<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article         dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Türkbilig</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">1302-6011</issn>
                                        <issn pub-type="epub">3023-476X</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Hacettepe Üniversitesi</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id/>
                                                                                                                                                                                            <title-group>
                                                                                                                        <article-title>Âşik Tarzi Şiir Geleneğinin Teşekkülüne Dair Değerlendirmelere Bir Ek: Meyhaneler</article-title>
                                                                                                                                                                                                <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>An Addition to Evaluations on Organization of Minstrel Style  Poetry Tradition: Tavern’s  Meyhaneler</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                <name>
                                    <surname>Çapraz</surname>
                                    <given-names>Erhan</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Halk  Bilimi Bölümü. Nevşehir/TÜRKİYE.</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20180101">
                    <day>01</day>
                    <month>01</month>
                    <year>2018</year>
                </pub-date>
                                                    <issue>35</issue>
                                        <fpage>233</fpage>
                                        <lpage>244</lpage>
                        
                        <history>
                                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2000, Türkbilig</copyright-statement>
                    <copyright-year>2000</copyright-year>
                    <copyright-holder>Türkbilig</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Osmanlı coğrafyasında âşık tarzı şiir geleneği, XVI. yüzyılda teşekkül etmiştir. Hiç şüphesiz geleneğin ortaya çıkışında ve icra töresinin şekillenmesinde en önemli sosyal kurum‘kahvehane’lerdir. Fakat M. Fuad Köprülü, İkdam’da çıkan yazılarında, âşık tarzını vücuda getiren hayat şeklinin tezahürleri olarak bozahane âlemlerini, Galata meyhanelerini, mesireleri ve Yeniçeri hayatını işaret etmektedir. Dolayısıyla geleneğin nasıl bir zeminde teşekküle başladığınının ortaya konulması elzemdir. Geleneğin başta meyhaneler olmak üzere ‘muhabbeti’ ve ‘hoşça vakit geçirmeyi’ esas alan bir zeminde teşekküle başladığını rahatlıkla ifade edebiliriz. Yazıda bu bakış açısıyla âşıkların âşık tarzı kültür geleneğinin teşekkülünden önce Galata ve Tahtakale meyhaneleri başta olmak üzere daha ziyade ‘meyhane’ odaklı bir icrâ süreci yaşadığı gerçeği üzerinde durulacaktır. Dolayısıyla kahvehaneler kadar olmasa da içkiye dayalı eğlence meclislerinin  âb âlemleri , yani bozahane ve meyhane âlemleri ile mesirelerin de gerek geleneğin gerekse bu geleneğin odağı olan kahvehanelerin teşekkülünde etkin bir işleve sahip olduğu ele alınacaktır. Zira geleneğin sözlü kültür ortamında oluşmasının bu iletişim ve etkileşimin devamlılığında katkısı büyüktür. Ayrıca meyhane zemininde teşekkül eden kültürel ve edebî yapılanmanın izleri şairlerin eserleri üzerinden de takip edilerek Ermeni aşuglarının âşık tarzı kültür geleneğine dâhil olmasında ve âşık tarzı şiir geleneğinin müzikal bir form kazanmasında meyhane zemininde teşekkül eden bu kültürel ve edebî yapılanmanın da tesiri olabileceği hususu değerlendirilmeye çalışılacaktır</p></abstract>
                                                                                                                                    <trans-abstract xml:lang="en">
                            <p>Minstrel style poetry tradition was organized in the Ottaman geography, 16.th century. Without doubt, organizing this tradition and performing according to this tradition, kahvehane’s  coffee houses  are the most effective places. But M. Fuad Köprülü adds bozahane parties, taverns  meyhanes  in Galata, promenades  parks  and life of Janissaries  Yeniçeri  as appearings of new lifestyles which generates the minstrel style in his articles at İkdam. So it’s a necessity to put forward where this tradition organized. We can freely say that organization of this tradition based on “friendly conversation”  muhabbet  and “spending time nicely”. In this point of view, in this paper the reality that minstrels perform according to tavern context, foremost taverns of Galata and Tahtakale, will be mentioned. So alcohol-based parties/entertainments  like entertainments in bozahanes and taverns and in promenades/parks  effect on organizing minstrel style poetry tradition and coffee houses’ becoming center of this tradition will be evaluated. Because, this tradition which was developed in oral cultural context has a great contribution on continuity of this communication and interaction. In addition to this, tracks of tavern-based cultural and literal structure will be followed and tavern-based cultural and literal structures effect on Armenian aşugs  minstrels  joining minstrel style poetry tradition and minstrel style poetry tradition’s acquiring a musical form will be evaluated</p></trans-abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Âşık tarzı şiir geleneği</kwd>
                                                    <kwd>  kahvehane</kwd>
                                                    <kwd>  meyhane</kwd>
                                                    <kwd>  Galata ve Tahtakale meyhaneleri</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                                            <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>Mİnstrel style poetry tradition</kwd>
                                                    <kwd>  coffee house</kwd>
                                                    <kwd>  tavern</kwd>
                                                    <kwd>  taverns of Galata and Tahtakale</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                            </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ahmet Rasim (2016), “Eski İstanbul Hovardaları’ndan Bir Başlangıç Hikâyesi”, Mehmet Tevfik, Meyhane Yahut İstanbul Akşamcıları, (Haz.: Vasfi Kuyucu), İstanbul: Gram Yayınları: 45-57.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ARSLAN, Mustafa (2015), “Kültürel Belleğin Uzman Taşıyıcıları Olarak Âşıklar”, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 15/1: 1-6.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Âşık Çelebi (2010a), Meşâʻirü’ş-Şuʻarâ (İnceleme – Metin), (Haz.: Filiz Kılıç), I, İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Âşık Çelebi (2010b), Meşâʻirü’ş-Şuʻarâ (İnceleme – Metin), (Haz.: Filiz Kılıç), III, İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Aziz B. Erdeşir-i Esterâbâdî (2014), Bezm u Rezm (Eğlence ve Savaş), (Çev.: Mürsel Öztürk), Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BAŞER, Fatma Âdile (2006), “Türk Halk ve Klâsik Müziklerinin Oluşum ve İlişkilerine Târihten Bakmak”, Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, III, 1: 1-20.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BİRSEL, Salâh, (2014), Kahveler Kitabı, İstanbul: Sel Yayıncılık.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÇETİNDAĞ, Yusuf (2010), Ali Şir Nevaî, İstanbul: Kaynak Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÇOBANOĞLU, Özkul (2006), Eminönü Merkezli Âşık Edebiyatı, İstanbul: Eminönü Belediyesi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÇOKUĞRAŞ, Işıl (2014), “18. Yüzyıl Sonlarında İstanbul’da Meyhaneler”, İstanbul Araştırmaları Yıllığı, İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yayınları, 3/2014: 87- 93.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÇOKUĞRAŞ, Işıl (2016), Bekâr Odaları ve Meyhaneler / Osmanlı İstanbulu’nda Marjinalite ve Mekân (1789-1839), İstanbul: İstanbul Araştırmları Enstitüsü Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">DEMİRALP, Burhan (1988), Ahmet Kutsi Tecer’in Halkbilimi İle İlgili Çalışmaları, Ankara: Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ERGİN, Muharrem (1946), “Melîhî”, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, II, 1-2: 59-78.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Evliya Çelebi (2003a), Günümüz Türkçesiyle Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, 1 (1. Kitap), (Haz.: Seyit Ali Kahraman ve Tücel Dağlı), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Evliya Çelebi (2003b), Günümüz Türkçesiyle Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, 1 (2. Kitap), (Haz.: Seyit Ali Kahraman ve Tücel Dağlı), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">GERÇEK, Selim Nüzhet (1997), İstanbul’dan Ben de Geçtim, İstanbul: Kitabevi Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">GÜNAY, Umay (1999), Türkiye’de Âşık Tarzı Şiir Geleneği ve Rüya Motifi, Ankara: Akçağ</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İNALCIK, Halil (2011), Has-bağçede ʻAyş u Tarab, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KAFKASYALI, Ali (2006), İran Türkleri Âşık Muhitleri, Erzurum: Eser Ofset.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KAFKASYALI, Ali (2007), İran Türk Âşıkları ve Millî Kimlik, Erzurum: Eser Ofset.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KAYGILI, Osman Cemal (2003), Akşamcılar (Eski Bir Akşamcının Defterinden), İstanbul: Arma Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KAYGILI, Osman Cemal (2007), İstanbul’da Semai Kahveleri ve Meydan Şairleri, İstanbul: Merkez Kitapçılık.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KAYGILI, Osman Cemal (2016a), “Bir AkşamcınınAnıları’ndan İçkiye Nasıl Başlanır”, Mehmet Tevfik, Meyhane Yahut İstanbul Akşamcıları, (Haz. Vasfi Kuyucu), İstanbul: Gram Yayınları: 57-77.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KAYGILI, Osman Cemal (2016b), “Eski Balıkpazarı”, Mehmet Tevfik, Meyhane Yahut İstanbul Akşamcıları, (Haz. Vasfi Kuyucu), İstanbul: Gram Yayınları: 77-79.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KOBOTARİAN, Nabi, (2008), Tebriz Âşıklık Geleneği ve Âşık Edebiyatı, Adana: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KOÇU, Reşad Ekrem ve Mehmet Ali AKBAY(1965), İstanbul Ansiklopedisi, VII, İstanbul: İstanbul Ansiklopedisi ve Neşriyat Kollektif Şirketi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KOÇU, Reşad Ekrem (2015), Eski İstanbul’da Meyhaneler ve Meyhane Köçekleri, İstanbul: Doğan Kitap.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KOZ, Sabri (1995), “Kethudâzâde Ârif Efendi Menâkıbı’nda Folklor ve Halk Edebiyatı”, VI. Uluslararası Türk Halk Edebiyatı Semineri (5-7 Mayıs 1995, Eskişehir), (Haz.: Güven Tanyeri), Eskişehir: Eskişehir Valiliği Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KÖPRÜLÜ], Köprülüzâde M. Fuad (1914a), “Saz Şâirleri 3- Âşık Tarzı Hangi Şekl-i Hayatın İfadesidir”, İkdam, 11 Nisan 1914.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KÖPRÜLÜ], Köprülüzâde M. Fuad (1914b), “Saz Şâirleri 4- Âşık Tarzı Hangi Şekl-i Hayatın İfadesidir”, İkdam, 16 Nisan 1914.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KÖPRÜLÜ] Köprülüzâde M. F. (1914c). “Saz Şâirleri 6- Âşık Teşkilatı ve Âşık Fasılları”, İkdam, 25 Nisan 1914.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KÖPRÜLÜ] Köprülüzâde M. Fuad (1914d). “Destânlarımız”, İkdam, 31 Mart 1914.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref33">
                        <label>33</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KÖPRÜLÜ, M. Fuad (1986), Bizans Müesseselerinin Osmanlı Müesseselerine Tesiri, İstanbul: Ötüken Neşriyat.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref34">
                        <label>34</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KÖPRÜLÜ, M. Fuad (2012), “Türk Edebiyatı’nın Ermeni Edebiyatı Üzerinde Te’sirleri”, Edebiyat Araştırmaları 1, Ankara: Akçağ Yayınları: 221-244.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref35">
                        <label>35</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KUYUCU, Vasfi (2016), “Sunuş: İstanbul Meyhaneleri yahut Bizim Akşamcılar”, Mehmet Tevfik, Meyhane Yahut İstanbul Akşamcıları, (Haz. Vasfi Kuyucu), İstanbul: Gram Yayınları: 7-23.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref36">
                        <label>36</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KUZU, Kemalettin ve M. Sabri KOZ (2015), Türk Kahvesi, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref37">
                        <label>37</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Lâtifî (1977), Evsâf-ı İstanbul, (Haz.: Nermin Suner (Pekin)), İstanbul: Baha Matbaası.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref38">
                        <label>38</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mehmet Tevfik (1991), İstanbul’da Bir Sene, İstanbul: İletişim Yayıncılık.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref39">
                        <label>39</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mehmet Tevfik (2016), Meyhane Yahut İstanbul Akşamcıları, (Haz. Vasfi Kuyucu), İstanbul: Gram Yayınları: 23-45.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref40">
                        <label>40</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ONAY, Ahmet Talat (1933), Âşık Tokat’lı Nuri, Çankırı: Çankırı Matbaası.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref41">
                        <label>41</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">OZANOĞLU, İhsan (1940), Âşık Edebiyatı, Şenkıral Matbaası, Kastamonu.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref42">
                        <label>42</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÖZDAMAR, Fazıl (2014), Tebriz Âşıklık Geleneği ve Tebrizli Âşık Ali (Ali Feyzullahî Vahid), Ankara: Berikan Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref43">
                        <label>43</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">SAKAOĞLU, Necdet ve Nuri AKBAYAR (1999), Binbir Gün Binbir Gece: Osmanlı’dan Günümüze İstanbul’da Eğlence Yaşamı, İstanbul: Denizbank Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref44">
                        <label>44</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">SARAÇGİL, Ayşe (1999), “Kahve’nin İstanbul’a Girişi ( 16. ve 17. Yüzyıllar)”, Doğu’da Kahve ve Kahvehaneler, (Çev.: Meltem Atik – Esra Özdoğan), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları: 27-41.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref45">
                        <label>45</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">SERDAROĞLU, Vildan (2006), Sosyal Hayat Işığında Zâtî Divanı, İstanbul: İSAM</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref46">
                        <label>46</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">SEVENGİL, Refik Ahmet (2014), İstanbul Nasıl Eğleniyordu?, İstanbul: Alfa Basım Yayım.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref47">
                        <label>47</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ŞENEL, Süleyman (2007), Kastamonu’da Âşık Fasılları, I, Düzey Matbaacılık, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref48">
                        <label>48</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">YAVUZ, Kemal (2014), “Türk Edebiyatında Şiir ve İlk Şiir Meclisleri”, İstanbul Üniversitesi Türkiyat Mecmuası, XXIV (Bahar 2014): 129-161.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
