterlik İnançları ve Eğitim Teknolojilerine Yönelik Tutumları, Ahi Evran Ünviversitesi, Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 12, Sayı 2,Haziran 2011 Özel Sayı, 23-40
  • Karasar, N. (1994). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayınevi. S. 77
  • Karsten, R. Ve Roth, M. R. (1998). The relationship of computer experience and computer self-efficacy to performance in introductory compute rliteracy courses. Journal of Research on Technology Education, 31(1), 14-2 Khrorrami, O. (2001). Researching computer self-efficacy. International Educational Journal, 2(4), 17-25. Korkut, E., Akkoyunlu, B., (2008). Yabancı Dil Öğretmen Adaylarının Bilgi ve Bilgisayar Okuryazarlık Öz-yeterlikleri, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (H. U. Journal of Education) 34: 178-188.
  • Küçükyılmaz, A., Duban , N., (2006). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Fen Öğretimi Öz yeterlilik İnançlarının Artırılabilmesi İçin Alınacak Önlemlere İlişkin Görüşleri, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2, 1-23. MEB Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü (2010). Eğitimde fırsatları artırma teknolojiyi iyileştirme hareketi projesi(FATİH). Broşür ve sunu. [Çevrim-içi: http://fatihprojesi.meb.gov.tr/tr/icerikincele.php?id=12], Erişim tarihi: 15 Ocak 2012.
  • Murphy, C.,Coover, D., Owen, S. (1989) Development and validation of the computer self-efficacy scale. Education and Psychological Measurement, Vol. 49, (4), 893-899
  • Schunk, Dale H., (1991). Self-Efficacy and Academic Motivation. Education Psychologist, 26, 207- 231
  • Seferoğlu, S., (2005). Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü Öğrencilerinin Bilgisayara Yönelik Öz yeterlilik Algıları Üzerine Bir Çalışma, XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi 28–30 Eylül, Kongre Kitabı Cilt I, 856-861.
  • Seferoğlu, S., Koçak, Y., (2003). Eğitim Fakültelerindeki Öğretim Elemanlarının Bilgisayar Kullanımı ve Öz-yeterlik Algıları, Bilişim Teknolojileri Işığında Eğitim Konferansı ve Sergisi (BTIE), 21-23 Mayıs, 2003, ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi, Ankara.
  • Tekin, H. (1996). Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme. 9. Baskı, Ankara: Yargı Yayınlar
  • Topkaya, Z.,E.,(2010) Pre-Service English Language Teachers’ Perceptıons of Computer Self-Efficacy and General Self-Effıcacy, The Turkish Online Journal of Educational Technology, 9(1), 143-156.
  • Torkzadeh, G. , Koufteros, X. (1994) Factorial validity of a computer self –efficacy scale and the impact of computer training, Education and Psychological Measurement, Vol. 54(3), 813-821.
  • Tschannen-Moran, M., Hoy, A. W. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct, Teaching and Teacher Education, 17, 783–805.
  • Tschannen-Moran, M.,Woolfolk Hoy, A., Hoy, W. K. (1998). Teacher efficacy: Its meaning and measure, Review of Educational Research, 68, 202–248.
  • Tuncer, M.,Tanaş R. (2011), Öğrencilerinin Bilgisayar Öz-Yeterlik Algılarının Değerlendirilmesi, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Eğitim Fakültesi, Sayı:6, 222-232
  • Umay, A., Aşkar, P., (2001). İlköğretim Matematik Öğretmenliği Öğrencilerinin Bilgisayarla İlgili Öz yeterlilik Algısı, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 21, 1-8.
  • Yenilmez, K., Kakmacı, Ö. (2008) İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bölümü Öğrencilerinin Öz Yeterlik İnanç Düzeyleri, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 1-22.
  • Yılmaz, M., Gerçek, C., Köseoğlu, P., Soran, H. (2006). Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Öğretmen adaylarının Bilgisayarla İlgili Öz-Yeterlik İnançlarının İncelenmesi, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 278-287.
  • YÖK, (2012). Meslekî Ve Teknik Eğitim Bölgesi İçindeki Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin İşyerlerindeki Eğitim, Uygulama Ve Stajlarına İlişkin Esas Ve Usuller Hakkında Yönetmelik, Çevrim İçi: http://www.yok.gov.tr/content/view/485/, Erişim: 25 Ocak 2012
  • YÖK, (2012). YÖK Kurul Kararı Basın Açıklaması, Çevrim içi: https://basin.yok.gov.tr/files/c51ebdabe088526b3bde216ce24fa355.pdf, Erişim: 25 Ocak 2012
Birincil Dil tr
Konular Eğitim, Bilimsel Disiplinler
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-6112-3651
Yazar: Mehmet Tekerek (Sorumlu Yazar)
Kurum: Kahramanmaraş Sütçüimam University
Ülke: Turkey


Yazar: Orhan Ercan

Yazar: Mehmet Salih Udum

Yazar: Kemal Saman

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Ekim 2012

APA Tekerek, M , Ercan, O , Udum, M , Saman, K . (2012). Bilişim teknolojileri öğretmen adaylarının bilgisayar öz-yeterlikleri . Turkish Journal of Education , 1 (2) , 80-91 . DOI: 10.19128/turje.181049