Ortaokul Öğrencilerinin Kitap Okuma Alışkanlıklarının Ekran Okuma Öz Yeterliklerine Etkisi

Öz

Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıkları ile ekran okuma öz yeterlikleri arasındaki ilişki araştırılmıştır. İlişkisel tarama modeline göre yürütülen araştırma uygun örnekleme yöntemine göre seçilen 915 ortaokul öğrencisinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, kitap okuma alışkanlıkları ve ekran okuma özyeterlik ölçekleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre ortaokul öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıkları ekran okuma öz yeterlikleri ile anlamlı ve pozitif bir ilişki içindedir. Ayrıca kitap okuma alışkanlıklarının, ekran okuma özyeterliğinin yaklaşık %9,3’ünü açıkladığı belirlenmiştir. Ekrandan okuma özyeterliğinin sınıf düzeyine ve yıllık okunan kitap sayısına göre, kitap okuma alışkanlıklarının ise cinsiyete, sınıf düzeyine, algılanan aile gelir durumuna, anne eğitim düzeyine, kitap okuma sıklığına, kitap okuma kanalı tercihlerine ve yıllık okunan kitap sayısına göre göre anlamlı biçimde farklılaştığı belirlenmiştir. Bu bulgulara göre öğrencilerin ekrandan okuma öz yeterliklerini geliştirmek için kitap okumalarının teşvik edilmesi, kitaplara erişim olanaklarının geliştirilmesi ve kitap okuma amacına yönelik teknolojilere erişimlerinin kolaylaştırılması önerilmektedir

Anahtar Kelimeler

• Ekrandan okuma özyeterliği
• okuma alışkanlıkları
• ortaokul öğrencileri

Kaynakça

1. Algül, Ö., & Bozkurt, B. (2021). Okuduğunu anlama sürecinde çıkarım becerisine i̇lişkin belirlemeler. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 53, 175-204. https://doi.org/10.9779/pauefd.787770
2. Altamura, L., Vargas, C., & Salmerón, L. (2023). Do new forms of reading pay off? A meta-analysis on the relationship between leisure digital reading habits and text comprehension. Review of Educational Research, 95(1), 53-88. https://doi.org/10.3102/00346543231216463
3. Bandura, A. (2012). On the functional properties of perceived self-efficacy revisited. Journal of Management, 38(1), 9-44. https://doi.org/10.1177/0149206311410606
4. Brueck, J., Lenhart, L. A., & Roskos, K. A. (2019). Digital reading programs: Definitions, analytic tools and practice examples. Reading in the Digital Age: Young Children’s Experiences with E-books: International Studies with E-books in Diverse Contexts, 135-156.
5. Büyüköztürk, Ş. (2023). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem Akademi.
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2022). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
7. Cavallo, G., & Chartier, R. (2003). A history of reading in the west. University of Massachusetts Press.
8. Chou, I. C. (2012). Understanding on-screen reading behaviors in academic contexts: A case study of five graduate English-as-a-second-language students. Computer Assisted Language Learning, 25(5), 411-433. https://doi.org/10.1080/09588221.2011.597768

9. Chu, Y. M., Jiang, J., & He, H. J. (2020). A systematic review of interventions for improving children's reading habits. Journal of Educational Psychology, 112(2), 223-244.
10. Cohen, J., Manion, L. ve Morrison, K. (2007). Research methods in education (6th Ed.). New York: Routhledge.
11. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2002). Research methods in education. Routledge.
12. Cohen, J. (1988). Statiscal power analysis for the behavioral sciences (2th Ed.). Hillsdale, NJ: Erlbaum.
13. Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4th ed.). Pearson.
14. Delgado, P., Vargas, C., Ackerman, R., & Salmerón, L. (2018). Don’t throw away your printed books: A meta-analysis on the effects of reading media on reading comprehension. Educational Research Review, 25, 23-38. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2018.09.003