Eğitimimiz, Batı’ya yönelmedenönce, kendine göre bir sistem içindeidi. O sistemin yetersizliği ortaya çıkınca, yönümüzü Batı’ya döndük; ozamandan beri de hep nakilde, hep taklitte kaldığımız ve hep reform krizinegirdiğimiz için, bize özgü bir eğitim sistemine sahip olamadık. Elimizdekiişletmeye çalıştığımız modelleri, kâh Fransız, kâh Alman, kâh İngiliz veAmerikan yamasıyla yamadık; Ruslara özendik, Japonya’ya heveslendik. Devletintoptan Batılılaşma siyaseti, devletle milleti karşı karşıya getirmiş, bu daayrı bir toplumsal kimlik bunalımını ortaya çıkarmıştır. Böylece bizi binsenedir bir arada yaşatan inanç birliği, gelenekler, örf ve adetler ve manevîdeğerlerimiz, değersizleşerek eski işlevlerini yerine getiremez olmuştur. Herülkenin tarihî, coğrafî ve kültürel şartlarına göre kendilerine özgü felsefî vedolayısıyla eğitim sistemleri anlayışları var: Genel olarak Fransız felsefesirasyonalist, Alman felsefesi idealist, İngiliz felsefesi deneyci, Amerikanfelsefesi faydacı karakterli olarak. Bu millet kültür ve medeniyet değiştirerekBatılı mı olacak, yoksa kendi kültürüne, kendi tarihine ve değerlerine sahipçıkarak ve kendisi kalarak, kim olduğunu ve neden burada olması gerektiğinibilerek mi gelişip ilerleyecek? Tam manasıyla Batı’ya yönelenlere bir bakın;yüz yıla yakındır ne yapmışlar? Bir de kendileri kalarak, binlerce şekildenoluşan yazılarını terk etmeyerek çağdaşlaşan Japonya’ya, Çin’e ve yazısınıdeğiştirmemiş Yunanistan’a, İsrail’e ve Rusya’ya bakın. Bu milletler gibi bizimde sabit ayaklarımız binlerce yıllık tarih, kültür ve medeniyetlerimizde, hareketliayaklarımız ise bütün dünyada bütün kâinatta olmalıdır.