2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ni 5. Sınıfta Uygulamaya Yönelik Öğretmen Görüşlerinin İncelenmesi

Öz

Araştırmanın amacı, 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ni 5. sınıfta uygulamaya yönelik öğretmen görüşlerini incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2024-2025 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Elâzığ il merkezinde on beş ortaokulda görev yapan otuz sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Araştırmada veriler görüşme yöntemiyle elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler, nitel veri analiz programında içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ni bütüncül eğitim modeli, beceri temelli eğitim, öğrenci merkezli eğitim yaklaşımı, erdem-değer-eylem modeli, disiplinler arası anlayış, farklılaştırılmış öğretim yaklaşımı ve süreç temelli ölçme ve değerlendirme yaklaşımı olarak ifade ettikleri ve çok boyutlu şekilde değerlendirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin, öğretim programının uygulanabilirliğine ilişkin deneyimlerini öğrenci merkezli bir öğrenme ortamı, öğrencilerin aktif katılımı, bireysel farklılıkları dikkate alma, farklı öğretim yöntem ve tekniklerini kullanma, teknolojiyi etkin bir şekilde kullanma, öğrenme sürecini bir bütün olarak değerlendirme ve öğrencinin öğrenme sorumluluğunu almaları olarak ifade ettikleri belirlenmiştir. Değişen şartlara ve günün koşullarına göre öğretim programının daha etkili şekilde uygulanabilmesi ve geliştirilebilmesi için öğretmenlerin düzenli olarak görüşleri alınarak, geri bildirimler doğrultusunda öğretim programı sürekli güncellenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
• Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı
• Sosyal Bilgiler Öğretmeni

An Examination of Teachers' Opinions Regarding the Implementation of the 2024 Social Studies Curriculum and the Turkish Century Education Model in 5th Grade

Öz

The aim of this research is to examine teachers' opinions on implementing the 2024 Social Studies Curriculum and the Turkish Century Education Model in the 5th grade. The study employed a phenomenological design, a qualitative research method. The study group consisted of thirty social studies teachers working in fifteen middle schools in Elâzığ city center during the spring semester of the 2024-2025 academic year. Criterion sampling, a type of purposeful sampling, was used to select the study group. Data were collected through interviews. The data were analyzed using content analysis techniques in a qualitative data analysis program. The study concluded that social studies teachers described the "Turkish Century Education Model" in a multi-dimensional way, encompassing a holistic education model, skills-based education, a student-centered approach, a virtue-value-action model, interdisciplinary understanding, a differentiated instruction approach, and a process-based assessment and evaluation approach. Social studies teachers expressed their experiences regarding the applicability of the curriculum as follows: a student-centered learning environment, active student participation, consideration of individual differences, use of different teaching methods and techniques, effective use of technology, evaluation of the learning process as a whole, and students taking responsibility for their learning. To ensure more effective implementation and improvement of the curriculum in light of changing circumstances and current conditions, teachers' opinions should be regularly gathered, and the curriculum can be continuously updated based on their feedback.

Anahtar Kelimeler

• Turkish Century Education Model
• Social Studies Curriculum
• Social Studies Teacher

Kaynakça

1. Afacan Süğümlü, A., & Bahşi, N. (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli ortaokul Türkçe dersi öğretim programı’nın bloom taksonomisi’ne göre incelenmesi. SDU International Journal of Educational Studies, 12(1), 27-49. http://doi.org/10.33710/sduijes.1629076
2. Ak, B. S., & Köse, M. (2024). 2024 Fen bilimleri dersi öğretim programı hakkında öğretmen görüşlerinin incelenmesi. Akademik Platform Eğitim ve Değişim Dergisi, 7(2), 132-169. http://doi.org/10.55150/apjec.1582677
3. Alanka, D. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: Teorik bir çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 64-84.
4. Alp, A. (2025). 5. sınıf Türkçe dersi bağlamında “Köklerden Geleceğe” anlayışının öğretmen görüşlerine dayalı olarak incelenmesi. Uluslararası Dil Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 2(2), 40-53.
5. Altay, N. (2020). 2018 sosyal bilgiler öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi: İzmir örneği. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(3), 336-352. http://doi.org/10.18026/cbayarsos.713052
6. Altunışık, R., Boz, H., Gegez, A. E., Koç, E., Sığrı, Ü., Yıldız, E., & Yüksel, A. (2023). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Yeni perspektifler (2. baskı). Seçkin Yayıncılık.
7. Arslan, A. (2025). TYMM hayat bilgisi dersi öğretim programının birinci sınıf öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, (162), 202-220. http://doi.org/10.29228/ASOS.80345
8. Aydın, S. (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli Türkçe dersi ilk okuma yazma sürecinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

9. Aykaç, M., & Adıgüzel, Ö. (2011). Sosyal bilgiler dersinde yaratıcı dramanın yöntem olarak kullanılmasının öğrenci başarısına etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19(1), 297-314.
10. Berk, Ş., & Özer, B. (2024). “Türkiye yüzyılı” maarif modeli (TYMM) öğretim programlarına ilişkin nitel bir değerlendirme. Tarih Okulu Dergisi, 17(73), 3241-3256. http://doi.org/10.29228/joh.78177
11. Buran, A. (2021). Nitel araştırmada veri toplama. F. N. Seggie & Y. Bayyurt (Eds.), Nitel Araştırma Yöntem, Teknik, Analiz ve Yaklaşımları (3. basım, ss. 46-60). Anı Yayıncılık.
12. Çağlayan, O. (2025). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (3. baskı). Seçkin Yayıncılık.
13. Çatak, M. (2020). Programlara göre sosyal bilgilerin tarihi gelişimi. S. Şimşek (Ed.), Sosyal Bilgiler ve Sınıf Öğretmenleri için Sosyal Bilgiler Öğretimi (2. basım, ss. 1-28). Anı Yayıncılık.
14. Diktaş, A., Girgin, D., Satmaz, İ., & Yabanova, U. (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli sosyal bilgiler dersi öğretim programının SOLO taksonomisine göre analizi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 667-690. http://doi.org/10.17240/aibuefd.2025..-1556985
15. Duyul, S., Duyul, Y., Kesman, M., & Kesman, M. (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli konusunda öğretmen görüşleri. Ulusal Eğitim Dergisi, 5(3), 1-19. https://doi.org/10.5281/zenodo.15002346
16. Erlandson, D. A., Harris, E. L., Skipper, B. L., & Allen, S. D. (1993). Doing naturalistic inquiry: A guide to methods. Sage Publications.
17. Güler, A., Halıcıoğlu, M. B., & Taşğın, S. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma: Teorik çerçeve, pratik öneriler, 7 farklı nitel araştırma yaklaşımı, kalite ve etik hususlar (2. baskı). Seçkin Yayıncılık.
18. Güneş, E. (2024). Beceri temelli öğretim ve 2024 maarif modeli: Farklı coğrafi bölgelerden Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin bakış açısından bir değerlendirme. Multidisipliner Yaklaşımlarla Coğrafya Dergisi, 2(4), 232-243.
19. Kan, Ç., & Çevik, S. (2025). Öğrenme alanları ve değerler açısından 2018 ve 2024 programlarının karşılaştırılması. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(1), 19-34.
20. Kangal, A., & Çevik Kansu, C. (2025). “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” hakkında ilkokul 1. sınıf öğretmen görüşleri. Eurasian Journal of Teacher Education, 6(2), 107-125. https://doi.org/10.69918/ejte.1620917
21. Kayman, F., & Özdemir, H. (2025). 2024 ortaokul Türkçe dersi öğretim programı: Öğretmen görüşleri ve öneriler. Cumhuriyet International Journal of Education, 14(2), 517-531. https://doi.org/10.30703/cije.1567388
22. Kosalı, B. (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli çerçevesinde 5.sınıf fen bilimleri müfredat değişimi ile ilgili öğretmen görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
23. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic Inquiry. Sage Publications.
24. MEB. (2024a). Türkiye yüzyılı maarif modeli öğretim programları ortak metni. MEB.
25. MEB. (2024b). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı (4, 5, 6 ve 7. sınıflar), Türkiye yüzyılı maarif modeli. MEB.
26. Ocak, G., & Kocaman, B. (2021). 2018 yılı 5. sınıf sosyal bilgiler dersi öğretim programının değerlendirilmesi. International Journal of Field Education, 7(2), 1-24.
27. Öztürk, C., & Deveci, H. (2020). Farklı ülkelerin sosyal bilgiler öğretim programlarının değerlendirilmesi. C. Öztürk (Ed.), Farklı Ülkelerin Sosyal Bilgiler Öğretim Programları (3. basım, ss. 1-42). Pegem Akademi.
28. Sığrı, Ü. (2021). Nitel araştırma yöntemleri (2. baskı). BETA.
29. Şahin, S. (2023). Sosyal bilimlerde araştırma: Kavramlar, yöntemler, veri analizi, yayım ve etik (1. baskı). Pegem Akademi.
30. Temizkan, Ö. (2024). 2018 ve 2024 maarif modeline göre hazırlanan sosyal bilgiler ders kitaplarında sosyolojik kavramların analizi. Studies on Social Science Insights, 4(3), 36-63. https://doi.org/10.53035/SOSSCI.106
31. Tokcan, H., & Tangülü, Z. (2019). 2006 ve 2018 sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programı üzerine karşılaştırmalı bir analiz çalışması. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 23(1), 97–119.
32. Turan, R., Gedik, H., & Kutluay, G. (2025). 2024 sosyal bilgiler dersi öğretim programı üzerine karşılaştırmalı bir analiz. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi, 9(1), 107-134. https://doi.org/10.32960/uead.1627065
33. Türnüklü, A. (2000). Eğitimbilim araştırmalarında etkin olarak kullanılabilecek nitel bir araştırma tekniği: Görüşme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 24(24), 543-559.
34. Uludağ Kırçıl, R., & Uluçınar Sağır, Ş. (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli’nin sınıf içi yansımaları: Öğretmen görüşleri. Erciyes Eğitim Dergisi, 9(1), 24-46. https://doi.org/10.32433/eje.1673094
35. Uygun, K., & Akgül, G. (2024). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin Türkiye yüzyılı maarif modeline ilişkin görüşleri. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(2), 81-102.
36. Ülçay, O. (2024). Türkiye yüzyılı maarif modeli değerlendirmesi. Ulusal Eğitim, Toplum ve Dünya Dergisi, 1(2), 70-75.
37. Yalçın, A., & Akhan, N. E. (2019). Cumhuriyetten günümüze sosyal bilgiler programlarının sosyal bilgiler öğretim yaklaşımlarına göre incelenmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 12(3), 842-873.
38. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin Yayıncılık.
39. Yıldız, Y., Güneş, G., & Demir, M. K. (2025). Yeni öğretim programlarında Türkçe dersi ile ilgili sınıf öğretmenlerinin beklentileri. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 11(1), 42-51. https://doi.org/10.5281/zenodo.14 744731