Otizm Öz Yeterlik Ölçeği-Öğretmen Formunun Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması
Öz
Bu çalışmanın amacı, Ruble ve diğerleri (2013) tarafından geliştirilen Öğretmen Otizm Öz Yeterliği Ölçeği (Autism Self-Efficacy Scale for Teachers–ASSET)’ni geçerlik ve güvenirlik analizlerini yaparak Türk kültürüne uyarlamaktır. Çalışma grubu, 0–6 yaş aralığındaki otizmli çocuklarla çalışan 358 öğretmenden (263 kadın, 95 erkek) oluşmaktadır. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen Demografik Bilgi Formu ve Öğretmen Otizm Öz Yeterliği Ölçeği’nin Türkçe formu aracılığıyla elde edilmiştir. Yapı geçerliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiş ve elde edilen sonuçlar, modelin tüm uyum indeksleri açısından kabul edilebilir düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur. DFA bulguları ayrıca, 30 maddeden oluşan tek faktörlü yapının korunduğunu doğrulamıştır. Yapı geçerliğine ilişkin kanıtlara ek olarak, ölçümlerin güvenirliği (iç tutarlılığı) Cronbach Alpha (α) ve Spearman–Brown iki yarı güvenirlik katsayıları kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular, Cronbach Alpha katsayısının 0,96 ve Spearman–Brown iki yarı güvenirlik katsayısının 0,94 olduğunu göstermiştir; bu değerler ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, elde edilen bulgular Öğretmen Otizm Öz Yeterliği Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasının geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmetoğlu, E., Burak, Y., Acar, İ. H. (2019). Otizmli öğrencilerin katıldıkları başarılı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim uygulamalarına ilişkin öğretmenlerin algıları. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 501-514.
- Akın, N., & Düzel, S. A. (2023). Türkiye’de erken çocukluk otizmi konulu lisansüstü tezlerin incelenmesi. Journal of Sustainable Education Studies, 4(1), 13-26.
- Al-Graıtı, R. H. A. (2023). Otizmli çocuğu olan annelerin depresyon anksiyete ve stres düzeylerine yönelik bir araştırma (Yüksek lisans tezi). Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü. https://openaccess.ahievran.edu.tr/server/api/core/bitstreams/8bf1da0f-590c-41da-af91-2d54977fd83f/content
- Alisinanoğlu, F., & Şimşek, Ö. (2013). Okul öncesi dönemdeki çocukların yazmaya hazırlık becerilerini değerlendirme kontrol listesinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(3), 1163-1176.
- Ayre, C., & Scally, A. J. (2014). Critical values for Lawshe’s content validity ratio: Revisiting the original methods of calculation. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 47(1), 79–86. https://doi.org/10.1177/0748175613513808
- Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kültürlerarası Ölçek Uyarlama
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
25 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
14 Şubat 2026
Kabul Tarihi
7 Mayıs 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 1