Akran Öğretimi ile İlgili Araştırmaların Eğilimleri: Lisansüstü Tezler Üzerine Bir İnceleme

Öz

Bu araştırmada 1999-2024 yılları arasında eğitim alanındaki akran öğretimi ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin eğilimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında araştırmada sistematik inceleme yöntemi işe koşulmuştur. Araştırmanın veri kaynağını eğitim alanında hazırlanan 136 yüksek lisans ve doktora tez çalışması oluşturmaktadır. YÖKTEZ veri tabanından elde edilen verilerin elde edilmesinde araştırmacılar tarafından hazırlanan tez inceleme formu kullanılmıştır. Bu bağlamda isansüstü tezler; yıllara, üniversitelere, bilim dallarına, araştırma modellerine, örneklem gruplarına, veri toplama araçlarına ve anahtar kelime kullanım sıklıklarına göre incelenmiştir. Verilerin çözümlenmesinde betimsel analiz yöntemi esas alınmıştır. Elde edilen bulgular incelendiğinde çalışmaların özellikle son yıllarda artış gösterdiği belirlenmiştir. En fazla çalışmanın 2023 yılında, en az çalışmanın ise bazı yıllarda oldukça sınırlı sayıda gerçekleştirildiği görülmüştür. Çalışmaların üniversitelere göre dağılımında belirli üniversitelerin öne çıktığı, özellikle Gazi Üniversitesinde yoğunlaşma olduğu tespit edilmiştir. Bilim dalları açısından incelendiğinde, araştırmaların büyük ölçüde İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalında yoğunlaştığı, diğer alanlarda ise oldukça sınırlı kaldığı görülmüştür. Araştırma modelleri bakımından en çok ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desenin tercih edildiği; nitel ve alternatif desenlerin ise sınırlı düzeyde kullanıldığı belirlenmiştir. Örneklem gruplarında üniversite öğrencilerinin ağırlıkta olduğu, lisansüstü öğrencilerle yapılan çalışmaların oldukça az olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak bulgular, akran öğretimi alanındaki çalışmaların artış eğiliminde olduğunu; ancak belirli üniversiteler, disiplinler ve yöntemler etrafında yoğunlaştığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Akran
• Akran Öğretimi
• Lisansüstü

Kaynakça

1. Ada, S. E. (2021). Kesirler konusunun öğretiminde akran öğretiminin işitme engelli öğrencilerin akademik başarılarına etkisi ve öğrenci görüşleri. [Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
2. Akcabelenli, Ö. (2023). Öğretmen görüşlerine göre akran öğretimi. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi, 7(2), 29-42.
3. Altundağ, Ş. & Kolsuz, S. (2023). İlkokulda okuma güçlünün akran öğretimi aracılığıyla giderilmesi, Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 9(60):2214-2227.
4. Crouch, C. H., & Mazur, E. (2001). Peer instruction: Ten years of experience and results. American Journal of Physics, 69, 970–977.
5. Karakale, F. (2023). Akran destekli öğrenimin yabancı dil olarak rusça derslerinde uygulanabilirliği üzerine bir değerlendirme. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 6(12), 254-274.
6. Kitchenham, B. (2004). Procedures for performing systematic reviews. Keele, UK, Keele University, 33, 1-26.
7. Kurnaz, E., & Türkoğlu Boyvat, G. (2024). Farklı yetenekler, ortak hedefler: akran ağı Stratejisi. Journal of Uludag University Faculty of Education, 37(2), 708-738. https://doi.org/10.19171/uefad.1442428
8. Lunny. C., Brennan, S.E., McDonald, S. & McKenzie, J.E. (2016). Evidence map of studies evaluating methods for conducting, interpreting and reporting overviews of systematic reviews of interventions: rationale and design. Systematic Reviews, 5(1),1-8.

9. Mazur, E. (2014). Peer instruction: Getting students to think in class. American Institute of Physics. http://dx.doi.org/10.1063/1.53199