The Contrıbutıon Of Hıstorıcal Sıte Vısıts To Prımary School Students’ Understandıng Of Local Hıstory: The Case Of Mahperi Hatun Caravanseraı

Öz

This study aims to examine the contributions of a field trip to the Mahperi Hatun Caravanserai to primary school students’ experience and interpretation of local history, to offer insights into the use of historical sites as teaching tools, and to present concrete recommendations for local history instruction. Designed within a qualitative framework using a phenomenological pattern, the research was conducted through the action research method. The study group consisted of 21 students attending a state primary school in the Pazar district of Tokat, Türkiye. Data were collected in three stages: pre- and post-trip interviews and the field trip itself. Semi-structured interview forms, researcher observation notes, student drawings, and narratives were used as data sources. The data were analyzed using content analysis, supported by computer-assisted qualitative data analysis software. Findings indicate that before the trip, students had limited understanding of historical sites and were unaware of the history in their surroundings. After the trip, students better conceptualized historical sites, learned about Mahperi Hatun’s role and the function of the caravanserai, and developed a more positive view of their city. The study underscores the value of planned field trips in supporting students’ cognitive and social learning in local history education.

Anahtar Kelimeler

• Local history
• Out-of-school learning
• Historical site visit
• Action research

Destekleyen Kurum

None

Etik Beyan

As part of this study, research implementation permission was obtained from the Republic of Türkiye Ministry of National Education on 16 September 2025 under application number MEB.TT.2025.028965.02. The research process was conducted on a voluntary basis, participants’ personal information was kept confidential, and the data obtained were used solely for scientific purposes.

Teşekkür

None

Tarihî Alan Gezilerinin İlkokul Öğrencilerinin Yerel Tarihi Anlamlandırma Sürecine Katkısı: Mahperi Hatun Kervansarayı Örneği

Öz

Çalışmanın amacı, Mahperi Hatun Kervansarayı’na düzenlenen alan gezisinin, ilkokul öğrencilerinin yerel tarihi deneyimleme ve anlamlandırma süreçlerine katkılarını inceleyerek, tarihî mekânların öğretim aracı olarak nasıl kullanılabileceğine dair çıkarımlarda bulunmak ve yerel tarih öğretimine ilişkin somut eğitim önerileri sunmaktır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımıyla olgubilim deseninde tasarlanmış ve eylem araştırması yöntemiyle yürütülmüştür. Çalışma grubunu, Tokat ili Pazar ilçesindeki bir devlet ilkokulunda öğrenim gören 21 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama süreci, ön-son görüşmeler ve alan gezisi uygulamasını içeren üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formu, araştırmacı gözlem notları, öğrenci çizim ve hikâyeleri kullanılmıştır. Veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş, kodlama sürecinde bilgisayar destekli nitel veri analiz yazılımından yararlanılmıştır. Bulgular, öğrencilerin gezi öncesinde tarihî mekân kavramını sınırlı biçimde algıladıkları, yaşadıkları çevredeki tarihîn farkında olmadıklarını göstermektedir. Gezi sonrasında ise öğrencilerin tarihî mekân kavramını daha doğru biçimde tanımladıkları, Mahperi Hatun’un tarihî rolünü ve kervansarayın işlevini öğrendikleri, şehirlerine yönelik daha olumlu bir bakış geliştirdikleri gözlemlenmiştir. Çalışma, tarihî alan gezilerinin öğrencilerin bilişsel ve sosyal öğrenmelerine katkı sunduğunu ve yerel tarih öğretiminde okul dışı öğrenme ortamlarının kritik bir rol oynadığını göstermektedir. Araştırma, tarihî alan gezilerinin planlı bir biçimde ders programlarına entegre edilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yerel tarih
• Okul dışı öğrenme
• Tarihi alan gezisi
• Eylem araştırması

Destekleyen Kurum

Yok

Etik Beyan

Bu araştırma kapsamında T.C. Millî Eğitim Bakanlığı’ndan MEB.TT.2025.028965.02 başvuru numarası ile 16.09.2025 tarihinde araştırma uygulama izni alınmıştır. Araştırma süreci gönüllülük esasına uygun biçimde yürütülmüş, katılımcılara ait kişisel bilgiler gizli tutulmuş ve elde edilen veriler yalnızca bilimsel amaçlar doğrultusunda kullanılmıştır.

Teşekkür

Yok

Kaynakça

1. Anahtarcıoğlu, G. (2019). Sosyal bilgiler dersinde tarihi mekan gezilerinin öğrencilerin akademik başarılarına etkisi: Aksaray ili örneği. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Niğde.
2. Behrendt, M., & Franklin, T. (2014). A review of research on school field trips and their value in education. International journal of environmental and science education, 9(3), 235-245. https://doi.org/10.12973/ijese.2014.213a
3. Berg, M., & Stolare, M. (2024). School trips to historical sites: students’ cognitive, affective and physical experiences from visits to Auschwitz. History Education Research Journal, 21(1). https://doi.org/10.14324/HERJ.21.1.03
4. Bozkurt, K., & Belenli, T. (2024). Yerel ve sözlü tarihin tarih derslerinde kullanımına yönelik öğrenci görüşleri: Yozgat örneği. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(2), 1483–1514. https://doi.org/10.17152/gefad.1451743
5. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem A Yayıncılık.